Bản thân tôi khi kêu gọi cộng sự về cùng startup với mình, tôi không tìm kiếm người giỏi dù startup tôi đang làm mạnh về tài chính, chúng tôi dư sức trả lương cao cho người giỏi. Tôi chỉ kêu gọi người có lòng muốn làm startup. Và dĩ nhiên đến với startup, bản thân bạn phải xem đó như 1 công cuộc đầu tư và phải chấp nhận đánh đổi.

Điều mong muốn lớn nhất của tôi bây giờ là thực hiện 1 cuộc khảo sát tất cả những nhân viên đang đầu quân làm cho Khởi nghiệp. Tôi thật rất muốn hỏi các bạn 1 câu chân tình: "Vì sao bạn chọn làm "cho" khởi nghiệp".

2 năm đi làm khởi nghiệp, tôi tạm đúc kết những lí do mà 1 người chọn làm thuê cho các công ty startup:

- Người mới, chưa có kinh nghiệm nên đầu quân vào các startup làm lấy kinh nghiệm và có cái để điền vào CV

- Vì mong muốn được trao cơ hội thực thi, được làm, được trải nghiệm những ý tưởng mới để cháy hết mình với tuổi trẻ.

- Làm thuê cho các startup để tích lũy kinh nghiệm tự Khởi nghiệp sau này

- Nhân viên của các công ty đang phát triển, đầu quân về startup vào những vị trí quản lý cấp cao để lấy kinh nghiệm quản lý (cũng là làm đẹp CV)

- Người đang có những business nhỏ lẻ, tìm kiếm môi trường quản lý cởi mở, công việc ít áp lực để có thể làm song song 2 việc cùng lúc. Vừa có lương cố định, vừa có thời gian làm việc riêng.

- Người có CV không đẹp, khó xin việc ở những công ty lớn nên chọn startup làm bến đỗ tạm thời

…Và rất nhiều những lí do khác

Bất kể bạn đến với startup vì lí do gì, tôi không phán xét, tôi không lên án miễn sao là bạn làm tròn trách nhiệm với công việc được giao và mỗi tháng cầm đồng lương không cảm thấy hổ thẹn là được.

Bởi vì có startup nào mới chạy đã lời đâu. Đồng lương các bạn cầm đôi khi là Founder của các bạn phải đi vay nóng ngân hàng, phải cầm cố tài sản (nếu startup mỏng vốn)…

Bởi vậy, tôi cho rằng hành vi “ăn bám” vào startup là hành vi phi đạo đức. Nếu bạn đang làm 1 công ty lớn, 1 ngày đẹp trời nào đó bạn bước vào công ty và cảm thấy không có hứng và không muốn làm gì cả, doanh số của công ty cũng không vì vậy mà sụt giảm. Nhưng startup là vấn đề sống còn khi mỗi ngày trôi qua là 1 áp lực cực kỳ lớn cho những người cộng sự bên cạnh bạn. Tiền thuê văn phòng, tiền điện nước, tiền lương… Cứ 4 cái chủ nhật xoay vòng là lại phải chi trong khi doanh thu vẫn dậm chân tại chỗ.

Tôi đi theo tiếng gọi "Khởi nghiệp" được 2 năm và tự "khởi nghiệp" cho chính mình được hơn 1 năm nay. Từ bỏ công việc ở công ty nước ngoài phúc lợi đầy đủ lương bổng ổn định để đi con đường "khởi nghiệp" và nếm mùi thất bại không lâu sau đó, hỏi tôi có hối hận không?

Nói không là nói dối. Nhưng nếu được chọn lại 1 lần nữa, có lẽ tôi vẫn sẽ lựa chọn như vậy. Bởi 2 năm qua, dù tôi không biết BHXH của mình được đóng ở mức nào, thậm chí là có được đóng hay không, nhưng tôi biết 1 điều, mỗi ngày thức dậy tôi muốn lao đến công ty đi làm. Tôi cảm thấy mình đang sống chứ không tồn tại.

Tôi không ép các bạn phải như tôi. Mỗi người đều có lý tưởng riêng và gánh nặng, áp lực kinh tế cũng như nỗi lo riêng. Nhưng tôi chỉ muốn nói với các bạn 1 điều rằng, "Nếu không sẵn sàng, xin đừng ăn bám vào startup, làm ơn đừng".

