Khu vực kinh tế tư nhân đã ngày càng phát triển với gần 620.000 doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp tỉ trọng trong GDP 40%, khoảng 30% giá trị tổng sản lượng công nghiệp, gần 80% tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và dịch vụ, 64% tổng lượng hàng hóa vận chuyển.

ông Nguyễn Hồng Long- Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp

Ông Nguyễn Hồng Long- Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp

Nỗ lực thúc đẩy kinh tế tư nhân

Theo ông Nguyễn Hồng Long, sau hơn 30 năm đổi mới, dưới sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị, hội nhập của Việt Nam trong nền kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, vị thế và vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế không ngừng được nâng cao.

“Đặc biệt, khu vực kinh tế tư nhân đã ngày càng phát triển với gần 620.000 doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp tỉ trọng trong GDP 40%, khoảng 30% giá trị tổng sản lượng công nghiệp, gần 80% tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và dịch vụ, 64% tổng lượng hàng hóa vận chuyển”, ông Long cho biết.

Đây cũng là khu vực thu hút khoảng 51% lực lượng lao động cả nước và tạo khoảng 1,2 triệu việc làm cho người lao động mỗi năm... Thời gian gần đây đã hình thành được một số tập đoàn kinh tế tư nhân có quy mô lớn, đội ngũ doanh nhân ngày càng lớn mạnh.

“Để thực hiện mục tiêu đến năm 2025 có trên 1,5 triệu doanh nghiệp tư nhân, tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào GDP khoảng 55%, ngay từ đầu nhiệm kỳ (ngày 29 tháng 4 năm 2016), Thủ tướng Chính phủ đã tổ chức gặp mặt doanh nghiệp với chủ đề: “Doanh nghiệp Việt Nam - Động lực phát triển kinh tế của đất nước”, ngay sau buổi gặp mặt, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 35/NQ-CP”, ông Long cho biết.

Cụ thể, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các Bộ, ngành triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp theo đúng tinh thần 10 nguyên tắc đã nêu tại Nghị quyết số 35/NQ-CP, một số nguyên tắc quan trọng như: Nhà nước kiến tạo, lấy doanh nghiệp là đối tượng phục vụ. Đảm sự nhất quán về văn bản chính sách. Nhà nước có chính sách đặc thù để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và có tiềm năng tăng trưởng cao phát triển. Không hình sự hoá quan hệ dân sự…

Sau hơn một năm thực hiện, hầu hết các doanh nghiệp, tổ chức trong nước và quốc tế đánh giá cao và ghi nhận Nghị quyết đã góp phần tạo dựng niềm tin đối với cộng đồng doanh nghiệp, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về hình ảnh một Chính phủ kiến tạo, phục vụ, hỗ trợ và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển; coi doanh nghiệp là động lực phát triển kinh tế. Bộ máy chính quyền các cấp đã có sự chuyển biến về tư tưởng, nhận thức.

“Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Tổ công tác theo dõi, kiểm tra các ngành, các địa phương. Với trên 4.500 thủ tục đã được sửa và bãi bỏ, trong 1.100 kiến nghị của doanh nghiệp, đã xử lý được 850 (bằng 77,5%). Tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân tham gia quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước. Đã có một số tập đoàn kinh tế tư nhân có khả năng cạnh tranh, có thương hiệu mạnh ở thị trường trong nước và quốc tế”, ông Long nhấn mạnh.

Đặc biệt, ngày 17/5, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục tổ chức Hội nghị Thủ tướng với doanh nghiệp để lắng nghe cộng đồng doanh nghiệp đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 35/NQ-CP và hiến kế, kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ.

Với những hỗ trợ từ Chính phủ, môi trường kinh doanh của Việt Nam đã có những bước chuyển biến tích cực. “Theo báo cáo Kinh doanh năm 2017 của Ngân hàng thế giới, mức độ thuận lợi đối với kinh doanh của Việt Nam đứng vị trí thứ 82/190, với số điểm 63,83 trên thang 100; tăng 9 bậc so với năm 2016. Trong 9 tháng đầu năm 2017, tổng số doanh nghiệp thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động của cả nước là 115.067 doanh nghiệp”, ông Long nói.

Tỷ trọng vốn đăng ký bình quân trên một doanh nghiệp trong 9 tháng đầu năm 2017 đạt 9,6 tỷ đồng, tăng 24,4% so với cùng kỳ năm trước. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 9 tháng qua là 2.144.034 tỷ đồng.

Tính đến ngày 20/9/2017, cả nước có 24.199 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 310,19 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế của các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài ước đạt 167,35 tỷ USD, bằng 54% tổng vốn đăng ký còn hiệu lực.

Khoảng cách từ chính sách đến thực tiễn còn xa

Tuy nhiên, theo phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp cho thấy vẫn tồn tại khoảng cách giữa chính sách và thực thi. Các chính sách vẫn còn khoảng cách so với thực tiễn, chưa giải quyết triệt để sự không thống nhất giữa các Luật: Bảo vệ môi trường, Đất đai, Xây dựng, Đấu thầu… còn gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Qua các buổi làm việc của Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp với các UBND các tỉnh cho thấy, nhiều tỉnh thành đã làm tốt việc hỗ trợ cho doanh nghiệp như Quảng Ninh, Đà Nẵng… Tuy nhiên, cũng có những địa phương mới chỉ để “nằm trên Nghị quyết”, chưa đi vào thực tế.

