Với vai trò là thành viên nhóm tư vấn phát triển vùng duyên hải miền Trung, khi trình bày về tính liên hết vùng giữa các tỉnh miền Trung, PGS. TS Trần Đình Thiên - Trọng tài viên, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng: kỳ vọng liên kết miền trung hiện đang rất lớn vì tiềm năng, lợi thế lớn nhưng còn lâu mới đạt được kết quả như mong muốn.

Miền Trung cứ nói mạnh nhất cái này, mạnh nhất cái kia nhưng thực chất ở đây mạnh nhất là mạnh ai người đấy làm – Tiến sĩ Trần Đình Thiên

Miền Trung cứ nói mạnh nhất cái này, mạnh nhất cái kia nhưng thực chất ở đây mạnh nhất là mạnh ai người đấy làm – Tiến sĩ Trần Đình Thiên

Theo Tiến sĩ Trần Đinh Thiên, nguyên nhân của tình trạng trên là do tiềm năng lợi thế các tỉnh miền Trung giống nhau, các chính sách, chiến lược phát triển kinh tế triển khai theo đội hình nằm ngang. Trong phạm vi liên kết vùng chỉ giáp 2 tỉnh, chứ không phải 3 tỉnh, đôi khi sẽ là khúc mắc cần được tháo gỡ trước nên dù lợi thế giống nhau nhưng thực trạng chung ở các tỉnh miền Trung là nguồn lực có hạn, công nghệ chưa ổn định và cao, thêm nữa khả năng xung đột lợi ích lớn hơn cả khả năng phối hợp lợi ích.

Chính điều này dẫn đến hậu quả là tiềm năng lợi thế khó phát huy, ví dụ tỉnh nào cũng có cảng biển, nhưng nguồn lực phát triển tập trung để bứt lên thành 1 tọa độ nóng là không có - ông Thiên nói.

Dẫn chứng cho phát biểu của mình, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam dẫn ra câu chuyện: Miền trung tự hào có nhiều cảng hàng không quốc tế song thực tiễn chỉ có 1 chỗ đủ tiêu chuẩn “quốc tế” còn những cảng hàng không khác thì đang nhen nhóm chạm đến tiêu chuẩn này.

Cảng biển nhiều nhưng hậu phương công nghiệp cũng nhiều nhưng dàn trải thành ra không triển khai được. Khu kinh tế mở Chu Lai từng được kỳ vọng nhưng giờ cũng đìu hiu.

“Tương quan 3 đối tượng trên là câu chuyện căn bản của miền Trung, nếu không có phương tiện, phương án khai thác thì hoài phí ghê gớm. Miền trung cứ nói mạnh nhất cái này, mạnh nhất cái kia nhưng thực chất ở đây mạnh nhất là mạnh ai người đấy làm. Vấn đề ở đây là tư duy phát triển vùng chưa lấn át được tư duy phát triển đỉnh cao. Phải bàn ráo riết câu chuyện ngân sách, tại sao không có chính quyền vùng nếu các tỉnh không thể giải quyết được?" - ông Thiên nhấn mạnh.

Ngay cả lĩnh vực hiện được cho là "oai hùng" nhất cả nước - ngành du lịch miền Trung - thì cũng phải xem lại khi nội dung chính vẫn chủ yếu là đi tắm, phần giá trị gia tăng do du lịch là rất thấp - ông Thiên ví von.

Và để giải bài toán này, theo ông Thiên, cần phải làm rõ khái niệm “du lịch là ngành mũi nhọn nhưng mũi nhọn như thế nào bởi ngay cả Tổng cục du lịch vẫn còn mơ hồ khái niệm trên.

Từ đó, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng nếu giải quyết được khái niệm cơ bản trên thực chất thì từ đó đường hướng đi mới đúng được.

Tiến sĩ Thiên đề xuất: Về tầm nhìn: Thứ nhất, xác định du lịch là mũi nhọn của miền trung nhưng phải theo nghĩa vùng, và mang ý nghĩa vượt ra ngoài kinh tế; Thứ hai, đánh giá lại tương quan cảng biển – hậu phương công nghiệp, phải có 1 thái độ chính sách rõ ràng hơn, đặc biệt giải quyết vấn đề công nghiệp trình độ thấp; Thứ ba, cơ chế phối hợp phải bắt nguồn từ phối hợp lợi ích, tầm quy hoạch trung ương, vùng để tạo lập hệ thống lợi ích khả dĩ.

Cùng với đó, các tỉnh miền Trung cũng phải lựa chọn xác định ưu tiên cảng biển, phân công chức năng rõ ràng, tỉnh nào không lựa chọn ưu tiên thì phải cân nhắc bù ở một mặt khác; phải gắn với cơ chế quản trị, tiếp cận vấn đề ngân sách phải đi theo đề xuất mới tiếp cận theo vùng.

Đặc biệt, phải chọn mục tiêu đột phá, nên có 1 số trọng tâm, ví dụ chọn ưu tiên phát triển cảng biển, khu CN, KT vừa về mặt thể chế, vừa về mặt chức năng.

Bạn đang đọc bài viết PGS. TS Trần Đình Thiên: Mạnh nhất của miền Trung là .. mạnh ai nấy làm tại chuyên mục Thời sự của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,