(DĐDN) - Sau hơn 1 năm kể từ khi đặt NHTMCP Đông Á (DongA Bank) vào diện kiểm soát đặc biệt hồi tháng 8/2015, Cựu Chủ tịch HĐQT Trần Phương Bình cùng một vài cộng sự cũ, đã bị khởi tố.

a7-copy DongA Bank hiện đang phải đối mặt là tiếp tục xử lý nợ xấu, với khối nợ xấu theo báo cáo ở mức 3,76% cuối 2014

Diễn biến “sớm muộn cũng sẽ xảy ra” này xảy ra vào thời điểm DongA Bank đã có nhiều thay đổi trong nỗ lực chuyển động tái cơ cấu.

Không ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng!

Thông cáo của NHNN phát đi và đăng tải chính thức ngay sau khi khởi tố và bắt tạm giam một số cán bộ nguyên là lãnh đạo ngân hàng TMCP Đông Á (DAB) khẳng định:

“Tháng 8 năm 2015, NHNN đã công bố kết luận thanh tra DAB theo quy định của pháp luật và Quyết định kiểm soát đặc biệt đối với ngân hàng này; quyết định đình chỉ quyền và nghĩa vụ của ông Trần Phương Bình đối với chức danh thành viên HĐQT và chức danh TGĐ; đình chỉ quyền và nghĩa vụ của bà Nguyễn Thị Ngọc Vân đối với chức danh PTGĐ. Đồng thời, NHNN đã cử các cán bộ có trình độ chuyên môn, có năng lực quản trị tiếp quản và nắm các vị trí chủ chốt vào quản trị, điều hành DAB để chỉ đạo xây dựng Đề án tái cơ cấu... Đến nay, các chỉ tiêu tài chính của DAB đã được cải thiện và có mức tăng trưởng khả quan, khách hàng tiếp tục tín nhiệm trong việc sử dụng các sản phẩm, dịch vụ.

7 triệu là số lượng khách hàng mà hiện DAB đang phục vụ.

NHNN sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp cần thiết nhằm bảo đảm hoạt động của DAB được an toàn và bảo vệ đầy đủ quyền lợi của người gửi tiền, các quyền, nghĩa vụ kinh tế của các bên có liên quan theo quy định của pháp luật. Đồng thời, sẽ cơ cấu lại toàn diện DAB để đưa ngân hàng này hoạt động an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững”.

Thông cáo kịp thời, rõ ràng này lập tức là liều thuốc trấn an tinh thần cho thị trường, mặc dù về cơ bản, thị trường cũng không quá mức rúng động bởi ai cũng biết DongA Bank hôm nay hoàn toàn “tách” hẳn ra khỏi tầm ảnh hưởng lãnh đạo cũ, đã được “thay máu” và tái cấu trúc từ nhân sự, quản trị đến hoạt động kinh doanh..., dưới sự kiểm soát của NHNN.

Cần thời gian hồi phục

Dù vậy, về hiệu quả tái cấu trúc, một năm là khoảng thời gian ngắn chưa đủ để DongA Bank lập tức lột xác.

Một trong những vấn đề DongA Bank hiện đang phải đối mặt là tiếp tục xử lý nợ xấu, với khối nợ xấu theo báo cáo ở mức 3,76% cuối 2014; chưa tính nợ xấu đã bán cho VAMC trị giá 3.921 tỷ đồng thì tổng nợ xấu lên tới 5.868 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ 10,5% âm vốn chủ sở hữu.

Nợ xấu cao của DongA Bank được cho một phần đến từ kinh doanh vàng tài khoản thua lỗ. Kịch bản này khiến chúng ta nhớ lại “vết thương” quá khứ của ngân hàng ACB và sự hồi phục mạnh mẽ của ACB ngày nay khi tái cấu trúc. Với dàn quản lý với, hướng cấu trúc mới, tiếp tục phát huy những thế mạnh chiều sâu của ngân hàng để khắc phục dần những “lỗ hổng”, DongA Bank liệu có thể trải qua thời gian nhanh như ACB từng trải?

DongA Bank còn có lỗ hổng khác đến từ đầu tư địa ốc, trong đó có các khoản nợ từ tín dụng đã cấp khá lớn cho CTCP Địa ốc MC hay CTCP Phát triển Bất động sản Phát Đạt...

