Gia tăng hàng xuất khẩu, sử dụng nhiều lao động địa phương, kéo theo nhiều ngành nghề hay hoạt động kinh doanh hỗ trợ khác như ngân hàng, logistics -vận chuyển, containers - cảng biển. Dự thảo Luật về đặc khu quy định miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời gian 5 năm, giảm 50% số thuế thu nhập cá nhân trong các năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân làm việc tại đặc khu.

p/Năm 2017, lợi nhuận từ kinh doanh casino của Macau là 35 tỷ USD, lớn nhất thế giới, thu hút 32 triệu khách du lịch.p/Ảnh:p/AFP

Năm 2017, lợi nhuận từ kinh doanh casino của Macau là 35 tỷ USD, lớn nhất thế giới, thu hút 32 triệu khách du lịch. Ảnh: AFP

Ưu đãi là điều đương nhiên phải có?

Để cạnh tranh được với các đặc khu kinh tế khác trong vùng và trên thế giới đã hoạt động từ lâu, Chính phủ đã đưa ra nhiều ưu đãi để mời gọi các nhà đầu tư chiến lược quốc tế cũng như trong nước vào đầu tư và xây dựng các cụm công nghiệp hay các trung tâm công nghệ cao. Tuy nhiên, các ưu đãi về thuế, thuê đất đai lâu dài với giá tốt, thủ tục gọn nhẹ... là điều tất yếu hay đương nhiên phải có, vì đã là đặc khu thì phải đặc biệt và có nhiều ưu đãi hơn bên ngoài.

  Casino có thể sẽ đem về cho Việt Nam một nguồn thu ngân sách mới, sử dụng nhiều lao động địa phương, kích cầu xây dụng, tiêu dùng, và làm giảm việc thất thoát nguồn thu thuế và ngoại tệ. 

Vậy thì các nhà đầu tư mong chờ gì nữa? Họ cần một hệ thống quản trị tốt, minh bạch và theo chuẩn quốc tế, có những con người tốt và chuyên môn cao làm việc cũng như giải quyết mau lẹ các khó khăn, vướng mắc, giúp ho đáp ứng nhu cầu phát triển và gia tăng doanh thu, lợi nhuận và uy tín. Đây là nút thắt mà các đặc khu của chúng ta cần phải giải quyết. Với các ưu đãi như thế rất có thể là hiện tượng rượu mới mà bình vẫn cũ. Chúng ta đang gia tăng nhiều loại hình ưu đãi về thuế, đất đai... mong các nhà đầu tư chiến lược quốc tế “cắn câu”, nhưng từ nhiều năm nay chúng ta chưa thấy có dấu hiệu chúng ta sửa soạn, nghiêm túc đào tạo, hay đã có một đội ngũ lãnh đạo, chuyên gia, cán bộ sẵn sàng bắt tay vào việc quản lý vận hành các đặc khu theo chuẩn và kinh nghiệm quốc tế. Ngoài ra, việc trao quyền và cởi trói cho trưởng đặc khu là một vấn đề rất quan trọng. Mô hình nhiều hội đồng, ủy ban hiện tại chắc chắn sẽ làm vân đề quản lý đặc khu khó có tính vượt trội mà chúng ta mong muốn.

Các cuộc hội thảo, nghiên cứu, họp bàn chiến lược từ nhiều năm nay phần lớn chỉ nhằm vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng, các chính sách ưu đãi... mà quên rằng đằng sau những công trình hạ tầng quy mô đồ sộ phải là những con người có tài, có đức, có kinh nghiệm quản lý các dự án lớn, đa quốc gia, phù hơp với nhu cầu của các đặc khu kinh tế tài chính, tầm cỡ quốc tế. Nếu chúng ta lấy những người địa phương, với kinh nghiệm địa phương để quản lý các đặc khu tầm cỡ quốc tế như chúng ta mong đợi, đây chỉ là việc “đem muối bỏ bể”.
Khi các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất- UAE – quyết định thành lập đặc khu ở Dubai họ đã nhận thức rõ việc họ thiếu nhân sự lãnh đạo và quản lý quốc tế trầm trọng cùng với việc thiếu nhân công có tay nghề. Họ đã không ngần ngại mở cửa tiếp đón và trải thảm đỏ cho các nhân tài trên thế giới. Khu công nghiệp Jebel Ali và các cụm công nghiệp khác ở UAE đã thu hút được rất nhiều nhân tài và các nhà đầu tư trên toàn thế giới. Dubai hiện có hơn 80 % dân số là người nước ngoài đến từ khắp năm châu.

Có nên phát triển casino tại các đặc khu?

Để thu hút được nhân tài và các nhà đầu tư chiến lược, chúng ta cần phải có vốn “mồi” hay các công trình hấp dẫn các nhà đầu tư trước mắt. Việc cho mở casino ở cả 3 đặc khu là chủ trương rất đúng và phù hợp với trào lưu và kinh nghiệm quốc tế. Cần phải nói rõ rằng các khu kinh doanh cờ bạc, casino từ 25 đến 70 năm trước là mô hình đã cũ, kéo theo nhiều hoạt động tội phạm, như rửa tiền, mại dâm, ma túy... Hiện nay các hoạt động cờ bạc ở biên giới Việt Nam và Campuchia đều có những dấu hiệu tội phạm này.

Casino không giống 70 năm trước, không chỉ là cờ bạc, mại dâm, rửa tiền. 20 năm trở lại đây, casino được xem là một phần của phức hợp giải trí, nơi có thể đón tiếp cả gia đình, nghĩa là bao gồm người già, trẻ nhỏ.

Các khu phức hợp giải trí có casino ra đời khoảng 20 năm nay khi tỷ phú Hoa Kỳ Sheldon Adelson ở Las Vegas đã tinh đời nhìn thấy việc phải thay đổi toàn diện mô hình casino từ chỗ là nơi cờ bạc thuần túy đi kèm theo tội phạm, sang mô hình giải trí cho tất cả mọi người. Khu phức hợp ở Las Vegas ra đời đầu tiên gồm các trung tâm hội nghị, hội thảo, mua sắm, bảo tàng, trung tâm văn hóa, thể thao... Sư thành công vượt bậc của dự án này đã đem một luồng sinh khi mới cho các trung tâm giải trí ở Macau, Singapore, Philippines, Malaysia và gần đây nhất là Nhật Bản.