Đó là câu chuyện của Công ty TNHH Sản xuất và Kinh doanh thương mại Tân Tiến (Công ty Tân Tiến) - chủ đầu tư dự án xây dựng nhà máy sản xuất xút và các thương phẩm khác tại KCN Việt Hưng, TP. Hạ Long, Quảng Ninh.

Có mặt tại văn phòng báo Diễn Đàn Doanh nghiệp chi nhánh Quảng Ninh, bà Lê Thị Hồng Bích - Tổng Giám đốc Công ty Tân Tiến bắt đầu câu chuyện với vẻ bức xúc: “Tôi không hiểu nổi cách xử lý của Ban quản lý KKT, nếu tiếp tục chậm trễ thì doanh nghiệp có nguy cơ phá sản”. Nhanh chóng đưa ra một loạt các văn bản, hồ sơ liên quan đến dự án mở rộng sản xuất xút, nữ giám đốc tiếp tục câu chuyện:

Tháng 6/2013, công ty đã hoàn thiện xây dựng nhà xưởng tại KCN Việt Hưng (TP Hạ Long); đi vào hoạt động ổn định với ngành nghề sản xuất và chế biến bột than; các loại hóa chất phèn lọc nước, xút tẩy rửa, vôi bột,...

Trước việc thị trường trong nước phải nhập khẩu hàng nghìn tấn xút/tháng, năm 2015 Công ty Tân Tiến đã quyết định đầu tư 150 tỉ đồng mở rộng sản xuất mặt hàng này lên 20.000 tấn/năm. Đặc biệt với Quảng Ninh, một tỉnh có nhiều nhà máy nhiệt điện và cấp nước, đây là 2 sản phẩm phải thường xuyên sử dụng xút trong sản xuất, vì vậy việc mở rộng nhà máy hoàn toàn có thể đáp ứng cho các doanh nghiệp trong tỉnh.

Khu vực mở rộng của nhà máy đang được xây dựng dở dang

Khu vực mở rộng của nhà máy được xây dựng từ năm 2015 bất ngờ bị dừng lại đến bây giờ. Ảnh: Lê Cường

Do đó, công ty đã kiến nghị lên BQL Khu kinh tế Quảng Ninh và được đơn vị này lấy ý kiến của các sở, ngành liên quan. Sau đó, UBND tỉnh Quảng Ninh cũng có văn bản chấp thuận cho Tân Tiến được bổ sung dự án; đồng thời xin ý kiến Bộ Công Thương về việc này. Bộ Công Thương đã lấy ý kiến các bộ ngành và báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đồng ý bổ sung dự án vào quy hoạch phát triển ngành hóa chất Việt Nam đến năm 2020 (có tính đến năm 2030) tại văn bản số 227/TTg-KTN ngày 4/2/2016.

Ngày 4/5/2016, Ban Quản lý Khu Kinh tế Quảng Ninh cũng đã cấp Giấy chứng nhận Đăng ký đầu tư dự án.

Đến ngày 20/3/2017, sau khi Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) có Quyết định số 442 phê duyệt báo cáo tác động môi trường của dự án, Công ty Tân Tiến đã hoàn thiện hồ sơ pháp lý gửi BQL Khu kinh tế Quảng Ninh phê duyệt dự án sản xuất xút quy mô 20 nghìn tấn/năm.

Tuy nhiên, Ban quản lý KKT bất ngờ tỏ quan điểm lo ngại về việc sản xuất clo lỏng và axit HCL và đề nghị công ty điều chỉnh báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Tiếp thu đề nghị của Ban Quản lý KKT, công ty đã điều chỉnh báo cáo đánh giá tác động môi trường và tiếp tục được Bộ TN&MT đồng ý tại Công văn số 6322/BTNMT ngày 21/11/2017. “Việc điều chỉnh dự án thể hiện cam kết mạnh mẽ nhất của công ty đối với môi trường địa phương và đảm bảo dự án hoạt động sản xuất an toàn ở mức cao nhất” bà Bích nhấn mạnh.

