Làm sao để mua được chiếc vé ưng ý dịp Tết Nguyên đán là nỗi ám ảnh của những người lao động xa quê.

Ngày nay, trước sự phát triển như vũ bão của hàng không, đường bộ, ngành đường sắt dường như hụt hơi, không nói tới thì thôi hễ cứ động đến là có muôn vàn vấn đề nhức đầu, mà toàn là những chuyện “biết rồi, khổ lắm nói mãi” như kiểu chất lượng phục vụ, tính chuyên nghiệp, nặng nề bao cấp, lạc hậu…Cái duy nhất được khi đi lại bằng xe lửa là đúng giờ, chỉ có vậy!

Đến hẹn lại lên, cứ dịp mở bán vé tàu Tết nguyên đán là chuyện đi lại trở nên “nóng”, làm sao để mua được chiếc vé ưng ý là nỗi ám ảnh của những người lao động xa quê. Ngày xưa khi chưa bán vé tàu qua mạng, khách hàng phải vật vã lăn lóc ở ga để mua được vé, giờ đã bán vé trực tuyến nhưng “gác” cả đêm trước màn hình cũng chưa chắc mua được.

Dịp lễ tết tàu hỏa là lựa chọn “ngon, bổ, rẻ” cho những chuyến đi xa, nhưng suy nghĩ đó dường như không còn đúng với hiện tại, giá vé tàu không hề rẻ chút nào. Bằng chứng là từ năm 2016 đến nay đã tăng thêm 500 nghìn đồng (tuyến Hà Nội – Sài Gòn) đây là mức tăng không hề nhỏ chút nào.

Vấn đề là ở chỗ, mặc dù giá vé tăng nhưng chất lượng phục vụ dường như chưa theo kịp, trừ loại tàu giường nằm, ghế mềm còn lại rất phổ biến tình trạng có vé không có ghế, bao nhiêu năm nay thời gian đi lại giữa các điểm không được rút ngắn là bao.

Tết năm rồi tôi có dịp đi tàu hỏa về quê, cũng lên mạng túc trực mãi mới đặt được vé, giá không hề rẻ, cầm trong tay thẻ lên tàu đinh ninh sẽ có được chỗ thoải mái. Nhưng suy nghĩ đó chỉ đúng ban đầu, càng đi khách càng lên đông, bắt đầu xuất hiện “ghế phụ” ngồi ngay giữa đường luồng. Đáng nói hơn có người có vé chính thức nhưng vẫn phải ngồi ghế phụ, đã xảy ra cự cãi giữa khách hàng với nhân viên nhưng tất cả chỉ lấy lý do “Tết mà, thông cảm chút đi”. Mặc dù mỗi ghế 2 người nhưng ngồi đến 4 thậm chí 5 người.

Khâu giao thông đi lại trong tàu thì ôi thôi rồi, mỗi lần có xe bán đồ ăn đi qua lại thấy cảnh nháo nhào, người già phờ phạc, trẻ con khóc ré lên nghe thảm; nhà vệ sinh thì hôi hám, chẳng dám đi nhưng vì thiếu chỗ nên phải nằm ngay cửa… Có những bà mẹ ôm con ngồi ngay khúc nối giữa hai toa rất nguy hiểm.

Đó là những sự thật khi đi tàu dịp Tết, ai cũng biết nhưng không còn chọn lựa nào khác, đi máy bay thì quá đắt, đi xe khách sợ tai nạn. Ngành đường sắt chẳng khác nào ông vua vận tải: Được bao cấp hoàn toàn, được độc quyền, không ai cạnh tranh, có hạ tầng riêng biệt…nhưng tại sao ì ạch chậm phát triển? Câu hỏi này chắc chắn đã được trả lời.

Mọi nguyên nhân đều nằm ở vấn đề tiền bạc, năm 2015, Công ty cổ phần vận tải đường sắt Sài Gòn (công ty Đường sắt Sài Gòn) có tổng doanh thu khoảng 1.811 tỉ đồng, nhưng doanh nghiệp này phải hoàn trả cho Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam hơn 1.105 tỉ (chiếm khoảng 61% doanh thu), gọi là trả chi phí điều hành vận tải, phí hạ tầng.

39% còn lại được đơn vị này dùng để chi trả lương cho người lao động, khấu hao các trang thiết bị phục vụ hành khách trên tàu, dưới ga cũng như dành để sửa chữa, tái đầu tư trang thiết bị phục vụ hành khác.

Chiếm đến 61% doanh thu của một đơn vị lớn như Công ty cổ phần vận tải đường sắt Sài Gòn nhưng được bao nhiêu phần trăm trong đó “quay lại” đầu tư vào hiện đại hóa hạ tầng? Dường như bí cách phát triển nên trước đây có vị lãnh đạo ngành giao thông sáng kiến “siết hàng không cho đường sắt phát triển”.