Đây cũng là một trong những mục tiêu quan tâm cải thiện của ngành y tế trong nỗ lực mang đến hình ảnh thân thiện của những bệnh viện xanh, sạch, đẹp.

Nhiều bệnh nhận đã "nhịn" tiểu khi đến khám bệnh tại bệnh viện chỉ vì NVS BV rất bẩn.

Trong Hội nghị “Giảm thời gian chờ khám, chữa bệnh, cải thiện nhà vệ sinh bệnh viện” mới đây, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh: “Thời gian tới, nếu bệnh viện nào vẫn tồn tại nhà vệ sinh bẩn, tôi sẽ quy cho trưởng khoa đó ở bẩn, có nhiều khoa có nhà vệ sinh bẩn, tôi sẽ cho rằng Giám đốc Bệnh viện đó ở bẩn”.

Có thể nói, những câu chuyện xung quanh NVS BV đã không còn xa lạ gì với những người dân mỗi lần đến các cơ sở y tế để khám và điều trị bệnh. Đây dường như là nỗi ám ảnh mà ngay cả nền y tế nước nhà cũng không tài nào kiểm soát. Khi mà các bệnh viện luôn trong trạng thái oằn mình gồng gánh hàng ngàn lượt bệnh nhân mỗi ngày, có thể nghĩ BV là nơi an toàn và yên tâm nhất cho việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. Vậy mà ít ai ngờ rằng xung quanh có những “ổ dịch” tiềm ẩn, mầm mống của các bệnh lý dễ lây lan đó chính là NVS. 

Tại các BV, có thể dễ dàng bắt gặp các khu vực vệ sinh dành cho bệnh nhân và các khu vệ sinh chung còn rất bẩn. Với tình trạng thiếu nước, thiếu giấy, thiếu xà phòng rửa tay, đọng nước, hố xí bị vỡ, hư hỏng không được sửa chữa. Đặc biệt là mùi hôi nặng nề do lượng người dùng nhiều, không được xử lý kịp thời và tồn đọng theo thời gian gây ra bầu không khí ô nhiễm. Thậm chí, tại một số BV, có một số NVS  còn bị khóa cửa do không có người lau dọn.

Thực tế trên cho thấy, việc các BV để tình trạng NVS bẩn sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy khôn lường, trong đó nguy cơ nặng nhất là người bệnh, người nhà bệnh nhân thậm chí cả y, bác sĩ cũng có thể bị nhiễm bệnh. Từ đó, dẫn đến tình trạng tăng nguy cơ mắc bệnh, tăng thời gian điều trị cho người bệnh, tăng chi phí… ảnh hưởng chất lượng điều trị của bệnh viện.

Nguy hiểm hơn, NVS được đánh giá là môi trường ẩn nấp và lây truyền của hơn 200 loại vi khuẩn gây các bệnh nhiễm, hô hấp, tiêu hóa…, trong đó có cả bệnh tay - chân - miệng. Ngoài những lo ngại về nguy cơ lây bệnh nói trên thì việc người bệnh, người nhà bệnh nhân vì sợ bẩn mà phải “nhịn” đi vệ sinh cũng rất nguy hiểm.  Khi đi vệ sinh nếu nhà vệ sinh quá bẩn chúng ta thường ngán ngại và cố gắng “nhịn”, việc làm này không tốt vì gây căng bàng quang, gây ứ đọng nước tiểu và gia tăng nhiễm khuẩn đường tiết niệu cũng như làm tăng nguy cơ bị sỏi thận.

Thế nên, những phát biểu trong Hội nghị lần này của người đứng đầu Bộ Y tế phần nào cho thấy nỗ lực muốn cải thiện hình ảnh NVS BV. Tiếc là những “đứa con, đứa cháu” của “ông” Bộ lại “khóc”, lại “than thân kể khổ”. Ví như,  vị Giám đốc BV Tỉnh Điện Biên nói: “NVS cho cán bộ y tế chưa làm được, nói gì đến NVS cho người bệnh. Nguồn thu tại các BV huyện, tỉnh không thể đáp ứng được. Chỉ riêng việc thu giường bệnh phục vụ cho hoạt động thường xuyên, cho chính công tác khám chữa bệnh đã không đủ, nói chi lấy tiền ấy chi cho nhà vệ sinh là phi thực tế”.

Thế nhưng, việc giữ gìn NVS sạch sẽ xét về bản chất nó thuộc về cung cách quản lý, làm việc của người có trách nhiệm, chứ chưa hẳn thuộc về vấn đề kinh phí. NVS với thiết bị cũ mà vẫn hoạt động bình thường thì người bệnh, người nhà bệnh nhân vẫn có quyền đòi hỏi sự sạch sẽ. Họ bước vào cổng BV là đã mất tiền mất của, tức là khi đó người bệnh cũng là khách hàng, chứ không phải đi xin xỏ, quỵ lụy một sự ban ơn từ đội ngũ y bác sĩ. Còn chữa trị đến đâu nó lại thuộc về cái Tâm, chữ Tầm của người thầy thuốc.

Theo đó, việc giữ một cái NVS sạch sẽ đâu có gì khó khăn, cũng đâu có tốn kém quá nhiều tiền. Đâu có bất khả thi đến nỗi phải nhắc đi nhắc lại từ năm này qua năm khác.

Có không ít ý kiến là nên thu tiền thì NVS mới sạch được và nguyên nhân do ý thức của người dân. Còn người viết thì cho rằng nguyên nhân chính là do sự thiếu quyết liệt trong chỉ đạo và thiếu nhân sự lau dọn, hoặc nếu có thì chỉ hoạt động cầm chừng, thiếu kiểm tra xử lý. Chẳng phải, ở các siêu thị và Trung tâm thương mại, số lượng người có thể nói còn lớn hơn bệnh viện. Ở đó khách hàng đủ mọi thành phần nườm nượp từ sáng đến tối nhưng nhà vệ sinh vẫn rất sạch đấy sao?

Chuyện cái nhà vệ sinh, với những ai cho là nhỏ thì nó là nhỏ, nhưng thực tế đó lại là nơi mà nhiều người ra vào bệnh viện không thể không bước tới nên nó là vấn đề không nhỏ chút nào. Cải thiện hình ảnh nhà vệ sinh là gián tiếp thể hiện sự quan tâm sát sao của lãnh đạo các bệnh viện - một trong những nỗ lực không thể thiếu để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và đặc biệt là để lại những thiện cảm sâu sắc trong tâm trí người dân.

Nói cách khác, cái NVS , không chỉ là cái NVS, mà ở khía cạnh nào đó, nó còn là bộ mặt của ngành y tế. Và việc chê trách “giám đốc bẩn, trưởng khoa bẩn” hay việc ràng buộc trách nhiệm với người lãnh đạo đang cho thấy quyết tâm của Bộ Y tế.

 Có điều, để hiện thực hóa được như lời Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói thì không thể nêu chung chung, kiểu khẩu hiệu như “cải thiện”, “đẩy mạnh”, “tăng cường” mãi được.