Rủi ro bất bình đẳng là một trong thách thức đối với Việt Nam khi phát triển kinh tế số.

Rủi ro bất bình đẳng là một trong thách thức đối với Việt Nam khi phát triển kinh tế số.

Theo báo cáo "Các chỉ số Phát triển con người Việt Nam" do UNDP thực hiện, chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam tăng liên tục trong 27 năm qua. Tính chất bao trùm trong sự tăng trưởng của Việt Nam được thể hiện qua sự phát triển nhanh của nền kinh tế. Những kết quả khả quan đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế số, câu hỏi đặt ra, liệu sự phát triển của Việt Nam có bền vững và người dân có được hưởng lợi từ nền kinh tế ohay không. Việt Nam cũng đang gặp nhiều khó khăn trong sự phát triển kinh tế do tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Bà Caitlin Wiesen cho rằng một trong những thách thức đối với Việt Nam hiện nay là rủi ro về mất bình đẳng. Cách mạng 4.0 có nguy cơ dẫn đến sự gia tăng bất bình đẳng. Lợi nhuận và giá trị từ những kỹ năng mới sẽ cao hơn nhưng lại tạo ra tình trạng bất bình đẳng về thu nhập ngày càng gia tăng.

Việt Nam vẫn còn những thách thức trong việc đảm bảo rằng không ai bị bỏ lại phía sau, cũng như thách thức trong việc giảm bớt chênh lệch giữa các vùng, miền và nhóm dân cư, thu hẹp khoảng cách giới và giải quyết các vấn đề môi trường liên quan đến phát thải và đa dạng sinh học.

Cụ thể, tỷ lệ nghèo đa chiều của Việt Nam là 5%, cao hơn hầu hết các nước trong khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, chỉ sau Thái Lan (0,79%) và Trung Quốc (4,02%). "Việt Nam có tránh được những rủi ro này hay không phụ thuộc nhiều doanh nghiệp tư nhân", bà Caitlin Wiesen bày tỏ.

Tiến bộ trong Phát triển con người ở Việt Nam đi kèm với mức tăng khá thấp về bất bình đẳng so với các nước trong khu vực châu Á và Thái Bình Dương. Chỉ số bất bình đẳng điều chỉnh theo phát triển con người (IHDI) tương đương với 17,3% giảm giá trị trong chỉ số HDI do bất bình đẳng – thấp hơn tỉ lệ trung bình của nhóm các nước có mức Phát triển Con người Trung Bình (25,1%) nhưng cao hơn tỉ lệ trung bình của khu vực Đông Á và Thái Bình Dương (15,6%).

Đây là mức trung bình toàn quốc, còn có sự chênh lệch giữa các vùng miền và các nhóm dân cư. Báo cáo Phát triển con người của Việt Nam năm 2015 chỉ ra khoảng cách lớn về HDI giữa các tỉnh và thành phố. Ví dụ, TP HCM và Đà Nẵng có HDI tương đương với các nước thuộc nhóm Phát triển con người Cao như Ba Lan và Croatia, trong khi Hà Giang và Gia Lai có HDI bằng với các nước thuộc nhóm Phát triển con người thấp như Ghana và Guatemala.

Trước những thách thức này, đại diện UNDP cho rằng, sự phát triển của Việt Nam phụ thuộc vào việc trang bị các kỹ năng mới cho người Việt để họ nắm bắt cơ hội. Hệ thống an sinh xã hội có thể tăng cường khả năng ứng phó của những người bị tổn thưởng. Nền tảng của phát triển con người là lấy họ làm trung tâm, phát triển vì con người.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần có cách tiếp cận quản trị mới, tạo điều kiện để phát triển con người đồng thời tăng cường khả năng của người dân để nắm bắt nhu cầu mới: xây dựng, đào tạo kỹ năng trong thế kỷ mới. Việt Nam cần đổi mới hệ thống giáo dục để đổi mới sáng tạo; học theo hướng mở...

"Việt Nam có thể nắm bắt công nghệ để tạo ra bước nhảy vọt trong đổi mới công nghệ, tăng cường đổi mới hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, để tất cả mọi người không bị đẩy lại phía sau",  bà Caitlin Wiesen kỳ vọng.

Liên quan đến mục tiêu bình đẳng trong kỷ nguyên số ông Joshua Tabah, Tổng giám đốc Cơ quan Hợp tác Phát triển Canada, đồng tình với đại diện UNDP về việc cần đổi mới hệ thống giáo dục. Theo đó, Canada là một trong những nền kinh tế dần đầu về dữ liệu. "Chúng tôi được đầu tư về giáo dục, khoa học, trong đó, đặc biệt là sự đầu tư dành cho trẻ em gái và phụ nữ để từ đó thấy được tầm quan trọng trong việc phát triển tiềm năng của mọi người. Đó cũng là một mục tiêu trong quá trình bình đẳng giới của Canada. Việt Nam đang chuẩn bị đổi mới, cũng cần để phụ nữ và trẻ em gái được tham gia vào quá trình này", ông nhấn mạnh.

Trong quá trình đổi mới, Canada cũng gặp những khó khăn và đã có những giải pháp riêng, trong đó có việc nhận hỗ trợ vốn từ Chính phủ. Cụ thể, Chính phủ Canada cam kết đổi mới sáng tạo bằng cách xây dựng các chính sách dự trên sự tham vấn với các tổ chức cộng đồng, nhà nghiên cứu... Việc chia sẻ dữ liệu mở có vai trò quan trọng trong cả khu vực công và tư. Theo ông Joshua Tabah, Việt Nam có thể cân nhắc điều này.

Bạn đang đọc bài viết Nguy cơ gia tăng bất bình đẳng về thu nhập từ Cách mạng 4.0 tại chuyên mục Khoa Học - Công nghệ của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,