NGƯỜI DÂN KHỐN ĐỐN

Theo chia sẻ của những người dân sinh sống quanh các khu đô thị trên địa bàn huyện Mê Linh, dự án được duyệt bao nhiêu năm thì bấy nhiêu năm các hộ ở đây mất việc làm, cuộc sống không ổn định.

Bà Nguyễn Thị Thắng - người dân tại thôn Yên Nhân, xã Tiền Phong cho biết, năm 2003 - 2004, một phần dự án của Khu nhà ở làng hoa Tiền Phong đã lấy vào đất của làng hoa, gia đình bà bị mất 3 sào với mức đền bù 18,5 triệu đồng/sào.

“Thời điểm đó chính quyền có họp các hộ dân thông báo mỗi sào đất ruộng, ngoài việc được đền bù tiền (18,5 triệu đồng/sào) thì các hộ dân sẽ được trả phần đất dịch vụ tại các khu đô thị (2m2/khẩu và 10m2/sào) nhưng cụ thể như thế nào người dân chưa được thông báo và chưa có quyết định cụ thể. Sự việc trôi qua hơn chục năm nay vẫn chưa được giải quyết”, bà Thắng nói.

Năm 2010, dự án khu nhà ở Minh Giang triển khai đã đưa ra mức giá đền bù là 360 triệu đồng/sào, tuy nhiên sau khi trừ thuế, phí thì người dân chỉ nhận 294 triệu đồng/sào, trong đó bao gồm tiền đất, tiền đền bù hoa màu, cơ sở hạ tầng mà người dân đã đầu tư trước đó.

Cũng kể từ thời điểm các khu đô thị hứa hẹn được mọc lên, hàng chục hộ dân tại xã Tiền Phong đã rơi vào cảnh nghèo túng, mất việc làm, kèm theo hàng loạt hệ lụy xã hội khác. “Với số tiền đền bù 18,5 triệu đồng/sào, vừa đủ tiền mua cho con gái một chiếc xe máy làm phương tiện đi lại. Giờ đây, con gái tôi đã lấy chồng nhưng không còn ruộng làm và không có công ăn việc làm ổn định”, bà Thắng cho biết.

Ông Hoàng Văn Thể (chồng bà Thắng) cho biết, đáng buồn hơn cả là gia đình ông Trịnh Văn Tân, ông Hoàng Thế Tạo trên địa bàn xã đã mất tới 7 sào đất trồng trọt. Với mức đền bù quá thấp, sau khi mất ruộng không có việc làm lại thêm bệnh hiểm nghèo nên cả gia đình đã phải sống trong cảnh bần hàn, nằm trong danh sách các hộ nghèo của xã.

Ông Hoàng Thế Viên, hộ dân khác bức xúc: “Rất nhiều lần chúng tôi nộp đơn kiến nghị tới UBND xã, UBND huyện và các cấp chính quyền đề xuất được giải quyết nhưng xã nói do huyện, huyện lại nói chờ cấp trên hoặc với điệp khúc “sang năm” sẽ giải quyết… Thực sự chúng tôi không biết phải trông chờ vào đâu”, ông Viên nói.

Các hộ dân cho biết, sự việc đã diễn ra nhiều nhiệm kỳ. Đặc biệt, cứ mỗi lần chuẩn bị bầu cử cho nhiệm kỳ mới người dân lại được xã thông báo, lên danh sách từng hộ để giải quyết nhưng xong lại để đó. “Câu chuyện đền bù đất tại xã Tiền Phong này nan giải và buồn lắm!” - ông Thể nói.

NHÀ ĐẦU TƯ LAO ĐAO

Bị cuốn theo cơn “sốt đất” của thị trường bất động sản thời điểm 2009, chị Hoàng Thị Hoài Thu (Thanh Xuân, Hà Nội) cùng một số khách hàng khác đã tham gia hợp đồng góp vốn tại các dự án khu đô thị trên địa bàn huyện Mê Linh, Hà Nội.