“Công tác tổ chức đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp đã được thực hiện ở đa số các địa phương, nhưng còn nặng về hình thức, chưa tổ chức đối thoại theo chuyên đề cụ thể” ông Long cho biết.

Đặc biệt, ông Long cho rằng, doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong những vấn đề liên quan đến quy trình, thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường…

Việc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính đã được triển khai ở nhiều địa phương nhưng nhiều thủ tục hành chính vẫn còn liên quan đến nhiều Sở, ngành nên việc giải quyết hồ sơ vẫn còn chậm, doanh nghiệp vẫn còn phải liên hệ để gặp các bộ phận trong việc giải quyết thủ tục hành chính. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, khai thác và công khai các thủ tục hành chính ở địa phương chưa nhịp nhàng, hiệu quả.

Công tác thanh tra, kiểm tra còn chồng chéo. Doanh nghiệp bị thanh tra, kiểm tra nhiều lần trong một năm, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

“Thực tế có nhiều khoảng cách giữa chính sách và thực tế. Chưa có nhiều doanh nghiệp tiếp cận được quỹ hỗ trợ doanh nghiệp các tỉnh. Nếu vay vốn từ ngân hàng thương mại thì DNNVV lại không đủ điều kiện để vay. Về thanh kiểm tra, nhiều doanh nghiệp cho biết bị thanh tra đến 7 lần/năm….” Ông Long cho biết.

Vì vậy, theo thống kê tình hình doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tạm ngừng hoạt động không đăng ký hoặc chờ giải thể có chiều hướng tăng. Số doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn của cả nước là 18.499 doanh nghiệp, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2016.

Số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động không đăng ký hoặc chờ giải thể của cả nước là 30.846 doanh nghiệp (chiếm tỷ lệ khoảng 26,81% so với tổng số doanh nghiệp thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động), tăng 7,1% so với cùng kỳ năm trước.

Số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trong 9 tháng đầu năm 2017 của cả nước là 8.736 doanh nghiệp (chiếm tỷ lệ khoảng 7,6% so với tổng số doanh nghiệp thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động), tăng 4,4% so với cùng kỳ năm 2016.

Đột phá từ Luật hỗ trợ DNNVV

Theo Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp, để thực hiện theo NQ TƯ5, đưa doanh nghiệp tư nhân trở thành động lực của nền kinh tế, thời gian tới, Chính phủ sẽ thực hiện các giải pháp để tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy khởi nghiệp.

Trước hết, Quốc hội đã ban hành Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, theo đó Luật này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2018.

“Cuối năm 2017 này, Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật hô trợ DNNVV sẽ được Chính phủ ban hành cụ thể. Đây là điểm đổi mới, giúp doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả hơn, với những điều khoản hướng dẫn về thuế, chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp thành lập mới…” ông Long cho biết.

Bởi theo Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp lấy ví dụ, hộ kinh doanh cần nhận được những ưu đãi tốt hơn khi lên doanh nghiệp, ưu đãi về nguồn vốn thế nào? Ưu đãi giá thuê đất ra sao?...

Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc hướng dẫn thực hiện chính sách thuế đối với các hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế tư nhân, tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển ở tất cả các ngành và lĩnh vực mà pháp luật không cấm. Thúc đẩy phát triển mọi hình thức liên kết sản xuất, kinh doanh, cung cấp hàng hoá, dịch vụ theo mạng sản xuất, chuỗi giá trị thị trường giữa kinh tế tư nhân với kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nhằm tiếp nhận, chuyển giao, tạo sự lan toả rộng rãi về công nghệ tiên tiến và quản trị hiện đại.

Đặc biệt, xây dựng chương trình và lộ trình hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tạo kênh vốn cho các hoạt động đầu tư khởi nghiệp sáng tạo. Đẩy nhanh việc xây dựng Đề án hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp, Đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, khẩn trương chỉ đạo các cơ sở giáo dục đại học chú trọng đưa nội dung khởi nghiệp vào chương trình đào tạo.

Đặc biệt, mở rộng thị trường, cơ hội đầu tư kinh doanh cho doanh nghiệp. Cụ thể như đẩy nhanh tiến độ triển khai công tác sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Nghiên cứu, xây dựng danh mục sản phẩm đổi mới sáng tạo quốc gia và nhanh chóng đưa ra giải pháp thí điểm hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm đổi mới sáng tạo. Thực hiện nghiêm việc mua sắm sản phẩm trong nước bằng nguồn ngân sách nhà nước.

Tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi quy định các loại thuế, quản lý thuế, hải quan theo hướng liên thông để giảm thủ tục, thời gian và chi phí thực hiện. “Nghiêm túc thực hiện thủ tục hành chính thuế theo nguyên tắc hướng dẫn bổ sung hồ sơ rõ ràng và không quá 1 lần, không được kéo dài thời gian xử lý cao hơn so với quy định”, ông Long nhấn mạnh.

Đặc biệt, khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ trong doanh nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp nhận thức đúng về Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.