Bởi vì:

- Startup không có quy trình bài bản về quản lý con người để có thể kiểm soát công việc của bạn chặt chẽ, quản lý theo kiểu cưỡng chế bạn phải làm việc.

- Startup không có đủ công cụ để giám sát bạn (theo dõi màn hình) nên chúng tôi không biết được bạn làm gì trong suốt 8h đồng hồ làm việc

- Founder vả Owner của các startup phải chạy vốn, phải lo đầu ra, phải lo trăm ngàn nỗi lo nên không thể đứng bên cạnh rình bạn khi bạn mở màn hình lớn là form excel làm việc nhưng bên cạnh là màn hình chat Facebook. Skype được mở nhỏ nhỏ để chat, nếu Sếp vô tình nhìn lướt sơ qua không phát hiện được.

- Startup cũng không có đầy đủ ban bệ, kế toán phải kiêm luôn Admin, HR… nên startup không biết 1 tháng bạn có đi làm đủ ngày không, rồi bạn ra ngoài vì việc riêng cụ thể là việc gì? Tháng này xin nghỉ bao nhiêu ngày rồi ….

Startup không cần người giỏi nhất, startup chỉ cần người có TÂM.

Bản thân tôi khi kêu gọi cộng sự về cùng startup với mình, tôi không tìm kiếm người giỏi dù startup tôi đang làm mạnh về tài chính, chúng tôi dư sức trả lương cao cho người giỏi. Tôi chỉ kêu gọi người có lòng muốn làm startup. Và dĩ nhiên đến với startup, bản thân bạn phải xem đó như 1 công cuộc đầu tư và phải chấp nhận đánh đổi.

Chi phí cơ hội bạn phải bỏ ra đầu tư:

- Có thể startup thất bại và bạn trở thành người thất nghiệp, khởi sự lại từ đầu

- Không có được chính sách phúc lợi bài bản như công ty lớn

- Không được ngồi làm việc tại văn phòng hạng A view đẹp ngắm thành phố.

- Không có những chuyến Company trip xuất ngoại sang chảnh như bạn bè.

- Không có quy trình chuyên nghiệp và đồng nghiệp chuyên nghiệp để chạy việc trôi chảy

Nhưng cái bạn được đó là:

Bạn sẽ được hết tất cả những điều tôi liệt kê ở trên nếu startup của bạn thành công và kèm theo đó là Cơ hội thăng tiến và nắm giữ những vị trí quản lý cấp cao vì bạn là những người đồng cam cộng khổ cùng chúng tôi trong thời gian đầu – những công thần

Tôi đang làm trong 1 startup mà:

- Bất chấp chi phí văn phòng cao, Sếp vẫn nhất định thuê VP ở trung tâm quận 1 chỉ vì để cho Nhân viên đi làm cho gần.

- Mặc dù công ty tôi liên tiếp lỗ nhưng lương nhân viên Sếp chưa trả chậm 1 ngày, Lễ Tết còn tranh thủ chuyển sớm.

- Đi ăn ngoài đường gặp món gì ngon, thấy cái gì lạ, mua về cho nhân viên

- Lễ Tết, nhân viên được Sếp mua quà vặt, đồ ăn để biếu còn trước cả đối tác.

- Và quan trọng nhất là: Không từ chối các ý tưởng mới, kể cả khi Sếp biết ý tưởng đó sẽ fail 100% nhưng nếu nó không để lại hậu quả quá lớn, Sếp sẽ tạo điều kiện cho bạn làm để bạn tự rút ra bài học, tự trải nghiệm và tự lớn hơn. Nói đơn giản dễ hiểu 1 chút là dù startup nhưng Sếp vẫn chịu đưa tiền cho bạn đốt để bạn học và trưởng thành.

Tôi cảm thấy mình may mắn. Và những năm tháng làm startup là những năm tháng tôi không bao giờ quên, bây giờ và mãi về sau. Có lẽ vì tôi may mắn chọn đúng startup để đầu tư chi phí cơ hội của mình vào. Vậy bạn có đang chọn đúng startup không? Bạn có sẵn sàng để làm startup không? Nếu câu trả lời là không, hãy giải thoát cho nhau, bạn nhé!