(DĐDN) - Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Trần Nam – Nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng, gói tín dụng cho người thu nhập thấp vay mua nhà ở xã hội 30.000 tỷ đồng triển khai trong gần 4 năm đã mang lại hiệu quả rất lớn cho xã hội. Mỗi năm gói tín dụng đã giúp hàng chục nghìn người dân mua được nhà ở qua đó giúp thị trường bất động sản khôi phục trở lại, kích thích các lĩnh vực khác phát triển.

Ông Nguyễn Trần Nam – Nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam

- Ông từng so sánh gói 30.000 tỷ đồng so với các khoản chi phí cho giao thông, nông nghiệp thì nguồn vốn cho vay lĩnh vực nhà ở này không phải là lớn. Vậy sau khi gói 30.000 tỷ đồng kết thúc, trong thời gian tới còn có gói tín dụng nào khác cho người nghèo vay không thưa ông?

Trong thời gian từ năm 2013 – 2016 chúng ta đã thực hiện rất tốt việc giải ngân gói 30.000 tỷ đồng. Có thể nói việc triển khai gói 30000 tỷ đồng đã giúp người dân tiếp cận được quỹ nhà ở xã hội, nhà ở thương mại quy mô trung bình giá hợp lý rất tốt. Theo thống kê đã có hàng trăm nghìn hộ gia đình được vay theo gói này và được sở hữu nhà, đồng thời giúp thị trường bất động sản khôi phục trở lại bắt đầu từ phân khúc nhà ở xã hội, do đó thị trường ấm trở lại và có bước phát triển như hiện nay.

Có thể thấy đây là bài học thành công đồng thời cũng là kinh nghiệm bổ ích cho công tác quản lý thị trường bất động sản của Chính phủ cũng như vận hành thị trường một cách đúng đắn, hướng dòng tiền, hướng thị trường vào các hàng hóa phục vụ cho đông đảo người dân có nhu cầu thực sự về nhà ở.

Phát huy kinh nghiệm từ gói 30.000 tỷ đồng, trong Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản có hiệu lực từ tháng 7/2015 và các văn bản hướng dẫn kèm theo như Nghị định 100 và các thông tư hướng dẫn, các văn bản chỉ thị của Thủ tướng cũng như Ngân hàng nhà nước, Bộ Xây dựng đã đưa việc tạo nguồn quỹ, nguồn tiền để hỗ trợ và bổ sung cho phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở thương mại quy mô nhỏ, trung bình tuy nhiên do không có nguồn tiếp theo để vay, gây khó khăn cho các doanh nghiệp và người dân đang triển khai phân khúc nhà ở xã hội.

Bài liên quan:

Mặt khác khi không có đòn bẩy về mặt tài chính của nhà nước đối với phân khúc này thì thị trường đang phát triển theo hướng lệch lạc, không khéo quay lại “bánh xe cũ” vào năm 2010 – 2011 tức là nhiều nhà ở cao cấp, nhà ở diện tích lớn, giá đất trong khi đó do không có dòng vốn hướng vào phân khúc nhà ở xã hội nên phân khúc này trở nên khó khăn khiến thị trường mất cân đối, nếu không xử lý sẽ có nguy cơ khủng hoảng thừa về phân khúc nhà ở cao cấp và thiếu nhà ở xã hội, qua đó sẽ tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế và an sinh xã hội.

- Chính phủ đã quyết định mức lãi suất vay mua nhà ở xã hội 4,8% từ Ngân hàng Chính sách Xã hội. Tuy nhiên chỉ còn 1 tháng nữa là quyết định hết hiệu lực mà người dân vẫn chưa tiếp cận được gói tín dụng này. Theo ông nguyên nhân do đâu?

Trong luật, Nghị định giao nhiệm vụ cho Ngân hàng Chính sách Xã hội tổ chức cho vay người dân. Trong quá trình làm việc chúng tôi đánh giá đây là ngân hàng hoạt động rất tốt việc trong việc cho người dân vay xóa đói giảm nghèo trong nhiều lĩnh vực như nhà ở chống lũ, nhà ở nông thôn, nhà ở ĐBSCL.