Tuy nhiên, từ đó đến nay, BQL Khu kinh tế Quảng Ninh vẫn không cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho công ty với lý do lo ngại những rủi ro về ô nhiễm môi trường và vin vào “không có chuyên môn sâu về lĩnh vực hóa chất” phải đợi tham kiến các chuyên gia mới có câu trả lời chính xác.

Nhưng sau 3 năm, câu trả lời của Ban quản lý với doanh nghiệp vẫn cứ là: Chờ đợi. Trong khi đó, mục 4, điều 49, Nghị định 108 của Chính phủ ghi rõ: “Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ban Quản lý tổng hợp ý kiến các cơ quan được hỏi ý kiến để quyết định cấp Giấy chứng nhận đầu tư”. 

“Và chúng tôi không biết phải đợi chờ đến bao giờ, tiền đầu tư phải trả lãi hàng tháng, trong khi các máy móc, thiết bị trị giá gần 200 tỷ đồng đội mưa nắng mấy năm qua có nguy cơ bỏ đi, và điều trớ trêu là việc phê duyệt của các Bộ có chuyên môn không lẽ vẫn chưa đủ để Ban quản lý KKT Quảng Ninh tin tưởng?” - bà Bích bức xúc.

Bà Bích không kiềm được những giọt nước mắt khi chia sẻ câu chuyện với phóng viên. Bà cho rằng mình đang bị

Bà Bích không kìm được những giọt nước mắt khi chia sẻ câu chuyện với phóng viên. Bà cho rằng mình đang bị "chèn ép" và rất lo lắng với số tiền lớn vay ngân hàng vẫn đang chưa có nguồn chi trả. Ảnh: Lê Cường

Việc Ban quản lý KKT QN vin vào lý do “không có chuyên môn sâu” để trì hoãn việc cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho một dự án đã có đầy đủ hồ sơ pháp lý là một hành vi vi phạm pháp luật, cản trở sự phát triển của doanh nghiệp và làm vấy đục môi trường đầu tư.

Về việc chậm trễ, gây thiệt hại cho doanh nghiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Văn Thành cho biết: “Việc cấp Giấy chứng nhận đầu tư thuộc thẩm quyền của Ban quản lý KKT. Phân cấp rồi, con dấu của Ban quản lý KKT cũng là con dấu quốc huy”. Ông Thành cũng cho biết thêm, Văn phòng Thủ tướng Chính phủ cũng đã có văn bản yêu cầu UBND tỉnh Quảng Ninh giải quyết theo thẩm quyền và trả lời doanh nghiệp.

Bà Bích khẳng định: “Dự án đã hoàn thiện đầy đủ về mặt pháp lý; nguyên liệu sản xuất từ muối ăn tinh khiết; công nghệ sản xuất tiên tiến, hiện đại áp dụng tại các nước phát triển cho phép sản xuất xút mà không có khí thải, nước thải cũng như chất thải rắn. Đây cũng là điều đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường xác nhận, tôi không hiểu Ban quản lý KKT có ý gì mà lại kéo dài thời hạn xét cấp giấy chứng nhận đầu tư cho chúng tôi  đến vậy?”

Bà Bích cũng cho biết, đã gửi đơn kiến nghị đến ông Nguyễn Văn Đọc, Bí thư tỉnh Quảng Ninh. “Tôi hy vọng, trong vai trò người đứng đầu tỉnh, với nhiều thành quả trong việc thu hút đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp và đứng đầu toàn quốc về chỉ số PCI 2017, người đứng đầu tỉnh Quảng Ninh sẽ có những quyết sách giúp doanh nghiệp tôi vượt qua giai đoạn khó khăn này”, bà Bích kỳ vọng.

Một số hình ảnh về hoang tàn nhà máy:

Khu nhà điều hành, những trang thiết bị sau nhiều năm mưa, nắng đang có nguy cơ không thể sử dụng
Những bãi đất cỏ mọc um tùm..
Nhiều thiết bị đã hỏng và hoen gỉ

Nhà máy hoàng tàn, nhiều thiết bị tiền tỷ đã hỏng và hoen gỉ

Kỳ sau: Bộ TN&MT nói gì?