Nhiều sáng kiến "cởi trói" cho ngành hàng lúa gạo

Nhiều sáng kiến “cởi trói” cho ngành hàng lúa gạo

15/03/2017 3:37 Chiều

(DĐDN) – Ngày 15/3, tại tỉnh An Giang, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chủ hội nghị tìm giải pháp phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo vùng ĐBSCL.

Đóng góp lớn cho “nồi cơm” thế giới

Theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, sau 30 năm đổi mới sản xuất lúa gạo, vùng ĐBSCL đã cùng với cả nước góp phần quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực trong nước và thế giới, xóa đói giảm nghèo, thúc đẩy xuất khẩu.

Từ một quốc gia thiếu lúa gạo, giờ đây diện tích, năng suất và sản lượng lúa gạo của Việt Nam ngày càng tăng và trở thành quốc gia xuất khẩu lớn nhất nhì thế giới. Trong đó, khu vực ĐBSCL đóng góp trên 25 triệu tấn bằng 60% sản lượng của cả nước, 90% gạo xuất khẩu.

Hiện nay, gạo XK của Việt Nam đã đến 150 quốc gia, trong đó thị trường chính là Trung Quốc (38%), Philippines (9%), Malaysia (9%), Bờ Biển Ngà (9%) và các quốc gia khác.

Theo số liệu của Bộ Công thương: XK gạo 2016 đạt hơn 4,8 triệu tấn, kim ngạch đạt hơn 2,1 tỷ USD, giảm hơn 22% về giá trị so với năm 2015.

Còn theo ước tính của Liên bộ, XK gạo 2 tháng đầu năm đạt hơn 787.000 tấn, kim ngạch đạt gần 383 triệu USD.

Thống kê của Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA) đến cuối tháng 2/2017, đăng ký hợp đồng XK đạt gần 1,9 triệu tấn.

Theo đánh giá của một số doanh nghiệp và chuyên gia, nhờ thực hiện hợp đồng với Philippines và Cu Ba và nhu cầu xuất xuất khẩu qua biên giới phía Bắc tăng mạnh nên giá gạo của Việt Nam đang đứng ở mức cao.

Tuy nhiên, theo Bộ Trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường, sản xuất lúa gạo cũng còn bộc lộ nhiều hạn chế như: hiệu quả, giá trị gia tăng, khả năng cạnh tranh còn thấp; Thu nhập của nông dân chưa cao; Sản xuất thiếu bền vững vì sử dụng vật tư đầu vào chưa được kiểm soát, tác động tiêu cực của môi trường, biến đổi khí hậu.

Bà Võ Thị Ánh Xuân – Bí thư Tỉnh ủy An Giang cũng cho rằng, An Giang là một trong những địa phương sản xuất lúa gạo lớn nhất nhưng do những hạn chế trên mà thu nhập của người dân chưa cao. Mặt khác, do bình quân đất sản xuất trên nông hộ nhỏ lẻ, phân tán nên khó để tổ chức quy mô lớn; Giá cả hàng nông sản chưa ổn định cũng ảnh hưởng rất nhiều đến lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp, cho giá trị cao.

Nhiều sáng kiến “cởi trói” cho ngành hàng lúa gạo

Theo Bộ Trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh, để xúc tiến phát triển ngành hàng lúa gạo trong thời gian tới cần phải tập trung hoàn thiện 3 trụ cột: chuẩn bị nguồn hàng, phát triển thị trường và tổ chức XK.

Bên cạnh đó, cần đánh giá, coi lúa gạo như mặt hàng điều chỉnh sản lượng, chuyển đổi hợp lý diện tích kém hiệu quả, sản xuất theo hướng nâng cao chất lượng, nghiên cứu cơ cấu giống phù hợp; Cần ban hành chính sách và phải có cơ chế đặc thù để thu hút đầu tư, cần tập trung tích tụ ruộng đất, thúc đẩy xây dựng thương hiệu, ban hành bộ tiêu chí chất lượng gạo, khắc phục tình trạng tồn dư thuốc BVTV trong sản phẩm.

