Quản lý thuế chuyển nhượng sau M&A

Quản lý thuế chuyển nhượng sau M&A

06/11/2016 5:18 Sáng

(DĐDN)- Thị trường M&A ở Việt Nam trong những năm qua phát triển khá mạnh. Dự báo, năm 2016 quy mô M&A tại Việt Nam có thể đạt 600 thương vụ với tổng giá trị 6 tỷ USD. Nhưng Nhà nước có thể thu được bao nhiêu tiền thuế thu nhập DN, thuế thu nhập cá nhân qua các thương vụ này?

bigc-copy

Tập đoàn Central Group của Thái Lan đã nộp toàn bộ 2.034 tỷ đồng tiền thuế chuyển nhượng vốn khi mua lại hệ thống siêu thị Big C Việt Nam từ Tập đoàn Casino (Pháp)

Hình thức chủ yếu để thực hiện M&A là qua chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp của tổ chức, cá nhân.

Thực trạng không như kỳ vọng

Từ phía DN, có ý kiến cho rằng, việc DN tìm cách có lợi nhất trong việc đóng thuế thu nhập là một hoạt động nghiệp vụ bình thường. Trong hoạt động chuyển nhượng vốn, thuế suất là 20% thu nhập chuyển nhượng. Với thuế suất cao như vậy, không ít DN tìm cách “lách thuế”, “né thuế” khiến cơ quan thuế phải vất vả “truy lùng”, truy thu.

Trong giao dịch M&A đình đám gần đây, Tập đoàn Casino (Pháp) chuyển nhượng hệ thống Big C VN cho Tập đoàn Central Group (Thái Lan) với giá trị lên đến 1,05 tỉ USD thông qua chuyển nhượng Cavi Retail Ltd HongKong – Cty liên kết có trụ sở ở Hongkong (Casino sở hữu thương hiệu Big C trên toàn cầu, đầu tư vào hệ thống Big C Việt Nam thông qua Cavi Retail). Có ý kiến cho rằng Casino không sản xuất kinh doanh tại Việt Nam, nên không phải là đối tượng thực hiện nộp thuế; Cavi Retail không có hoạt động chuyển nhượng vốn, không có thu nhập từ hoạt động này nên cũng không phải là đối tượng thực hiện nộp thuế.

Theo thông tin Bộ Tài chính, Tập đoàn Central Group của Thái Lan đã nộp toàn bộ 2.034 tỷ đồng tiền thuế chuyển nhượng vốn khi mua lại hệ thống siêu thị Big C Việt Nam từ Tập đoàn Casino (Pháp). Số tiền trên bao gồm tiền thuế chuyển nhượng khi mua lại Big C là 1.914 tỷ đồng, và 120 tỷ đồng tiền thuế phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh từ năm 2008. Đây là số tiền thuế cao nhất từ trước đến nay Nhà nước thu được từ hoạt động chuyển nhượng vốn.

Đặc biệt, vấn đề thất thu thuế chuyển nhượng thường xuất hiện nhiều và phổ biến ở các DN FDI, tạo nên một điều nghịch lý trong khi DN FDI là khối DN đã nhân được nguồn vốn đầu tư rất lớn và trực tiếp từ nước ngoài. Tính đến tháng 1 năm 2016, cả nước có khoảng trên 15.000 dự án FDI còn hiệu lực với tổng số vốn đăng ký đạt 218,8 tỷ USD, vốn thực hiện khoảng 106 tỷ USD. Tuy nhận được đầu tư khổng lồ nhưng khu vực FDI lại bộc lộ một số ảnh hưởng tiêu cực trong vấn đề chuyển, giá, trốn thuế hiện nay. Theo thống kê từ bảng xếp hạng V1000 năm 2016, khối FDI có số lượng DN đứng thứ hai trong bảng xếp hạng, nhưng có tỷ lệ đóng góp vào tổng số thuế thu nhập DN của toàn bảng chỉ dừng ở mức 16%.

Biện pháp hạn chế thất thu thuế

Để ngăn chặn tình trạng lách thuế chuyển nhượng vốn, cần quy định chặt chẽ về việc DN chuyển nhượng vốn cho tổ chức, cá nhân khác thì phần giá trị vốn chuyển nhượng theo hợp đồng phải có chứng từ thanh toán và phải thanh toán qua tài khoản ngân hàng, không dùng tiền mặt. Trường hợp việc chuyển nhượng vốn không có chứng từ thanh toán, cơ quan thuế có quyền ấn định giá chuyển nhượng và giá vốn chuyển nhượng. Trường hợp chuyển nhượng vốn không có hóa đơn (đối với tổ chức), chứng từ chứng minh (với cá nhân) đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, DN nơi cá nhân chuyển nhượng vốn có trách nhiệm khai thuế, nộp thuế thay cho tổ chức, cá nhân chuyển nhượng vốn.

Tiếp đến, cần có cơ chế phối hợp giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh, thể hiện dưới hình thức cung cấp và trao đổi thông tin để cơ quan thuế xử lý những trường hợp trốn, né thuế. Đồng thời, bổ sung quy định DN chỉ được làm thủ tục thay đổi thành viên sở hữu cổ phần khi tổ chức, cá nhân đã hoàn thành nghĩa vụ thuế chuyển nhượng.

 TS. Phạm Trí Hùng – Vietnam Report 

>> M&A là xu thế tất yếu để nâng giá trị và lợi thế doanh nghiệp

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng