(DĐDN) - Mặc dù Đảng trung hữu của thủ tướng Mark Rutte giành thắng lợi trước đảng cực hữu trong cuộc bầu cử quốc hội của Hà Lan diễn ra hôm thứ Năm tuần này đã khiến nhiều Chính phủ khác tại châu Âu thở phào nhẹ nhõm. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy những lo ngại về một phong trào dân túy đang được nhen nhóm trong lòng EU không phải là không có cơ sở?

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte

Từ câu chuyện bầu cử ở Hà Lan

Trước hết, cuộc bầu cử ở Hà Lan đã tạo nên một “cơn sôt” không chỉ ở Hà Lan mà nó lan ra toàn châu Âu, sở dĩ có chuyện đó là vì câu chuyện dân túy và việc Brexit ở Anh đang nhận được sự quan tâm của cả thế giới. Còn tại Hà Lan, một đất nước vốn dĩ là yên bình nhưng có vẻ người dân nước này cũng đã bắt đầu cảm thấy không còn tin tưởng vào đảng phái chính trị tryến thống. Và họ đang muốn thay đổi theo một chiều hướng mới nhằm tạo ra những thay đổi cho nền kinh tế và xã hội Hà Lan, dẫn tới việc Hà Lan có thể rời khỏi EU (Nexit).

Lẽ ra, câu chuyện này có thể sẽ không đến mức độ “nóng” như hiện nay nhưng việc Tổng thống Mỹ Donal Trump thắng cử, và việc nước Anh rời khỏi EU đã  là một sự khích lệ rất lớn đối với người dân Hà Lan và nó như được tiếp thêm sức mạnh để người dân xứ sở Hoa Tuylip thực hiện những ước mong có một làn gió mới trong đời sống kin tế, chính trị của họ.

Giới phân tích cho rằng, cho dù Thủ tướng Mark Rutte đã giành thắng lợi, ông là người điều hành kinh tế tốt, mang lại nhiều phúc lợi xã hội cho người dân, tăng trưởng kinh tế của Hà Lan lần đầu tiên đạt mức tăng trưởng vượt qua Đức và dẫn đầu trong khối EU, với tỷ lệ 2,1% - mức tăng mạnh nhất từ năm 2007, tỉ lệ thất nghiệp ở mức thấp…Nhưng với người dân Hà Lan thì đó vẫn chưa phải là tất cả và họ muốn Hà Lan phải phát triển hơn và cho rằng, dù lực lượng chính trị truyền thống hiện vẫn đang điều hành đất nước tốt nhưng đó vẫn là những cách làm “an toàn” và không có sự đổi mới. Và, họ cho rằng nếu so với quốc tế thì chất lượng cuộc sống của họ tốt hơn, nhưng nếu so với chính họ trước đây thì cách điều hành của Chính phủ hiện tại vẫn chưa làm cho cuộc sống của người dân tốt hơn.

"Cơn sốt" phong trào dân túy liệu có còn trong những tháng tới?

Trong khi đó, tại nước Anh hôm thứ hai tuần này, Quốc hội nước này đã chấp thuận để Thủ tướng Theresa May bắt đầu các cuộc đàm phán để Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU). Người phát ngôn của bà May tối hôm thứ Hai đã bác bỏ đồn đoán cho rằng bà sẽ gửi thư thông báo cho Hội đồng châu Âu về ý định rời khỏi khối của Anh ngay trong ngày 14/3 mà nói rằng, Thủ tướng May sẽ kích hoạt Điều 50 vào cuối tháng 3.

Như vậy, rõ ràng câu chuyện bầu cử Quốc Hội của Hà Lan và câu chuyện Quốc hội Anh chấp thuận quá trình đàm phán Brexit của Thủ tướng May trùng vào một thời điểm vô hình chung đã tạo ra một “cơn sốt” thực sự trong lòng EU thời gian qua.

Dù kết quả cuộc bầu cử  ở Hà Lan đã ngã ngũ và việc đảng VVD của ông Rutte giành chiến thắng, và đó còn là một tín hiệu đáng mừng với các chỉnh đảng ở châu Âu, đặc biệt là Pháp và Đức – nơi những người theo chủ nghĩa dân tộc phe cánh hữu hy vọng tác động mạnh lên các cuộc bầu cử năm nay, đe dọa đến sự tồn tại của EU. Nhưng theo giới phân tích, các cuộc bầu cử ở Pháp, Đức vài tháng tới sẽ tiếp tục tạo ra những “cơn sốt” mới trong lòng EU. Nơi mà những Đảng phái Dân tộc cực hữu đang nổi lên như cồn.

Theo các chuyên gia, chính việc bất bình đẳng trong kinh tế và những yếu tố như: kinh tế tri thức gia tăng, tự động hóa kỹ thuật ngày càng phát triển, ngành công nghiệp sản xuất sụp đổ, dòng lao động, hàng hóa, con người và vốn gia tăng quy mô toàn cầu, mạng lưới an sinh xã hội suy giảm, chính sách thắt lưng buộc bụng ngày càng phổ biến….Đã khiến cho tâm lý bất mãn của nhiều người dân châu Âu với tầng lớp chính trị ngày một gia tăng. Và rõ ràng là dù cuộc bầu cử ở Hà Lan đã phần nào nói lên rằng người dân Châu Âu dù họ vẫn chọn giải pháp an toàn thay vì một sự thay đổi, nhưng rõ ràng nếu nhìn ở góc độ rộng hơn, nguy cơ chủ nghĩa dân túy lan rộng ở châu Âu không phải không có cơ sở.

Quốc Anh