Luỹ kế doanh số bảo lãnh của các QBLTD từ năm 2002 đến 30/6/2016 ước tính khoảng 4.161 tỷ đồng. Tổng số tiền các QBLTD đã thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay cho DNNVV ước tính khoảng 361 tỷ đồng.

p/Ông Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ tín dụng cácp/ngành kinh tế-NHNN cho rằng, giải pháp hạn chế rủi ro cho các QBLTD là cần có sự phối hợp giữa các tổ chứcp/tín dụng và các quỹ.p/Ảnh: S.T

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ tín dụng các ngành kinh tế-NHNN cho rằng, giải pháp hạn chế rủi ro cho các QBLTD là cần có sự phối hợp giữa các tổ chức tín dụng và các quỹ. Ảnh: S.T

Vướng mắc cơ chế

Sở dĩ hoạt động của các QBLTD thời gian qua kém hiệu quả là do các quỹ phải chịu hoàn toàn rủi ro nên rất hạn chế bảo lãnh cho vay tín chấp; nguồn vốn hoạt động của quỹ hạn hẹp, nhưng chưa có cơ chế cấp bù vốn; các ngân hàng chưa thực sự tin tưởng vào khả năng thẩm định của các quỹ, thậm chí từ chối cho vay để tránh rủi ro;...

Ngoài ra, theo ông Lê Văn Đồng– Giám đốc QBLTD cho DNNVV tỉnh Thanh Hóa, còn 2 nguyên nhân nữa: Thứ nhất, các quỹ còn non trẻ, nguồn lực tài chính yếu và trình độ nhân sự còn hạn chế. Thứ hai, cơ chế quy định hiện nay của Nhà nước còn quá chặt chẽ, yêu cầu doanh nghiệp phải có tài sản bảo đảm.

“Nếu các doanh nghiệp thỏa mãn những điều kiện này, thì họ sẽ chọn vay vốn ở ngân hàng chứ không lựa chọn giải pháp vay vốn thông qua các QBLTD” – ông Đồng nhấn mạnh.

Trước thực trạng này, một số ý kiến cho rằng, bản chất của QBLTD là tín chấp. Vì vậy, khi một tài sản được cho vay, ngân hàng sẽ cũng phải có nghĩa vụ bảo lãnh, giám sát tài sản cho vay và thu hồi nợ. Nếu DNNVV bị phá sản, thì ngân hàng cũng phải chịu một phần rủi ro, chứ không nên dồn hết mọi rủi ro cho các QBLTD như hiện nay.

Ông Lê Văn Đồng cho biết thêm, việc các quỹ sợ rủi ro khi bảo lãnh tín dụng cho các DNNVV là đúng. Tuy nhiên, việc quy hết trách nhiệm cho QBLTD là chưa thỏa đáng, bởi Nhà nước thành lập QBLTD nhằm hỗ trợ cho DNNVV tiếp cận vốn vay. Do đó, việc yêu cầu chia sẻ rủi ro giữa ngân hàng và QBLTD là hợp lý.

Về phía cơ quan quản lý Nhà nước, ông Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế- NHNN cho biết: “DNNVV cần đến QBLTD là vì họ không có tài sản bảo đảm. Theo đó, các quỹ phải thẩm định kỹ phương án kinh doanh của doanh nghiệp rồi tiến tới bảo lãnh cho doanh nghiệp vay vốn tín dụng. Tuy nhiên, với ý kiến muốn các ngân hàng chia sẻ rủi ro với các QBLTD là khó có thể thực hiện được”.

Cần có tiếng nói chung

Ông Nguyễn Quốc Hùng cho rằng: Phần lớn các DNNVV đều có tình hình tài chính yếu kém. Do vậy, QBLTD có trách nhiệm thẩm định doanh nghiệp để quyết định bảo lãnh bao nhiêu phần trăm cho doanh nghiệp.

“Giải pháp hạn chế rủi ro cho các QBLTD là cần có sự phối hợp giữa các tổ chức tín dụng và các quỹ. Theo đó, hai bên nên có thỏa thuận thống nhất về mức độ chịu thiệt hại của mỗi bên trong trường hợp doanh nghiệp bị phá sản. Từ tiếng nói chung đó, việc kết nối giữa doanh nghiệp, QBLTD và ngân hàng mới thực sự đạt hiệu quả như mong đợi”, ông Nguyễn Quốc Hùng chia sẻ.

Về phía QBLTD, cần tái cơ cấu tổ chức theo hướng nâng cao trình độ nghiệp vụ thẩm định doanh nghiệp của cán bộ; nâng cao năng lực tài chính và uy tín của quỹ. Bên cạnh đó, Chính phủ cần có cơ chế cấp bù vốn cho quỹ đối với phần vốn rủi ro do quỹ phải thực hiện bảo lãnh cho doanh nghiệp phát sinh nợ xấu hoặc bị phá sản. Đồng thời phải có cơ chế bảo hiểm bảo lãnh và xem xét giảm nhẹ trách nhiệm bảo lãnh của quỹ khi doanh nghiệp không trả được nợ, cụ thể là không nên hình sự hóa quan hệ bảo lãnh của quỹ.

Ngoài ra, TS. Đức Anh, Trưởng ban Phân tích và Dự báo thuộc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia cho rằng, Chính phủ có thể tạo ra cơ chế bảo lãnh tương trợ, hoạt động dưới hình thức hiệp hội. Mô hình này giải quyết được vấn đề bất đối xứng thông tin giữa ngân hàng và doanh nghiệp trong quá trình đánh giá rủi ro khách hàng vay, do các hiệp hội có thể có thông tin cụ thể về hoạt động của doanh nghiệp thành viên khi họ muốn bảo lãnh tín dụng. Cơ chế này cũng khắc phục được những vấn đề khó khăn trong công tác thẩm định của các QBLTD khi cán bộ không đủ năng lực.

Bạn đang đọc bài viết Nâng cao hiệu quả bảo lãnh tín dụng tại chuyên mục Tài chính - Ngân hàng của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,