Hiện nay Ngân hàng Chính sách Xã hội được giao nhiệm vụ cho người dân và doanh nghiệp vay để giải quyết nhà ở xã hội kèm theo đó Thủ tướng cũng ban hành quyết định lãi suất hàng năm (lớn nhất bằng 50% lãi suất thương mại trên thị trường) và mức 4,8% đang là mức lãi suất rất tốt. Tuy nhiên Ngân hàng Chính sách Xã hội bên cạnh nhiệm vụ cho vay nhà ở xã hội còn phải tập trung vào nhiều chương trình khác như: Nông nghiệp, đánh bắt xa bờ, hướng nghiệp, phát triển kinh tế biển, hỗ trợ sinh viên... nên nguồn vốn bị phân bổ thành nhiều nguồn.

Hơn nữa, gói tín dụng còn vướng ở chỗ chưa có sự thống nhất giữa các Bộ ngành. Hiện nay Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng đã cơ bản ủng hộ, còn Bộ Kế hoạch Đầu tư do việc cân đối ngân sách, cân đối nguồn vốn còn khó khăn nên chưa đưa việc phân bổ ngân sách, trong đó có nguồn vốn cho Ngân hàng Chính sách Xã hội để thường vụ quốc hội thông qua.

Vừa rồi Bộ xây dựng và NHNN thống nhất có đề xuất Chính phủ có sự điều chỉnh, bổ sung trình Thường vụ quốc hội để bổ sung nguồn lực cho Ngân hàng Chính sách Xã hội để lấy nguồn vốn cộng với nguồn vốn được huy động để cho người nghèo vay nhằm tạo đòn bẩy kinh tế đẻ hướng thị trường bất động sản sang nhu cầu thực.

Theo Quyết định mới nhất số 1013 ngày 6/6/2016 của Thủ tướng Chính phủ, mức lãi suất cho vay ưu đãi nhà ở xã hội mới sẽ là 4,8%/năm tại Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ áp dụng đến hết ngày 31/12/2016. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước có công văn chỉ đạo Ngân hàng Chính sách Xã hội và 4 ngân hàng cổ phần thương mại nhà nước: Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank dành tối thiểu 3% tổng nơ nợ của mình để cho vay với lãi suất 50% trên thị trường.

Hiện nay văn bản pháp lý đầy đủ rồi nhưng việc triển khai của các NHTM hay nói cách khác là sự điều hành của các cơ quan Chính phủ chưa được ráo riết, triệt để nên gói tín dụng này chưa được triển khai khiến người dân và doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn.

- Người dân khó tiếp cận vốn hỗ trợ, doanh nghiệp khó bán được hàng gây bất ổn cho thị trường bất động sản. Vậy Hiệp hội có đề xuất gì để có giải pháp giải quyết vấn đề này?

Về phía Hiệp hội Bất động sản, để hỗ trợ các DN xây dựng nhà ở xã hội, cách đây 5 tháng Hiệp hội đã có văn bản kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Xây dựng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và các Bộ ngành liên quan đề nghị triển khai thực hiện các điều Luật cụ thể để có nguồn vốn cho NOXH đã được giao cho NHCSXH và 4 ngân hàng thương mại do nhà nước nắm cổ phần chi phối.

Cách đây 2 tuần Hiệp hội tiếp tục có công văn kiến nghị một lần nữa gửi Thường vụ quốc hội, Uỷ Ban Kinh tế, Thủ tướng, Thường vụ Quốc hội về việc triển khai để các quy định được đi vào thực tiễn, giúp người dân và DN nhà ở xã hội vốn là phân khúc cơ bản, lâu dài và có tính nuôi dương thị trường. Khả năng năm 2017 sẽ có dòng tiền cho phân khúc này.

Bên cạnh đó, trong thời gian tới Hiệp hội cũng đặt mục tiêu cho ra đời thí điểm Quỹ Đầu tư Bất động sản để có một kênh huy động vốn độc lập cho thị trường bất động sản mà không phụ thuộc nguồn vốn ngân hàng, trong đó có nguồn vốn cho người nghèo. Đây sẽ là những nhiệm vụ Hiệp hội quyết tâm thực hiện trong thời gian tới.

- Xin cảm ơn ông!

Lưu Vân thực hiện

>> Nguồn vốn 'tiếp sức' cho nhà ở xã hội