Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 22/2016/TT-NHNN ngày 30/6/2016 quy định về mua trái phiếu doanh nghiệp của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước dự kiến đưa ra các quy định mới, chặn trực tiếp việc mua trái phiếu để cơ cấu lại nợ, cũng như tăng quản lý việc các ngân hàng mua trái phiếu doanh nghiệp trong các lĩnh vực được cho là tiềm ẩn rủi ro cao (như kinh doanh bất động sản, chứng khoán...).

Theo đó, các tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu phát hành trong đó có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ của doanh nghiệp. Trường hợp tổ chức tín dụng đã mua trái phiếu phát hành trong đó có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ của doanh nghiệp trước thời điểm thông tư này có hiệu lực thi hành thì được tiếp tục thực hiện cho đến khi trái phiếu doanh nghiệp đến hạn thanh toán.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, trong quá trình nghiên cứu các quy định của pháp luật liên quan và xử lý một số vấn đề liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp phát hành và qua quá trình thanh tra, giám sát, cơ quan này nhận thấy có một số vấn đề cần xem xét lại.

Đó là, thời gian qua đã phát sinh việc nhiều tổ chức tín dụng mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành với mục đích để cơ cấu lại nợ, tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất là trong điều kiện doanh nghiệp phát hành trái phiếu tiếp tục gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và không có khả năng trả nợ gốc và lãi trái phiếu đến hạn, dẫn đến việc phát hành thêm trái phiếu để tiếp tục cơ cấu lại nợ.

Theo quy định tại Nghị định 90/2011/NĐ-CP ngày 14/10/2011 của Chính phủ về phát hành trái phiếu doanh nghiệp thì doanh nghiệp có thể phát hành trái phiếu với ba mục đích: Một là, thực hiện các chương trình, dự án đầu tư của doanh nghiệp; hai là, tăng quy mô vốn hoạt động của doanh nghiệp; ba là, cơ cấu lại các khoản nợ của doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn phát hành trái phiếu để thực hiện mục đích cơ cấu nợ tại các tổ chức tín dụng. Tuy vậy, trên thực tế, không phải tất cả các doanh nghiệp phát hành trái phiếu với mục đích cơ cấu lại nợ đều xuất phát từ động cơ “nuôi nợ”.

Ngân hàng Nhà nước cũng nhận định, hoạt động mua trái phiếu của doanh nghiệp phát hành nhằm mục đích thực hiện các chương trình, dự án thuộc các lĩnh vực có rủi ro cao, như kinh doanh bất động sản, chứng khoán... sẽ phát sinh rủi ro cho hoạt động của tổ chức tín dụng.