Sau hơn một năm kiểm soát đặt biệt, lãnh đạo NHNN chi nhánh TPHCM cho biết hoạt động của NH Đông Á đã ổn định và có những tiến triển. Nhà băng luôn đảm bảo an toàn thanh khoản, khả năng chi trả, tỷ lệ dự trữ thanh khoản cao hơn quy định. 11 tháng năm 2016, tăng trưởng huy động của DAB đạt 5% so với cuối năm 2015 (tương đương 1.000 tỷ đồng mỗi tháng). Còn trong thông cáo phát đi của DongA Bank trước đó, họ đang phục vụ cho 7 triệu khách hàng, huy động lẫn dư nợ đều tăng trưởng đáng kể.

Những ẩn số từ các “con nợ”

  • Với Cty Địa ốc M&C, cuối 2015 Cty này đã bị Cục Thuế TP.HCM thông báo phong tỏa hóa đơn vì nợ thuế quá hạn hơn 4,6 tỉ đồng. Cty này có đầu tư dự án đình đám bởi vị trí đắc địa ngay tại quận I, với vốn góp tới 49%. Nhưng lịch sử khởi động sau 7 năm vẫn ì ạch và kế hoạch hồi sinh chậm chạp khiến không khó để thấy rằng cho dù có đi vào triển khai hoàn tất, dự án này cũng chưa thể lập tức lập tức có nguồn doanh thu – lợi nhuận để chia cho nhà đầu tư. Cao ốc Saigon One Tower mà đơn vị này góp vốn, vay nợ cùng nhiều cổ đông đồng góp vốn khác, vì vậy rất có thể sẽ là miếng “xương gà chiên bơ” bởi vốn vay và lãi kéo dài qua năm tháng. Dư nợ của Cty M&C tại DongA Bank đã được xử lý ra sao, hiện còn là ẩn số.
  • Với Cty Phát Đạt (PDR), kế hoạch trả nợ DongA Bank khá rõ ràng hơn do đây là Cty niêm yết. Ông Nguyễn Văn Đạt, TGĐ cho biết “Hiện tại PDR còn nợ DAB 421 tỷ đồng (lãi suất xấp xỉ 15%) và nợ trái phiếu DN hơn 2.000 tỷ đồng. Phát Đạt đã làm việc với Đông Á để cùng bàn bạc cụ thể từng bước trả dứt khoản nợ này. Theo đó, sẽ cơ cấu trả nợ gốc trong 3 năm 2016-2018 và lãi vay sẽ trả vào năm 2019-2020. Năm 2017 sẽ trả cho Đông Á gần 1.000 tỷ đồng, đến 2018 sẽ trả dứt điểm vốn gốc, năm 2019 trả tiếp 50% lãi và vào năm 2020 sẽ không còn nợ Đông Á và các trái chủ một đồng nào. Lãi vay có khả năng cũng sẽ điều chỉnh giảm xuống. Để làm được điều này, PDR phải tìm mọi cách bán dự án, bán sản phẩm hiện nay cho khách hàng, tức là phải tận thu tất cả các nguồn tiền để trả các khoản nợ trên”.
  • Như vậy, nếu đúng theo chia sẻ này, ngay cả khi có kế hoạch trả nợ khá cụ thể, dài hạn ít nhất trong vòng 3 năm tới, rủi cho các chủ nợ của Phát Đạt và chính Phát Đạt vẫn rất lớn vì phụ thuộc vào nguồn thu bán dự án, sản phẩm. Đáng nói là tính đến Quý III năm nay, tồn kho của Phát Đạt khá lớn, tới 7.200 tỷ đồng, trong khi nguồn thu èo uột. Bên cạnh dự án The EveRich II nay đã đổi tên River City, có sự hợp tác ba bên của Quỹ đầu tư Nhật và An Gia, Phát Đạt ngoài ra còn có những dự án ở các khu vực khác ngoài TPHCM. Tuy nhiên ghi nhận vào cuối tháng 9/2016, một dự án lớn mà Phát Đạt khởi động đã nhiều năm là The Westein Resort & Spa tại Cam Ranh-Khánh Hòa vẫn còn trong tình trạng “trơ gan cùng tuế nguyệt”. Nhìn chung, nợ quá hạn mà Phát Đạt đang được DongA Bank giãn thời gian để cơ cấu trả dần, chưa thay đổi được hiện trạng đầy rủi ro cho các bên.

 Lê Mỹ

>> DongA Bank vẫn hoạt động bình thường sau khi một loạt cựu lãnh đạo bị bắt