Chị Thu cho biết, tháng 1/2010 chị ký hợp đồng góp vốn tại lô đất có diện tích 112m2 thuộc dự án Khu chung cư cao tầng và nhà ở cho cán bộ công nhân các khu công nghiệp xã Tiền Phong, huyện Mê Linh; chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển 18 (CID 18). Dự án thực hiện gồm 2 giai đoạn, giai đoạn 1 là góp vốn đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật trên đất; giai đoạn 2 là góp vốn xây dựng công trình trên đất, nhà xây thô, hàng rào và cổng.

Theo nội dung hợp đồng, trong giai đoạn I chị Thu đã thanh toán 4 lần (theo thông báo của chủ đầu tư), tương đương 85% giá trị lô đất. Số tiền 15% còn lại chị Thu và các khách hàng khác sẽ đóng nốt khi chủ đầu tư chính thức bàn giao mốc giới lô đất có cơ sở hạ tầng cho bên B (Thời gian hoàn tất cơ sở hạ tầng là 210 ngày kể từ ngày ký hợp đồng góp vốn – hợp đồng ghi rõ).

Tuy nhiên, đến nay đã hơn 9 năm trôi qua kể từ thời điểm ký hợp đồng, chị Thu và hàng trăm khách hàng khác vẫn trong cảnh chờ đợi chủ đầu tư hoàn thành giai đoạn I.

Cũng theo nhiều khách hàng, thời điểm chị ký hợp đồng góp vốn, chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển 18 (CID 18), nhưng đến cuối năm 2018 họ nhận được thông báo dự án trên đã chuyển nhượng cho chủ đầu tư mới là Công ty Cổ phần Đầu tư Lạc Hồng.

Một nhà đầu tư khác trên địa bàn Vĩnh Phúc tiết lộ, trước khi chính thức sáp nhập về Hà Nội năm 2008, huyện Mê Linh đã có hàng chục dự án được UBND tỉnh Vĩnh Phúc cấp giấy phép đầu tư. Hàng nghìn nhà đầu tư đã bỏ vốn cho chủ đầu tư với hình thức góp vốn nhằm “đón sóng” về Thủ đô. 

Thời kỳ đỉnh cao Mê Linh được biến thành một “sàn diễn” lớn của giới đầu cơ, đầu tư nhà đất Hà Nội. Đã là “sàn diễn” thì sau đêm diễn, các diễn viên rút hết chỉ còn lại trơ sân khấu với đạo cụ, đồ nghề vứt ngổn ngang, đó chính là hình ảnh nhìn thấy ở các đô thị hoang Mê Linh hôm nay.

Chị Lan Anh - Một nhà môi giới Hà Nội vẫn còn nhớ giấc mơ trong quá khứ 10 năm trước. Những vùng đất cỏ um tùm, chưa có quy hoạch hay chỉ là quy hoạch được tô vẽ bởi chủ đầu tư cũng đã có khách đặt cọc. Những con đường chưa thành hình nhưng đã được “chấm trước”, giá đất được đẩy lên tới 10 – 20 lần. Ấy vậy mà người người dồn tiền mua đất, nhà nhà vay mượn tiền mua đất.

“Đừng đổ lỗi cho các nhà đầu tư vì chúng tôi có cái lý khi quyết định đổ tiền vào đâu. Vấn đề nằm ở những chủ trương, chính sách và quản lý điều phối của nhà nước đã đúng hay chưa?” – chị Lan Anh đặt câu hỏi.

CHỦ ĐẦU TƯ CẦU CỨU CHÍNH QUYỀN

Tại cuộc họp với các chủ đầu tư do UBND huyện Mê Linh tổ chức mới đây (cuối tháng 3/2019), nhiều chủ đầu tư đã đưa ra hàng loạt khó khăn, đồng thời có những đề xuất, thậm chí cầu cứu chính quyền địa phương, các sở ban ngành, cơ quan chức năng giải quyết để dự án sớm được triển khai trở lại.

