Nhưng kết luận của Bộ Công Thương về lụa Khaisilk càng khiến dư luận “chấn động”. Bởi trước đó, khi scandal Khaisilk nổ ra, người ta “giận mà thương” bởi dù sao thì ít nhất lụa Khaisilk vẫn là… lụa dù xuất xứ từ Trung Quốc. 

p/QLTT TP HCM kiểm tra cửa hàng Khaisilk tại TP HCM hồi tháng 11/2017. Ảnh: NGỌC ÁNH

QLTT TP HCM kiểm tra cửa hàng Khaisilk tại TP HCM hồi tháng 11/2017. Ảnh: NGỌC ÁNH

Lụa không hề có lụa

Nhưng kết quả kiểm nghiệm sản phẩm lụa Khaisilk cho thấy dù được công bố thành phần là 100% lụa, nhưng thực tế thì những chiếc khăn lụa đó lại không có tí lụa nào. Giả xuất xứ từ “Made in China” thành Made in Vietnam để làm lay động lòng tự hào dân tộc đã đành, Khaisilk còn giả luôn chất lượng sản phẩm.

Hiển nhiên, nỗi bẽ bàng này đến cả từ việc nhiều khách hàng, nhiều lãnh đạo cao cấp đã từng dùng Khaisilk như quà tặng thượng hạng, quà tặng ngoại giao. Niềm tự hào, và có thể cả lòng yêu nước, ủng hộ hàng Việt đã bị… “việt vị” khi lụa Khaisilk thực tế không hề có lụa.

  Việc Bộ Công Thương khi chuyển hồ sơ vụ việc Khaisilk sang cơ quan điều tra là động thái cần thiết  đối với bất kể một hành vi gian lận thương mại nào.

Không bẽ bàng sao được khi chính doanh nhân Hoàng Khải, Chủ tịch Tập đoàn Khaisilk đã từng lên sóng cả Đài truyền hình Quốc gia, VTV, để nói về đạo đức kinh doanh trong chương trình Quốc gia khởi nghiệp.

“Một sản phẩm có tốt thế nào đi chăng nữa cũng phải lấy người dân làm gốc thì mới vươn ra thế giới được”. Tuyên ngôn này của ông Hoàng Khải bỗng chốc bị đổ vỡ chỉ vì “cái kim” là 65 chiếc khăn lụa “Made in China” trong bọc lòi ra. Dù đã cố gắng xử lý khủng hoảng bằng cách “cúi đầu nhận trách nhiệm”, nhưng có lẽ phương pháp kinh doanh chỉ bằng “niềm tự hào dân tộc”, “lòng yêu nước” của ông Hoàng Khải đã thực sự phá sản.

Người ta thấy lần này sự cương quyết của Bộ Công Thương khi chuyển hồ sơ vụ việc Khaisilk sang cơ quan điều tra. Và hiển nhiên đó lẽ ra phải là động thái cần có đối với bất kể một hành vi gian lận thương mại nào.

Bởi khi sự trung thực trong xã hội nói chung và trong kinh doanh nói riêng được khuyến khích, thúc đẩy từ phương châm “liêm chính, kiến tạo, hành động”, thì bất kể một hành vi nào phương hại tới nền tảng cốt yếu này đều phải bị trừng phạt. Khung khổ pháp luật là rất đầy đủ, nhưng vụ Khaisilk có thể là sự kiện bắt đầu cho một chu trình mà pháp luật sẽ bảo đảm được tính nghiêm minh.

Ngăn chặn từ xa

Bởi không chỉ có Khaisilk, mà còn đó rất nhiều “Khaisilk chưa bị lộ”, hoặc đã bị lộ mà chưa được xử lý rốt ráo. Nào là những vụ việc phân bón giả, nào là đánh tráo máy bơm Trung Quốc thành máy bơm Nhật… thật không thể kể hết.

Trở lại với Khaisilk, ông Hoàng Khải trên VTV trong chương trình Quốc gia khởi nghiệp đã từng nói, mơ ước của ông là tơ lụa của Việt Nam phải đẹp hơn, tốt hơn và vươn ra thế giới. Ước mơ này xuất phát khi ông thấy ngành tơ lụa của Thái Lan rất phát triển. Mơ ước mang thương hiệu Khaisilk ra nước ngoài của ông trong một chương trình kinh tế - chính trị quan trọng đã được hàng triệu người chứng kiến.

Và chắc chắn hàng triệu người đã tin, đã bị lay động bởi ước mơ của ông Hoàng Khải cũng chính là ước mơ hội nhập của Việt Nam. Ước mơ của ông Hoàng Khải cũng chính là ước mơ của hàng nghìn doanh nghiệp Việt. Ước mơ ấy được truyển tải trên Đài truyền hình Quốc gia và chắc chắn chạm được đến lòng yêu nước nồng nàn.

Nhưng, trước những sự kiện thế này, nền tảng mà Khaisilk có thể dựa vào là lòng yêu nước, tinh thần dân tộc… dường như đã sụp đổ. Nỗi bẽ bàng chắc sẽ làm cho khách hàng của Khaisilk không chỉ cảm thấy bị tổn thương, mà ngay cả niềm tự hào thương hiệu Việt cũng sẽ bị giảm sút, lòng tin vào “hàng Việt” sẽ chẳng được bảo toàn, phát triển.

Nếu thiếu vắng sự trung thực, thì không chỉ trong kinh doanh, bất kể một chủ thể nào, bất kể một lĩnh vực nào cũng sẽ không thể là biểu tượng của đạo đức, của văn minh.