Về thị trường, bộ sẽ có biện pháp đàm phán thị trường, sử dụng các biện pháp kỹ thuật để tháo gỡ các rào cản, phát triển thị trường nội địa là quan trọng, gắn sản xuất với thị trường, phát triển hệ thống phân phối lúa gạo Việt Nam tại nước ngoài, đổi mới tổ chức hoạt động của VFA.

Ông Vương Bình Thạnh – Chủ tịch UBND tỉnh An Giang kiến nghị, Chính phủ cần nâng mức hỗ trợ sản xuất cho hộ trồng lúa từ mức 1 triệu đồng lên 3 triệu đồng/ha; mở rộng loại cây trồng được hỗ trợ khi chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng khác; thành lập trung tâm kiểm định lúa gạo quốc tế phục vụ cho vùng vì hiện nay tất cả gạo XK của vùng phải lên TP.Hồ Chí Minh để kiểm định; xây dựng quỹ bình ổn lúa gạo và miễn 5% thuế VAT cho mặt hàng gạo khi bán ở thị trường trong nước.

Trả lời những kiến nghị của Chủ tịch tỉnh An Giang, ông Nguyễn Hữu Chí – Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết: “Những kiến nghị liên quan đến tài chính Bộ đã có tổng hợp và trình Chính phủ, riêng kiến nghị sửa đổi chính sách thuế thì thuộc thẩm quyền của Quốc hội.”

PGS.TS Bùi Bá Bổng – nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cho rằng, nên chia vùng trồng lúa của ĐBSCL thành 3 vùng chuyên: trọng điểm lúa (diện tích 800ha thuộc 30 huyện thuộc 6 tỉnh) cần được đầu tư đạt cơ giới hóa 100%; chuyên canh chuyên lúa tôm 500.000ha ven biển; vùng còn lại khoảng 200 ha có thể sản xuất một vụ lúa canh, lúa màu.

Theo ông Bổng, xây dựng thương hiệu gạo quốc gia nếu làm từ gốc đi lên thì rất khó, mà nên làm ngược lại bắt đầu từ sản phẩm cụ thể gắn với DN cụ thể.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: Lúa gạo là ngành sản xuất không thay thế được nhưng có những địa phương chưa quan tâm. “Tại sao Campuchia đi sau ta 15 năm về XK gạo nhưng họ có những thương hiệu gạo được thế giới biết đến còn chúng ta thì không?” Thủ tướng đặt câu hỏi.

Tại hội nghị, Thủ tướng yêu cầu các đại biểu phải nói thẳng, nói thật những vướng mắc để tìm hướng tháo gỡ, tìm lối ra thích hợp, sản xuất công nghệ cao, chế biến sâu thì ngành lúa gạo sẽ mang lại hiệu quả rất cao chứ không phải chỉ chiếm 11% giá trị ngành nông sản như hiện nay.

Ngành lúa gạo đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới, đáp ứng tốt nhất tiêu dùng để nâng cao giá trị. Viêt Nam không chỉ phấn đấu XK gạo đạt kim ngạch cao nhất mà phải nhắm đến mục tiêu tạo ra sản phẩm gạo tốt nhất, có lợi về mặt dinh dưỡng cho người tiêu dùng.

Chúng ta cần phải đổi mới ngành lúa gạo, xây dựng cơ chế chính sách, điều chỉnh chính sách hạn điền, tổ chức lại các HTX kiểu mới, đẩy mạnh cơ giới hóa, giải phóng sức lao động, gia tăng hiệu quả sản xuất.

Bộ NN&PTNT cần nghiên cứu có nên làm 3 vụ lúa không, nếu không làm thì chuyển đổi trồng cây gì? Phải xây dựng hệ thống thủy lợi đa mục tiêu và áp dụng phí sử dụng nước để người sản xuất tự điều chỉnh sản xuất theo hướng tiết kiệm tài nguyên, chống tổn thất sau thu hoạch. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, thông tin thị trường” – Thủ tướng nêu một số giải pháp chính.

Huỳnh Khởi

Tags :

Ý kiến bạn đọc

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 7.41%
  • 5.56%
  • 7.41%
  • 1.85%
  • 20.37%
  • 7.41%
  • 1.85%
  • 1.85%
  • 14.81%
  • 18.52%
  • 7.41%
  • 5.56%