Đơn cử, đại diện dự án Khu nhà ở ven sông Long Việt cho rằng, dự án cơ bản đã được đền bù, nhưng chỉ còn 500m đất thuộc địa phận rìa sông, do thiếu quyết định thu hồi của huyện mà sự việc diễn ra trong thời gian dài không được giải quyết.

“Đề nghị thành phố giao đất nằm ngoài chỉ giới dự án, các cấp chính quyền điều chỉnh đơn giá thuê đất, đầu tư khớp nối hạ tầng với dự án lân cận để chúng tôi tiếp tục triển khai những hạng mục còn lại …”, đại diện Công ty CP Đầu tư Xây dựng Long Việt nói.

 Tương tự, đại diện Dự án Hoàng Vân nêu ý kiến: “Năm 2006, Thủ tướng phê duyệt 2300 ha, tuy nhiên khi huyện Mê Linh sáp nhập với Thành phố Hà Nội thì các quyết định trên lại hoàn toàn bị thay đổi, tất cả các dự án đều phải điều chỉnh lại từ quy hoạch phân khu, điều chỉnh quy hoạch chi tiết cho dự án đến thiết kế thi công,… Quy định thay đổi, thủ tục rườm rà diễn ra trong thời gian quá dài khiến DN chới với, thiệt hại rất nhiều về kinh tế. Đây cũng là lý do chính làm chậm tiến độ thời gian thi công”.

Với dự án của Công ty Trí Anh, sau khi rà soát phân khu chức năng của TP Hà Nội thì đơn vị này là một trong 5 DN không vướng quy hoạch phân khu nhưng lại vướng quy hoạch đường 48m và 52m.

Đại diện đơn vị này cho biết, tại quyết định thu hồi 2008 với đường 48m, nhưng đến năm 2016 và 2018, huyện đã thu hồi chênh số đất so với số liệu của quyết định ban đầu. Nhưng trong đó có đường 24m chưa được giải phóng nên mốc giới chưa được xác định, doanh nghiệp chưa thể triển khai.

THU HỒI, XỬ PHẠT NẶNG

Hiện huyện Mê Linh đã trình TP Hà Nội thu hồi 8 dự án BĐS chậm triển khai và đang yêu cầu các chủ đầu tư xây dựng phương án hoàn thiện hạ tầng cũng như kế hoạch xây dựng các công trình công cộng để tạo điều kiện cho người dân về ở. Tuy nhiên, nhiều chủ đầu tư vẫn chỉ đang hứa, thậm chí còn không đưa ra thời gian dự kiến tái khởi động dự án.

Bên cạnh đó, cũng theo lãnh đạo huyện Mê Linh trong số các dự án kể trên có nhiều dự án đã có đủ điều kiện đầu tư nhưng chậm triển khai hoặc không hoàn thiện các hạng mục còn lại. “Với những trường hợp này, chính quyền UBND huyện sẽ tiếp tục rà soát, đôn đốc và tập hợp danh sách báo cáo Thành phố có phương án xử lý hoặc tiếp tục thu hồi” – ông Trọng khẳng định.

Dưới con mắt của người từng làm chính sách, GS Đặng Hùng Võ – Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường cho rằng, bất động sản bị tồn đọng là cái giá phải trả cho những khiếm khuyết về chính sách quản lý nhà đất ở nước ta. Cụ thể là chưa ngăn chặn được nạn đầu cơ và quy hoạch thiếu tương xứng.

Ông Võ dẫn chứng các nước trên thế giới đánh thuế bất động sản bỏ không rất chặt chẽ, chẳng hạn tại Israel, sau một năm không vào ở sẽ bị đánh thuế gấp hai lần. “Làm tốt được vấn đề này sẽ góp phần ngăn chặn tình trạng "lướt sóng" đầu cơ, điều quan trọng là cơ quan quản lý phải nghiên cứu và đưa ra được mức thuế phù hợp điều kiện thực tiễn nước ta” – GS Võ đề xuất.