Cần làm tốt vai trò liên kết DN

Theo TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI, trong bức tranh chung kết nối kinh tế, liên kết vùng về bản chất cuối cùng vẫn là sự kết nối của DN. Nếu ở đâu không thực hiện kết nối DN thành công là thực chất ở đó không có sự liên kết vùng. Chính quyền chỉ có thể tạo ra không gian kết nối, tạo ra cơ sở hạ tầng cần cho kết nối và xây dựng thể chế để thúc đẩy… Còn việc kết nối cụ thể chính là hành động của DN. DN là động lực chính của sự phát triển liên kết.

p/Đông Nam Bộ về cơ bản vẫn chưa chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng với giá trị gia tăng cao, quản trị hiện đại.

Đông Nam Bộ về cơ bản vẫn chưa chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng với giá trị gia tăng cao, quản trị hiện đại.

Đồng quan điểm này, ông Cao Đức Phát - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Kinh tế Trung ương cho rằng, vùng Đông Nam Bộ về cơ bản vẫn chưa chuyển đổi thành công sang mô hình tăng trưởng với giá trị gia tăng cao, quản trị hiện đại. Trong đó, hàm lượng công nghệ và tri thức đóng vai trò quyết định. Kết cầu hạ tầng của vùng chưa theo kịp yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội. Chất lượng đô thị còn thấp, các khu công nghiệp chồng chéo về chức năng, các trung tâm đô thị trong vùng kém kết nối cả về giao thông, chức năng kinh tế và dịch vụ xã hội. Đông Nam Bộ chậm hình thành các trung tâm khoa học, công nghệ sáng tạo trình độ quốc tế, ít sáng chế công nghệ... Giữa các tỉnh, thành phố còn thiếu sự phối hợp, thậm chí cạnh tranh nhau về chính sách... làm chậm hình thành một không gian kinh tế vùng thống nhất.

  Vùng ĐNB chiếm khoảng 40% GDP, gần 60% thu ngân sách quốc gia. GDP tính theo đầu người cao gần gấp 2,5 lần mức bình quân cả nước; Tốc độ tăng trưởng luôn cao hơn khoảng 1,4- 1,6 lần bình quân cả nước. 

Tuy nhiên, vùng kinh tế Đông Nam Bộ có những thế mạnh chiến lược. Nếu so sánh với các vùng kinh tế khác trong cả nước như miền Trung, Tây nguyên hay ĐBSCL thì vùng Đông Nam Bộ có lợi thế hơn hẳn.

Cái mà các vùng kinh tế khác thiếu thì ở đây lại khá mạnh. Cụ thể, Đông Nam Bộ có đầu tầu rất mạnh là TP HCM, có nhiều DN, tập đoàn lớn đóng trụ sở tại TP HCM và bước đầu cũng đã có hội đồng của vùng kinh tế trọng điểm.

PGS.TS. Trần Đình Thiên - Thành viên Tổ Tư vấn Kinh tế Thủ tướng Chính phủ, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, cơ chế phân cấp, phân quyền vùng Đông Nam bộ hiện đang không hợp lý. TP HCM - trung tâm phát triển vùng, dù có đủ thế và lực (nguồn lực, trình độ và vị thế liên kết), vẫn không thể tiến vượt lên, không thể lan tỏa phát triển. Bên cạnh đó, vẫn tồn tại tình trạng chia cắt, cục bộ địa phương - vùng: xung đột lợi ích, khó phối hợp, không liên kết.

“Trong thời gian tới, TP HCM sẽ được đề xuất làm chủ tịch hội đồng vùng, đóng vai trò dẫn dắt và không có sự lựa chọn nào tốt hơn. TP HCM như là con sếu đầu đàn trong đàn sếu. Chính sự phát triển của TP HCM sẽ tạo nên trung tâm lan tỏa trong khu vực. Phương trâm quan trọng trong phát triển kinh tế vùng chính là phương trâm cùng thắng. Mà muốn cùng thắng thì phải xử lý được mối quan hệ giữa trung tâm và vệ tinh, giữa việc hội tụ và lan tỏa trong sự phát triển của khu vực” - Chủ tịch VCCI nói.

Thành lập hội đồng vùng Kinh tế Đông Nam Bộ

TS Trần Du Lịch - Thành viên tổ tư vấn Thủ tướng chính phủ cho rằng, các liên kết về kinh tế giữa các địa phương chưa dựa trên sự chuyên môn hóa hay phân công lao động theo chuỗi giá trị, hay nói cách khác chưa xuất phát từ yêu cầu liên kết thực tế trong điều kiện vận hành của cơ chế thị trường.

Chính vì vậy cần phải có một “nhạc trưởng”, việc thành lập hội đồng vùng kinh tế Đông Nam Bộ và giao TP HCM làm chủ tịch vùng là việc làm cần thiết và cấp bách. Để làm được điều đó, TS Vũ Tiến Lộc cho rằng, vùng kinh tế Đông Nam Bộ cần thực hiện 6 nội dung sau:

Một là, vùng Đông Nam Bộ cần đi trước một bước trước cả nước về thực hiện cơ chế thị trường định hướng XHCN, tạo động lực thực hiện tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng. Vùng ĐNB và TP HCM là địa bàn cơ bản công nghiệp hoá, về cơ bản đã đạt tiêu chí công nghiệp hóa mà cả nước đặt ra cho năm 2035. Vì vậy, với việc triển khai thực hiện đầy đủ các cơ chế chính sách, ĐNB cần những cơ chế đi trước cả nước để đủ sức kết nối và cạnh tranh quốc tế tương đương hoặc hơn các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực.

Hai là, hình thành không gian kinh tế vùng thống nhất hỗ trợ thực hiện tái cơ cấu kinh tế cấp vùng. Trong đó, cần đề xuất các cơ chế, chính sách tăng cường liên kết vùng nhằm tạo ra một không gian kinh tế thống nhất toàn vùng ĐNB dựa trên cơ sở phối hợp về quy hoạch, phát triển hạ tầng, chính sách, đầu tư, liên kết các khu công nghiệp, dịch vụ. Từng bước hình thành các tổ chức dịch vụ công cấp vùng.

Ba là, hình thành thể chế điều phối vùng hiệu quả. Trong đó, xem xét nên giao cho TP HCM là chủ tịch thường trực Hội đồng vùng, và mời Thủ tướng Chính phủ là trưởng Ban Chỉ đạo. Làm rõ những nội dung cấp vùng chỉ thực thiện với Nghị quyết của Hội đồng vùng (hạ tầng, cảng, khu kinh tế, một số dịch vụ công, ...); Thống nhất về chính sách, đầu tư, liên kết và phân chức năng các khu công nghiệp; hình thành qũy đầu tư, qũy xúc tiến đầu tư vùng.

Bốn là, nâng cao vai trò doanh nghiệp trong đầu tư phát triển hạ tầng và công nghiệp, dịch vụ: Trên cơ sở Nghị quyết Trung ương IV và V, TP HCM các tỉnh trong vùng cần hình thành cơ chế đột phá thu hút đầu tư và quản trị hiện đại của tư nhân, nước ngoài vào hạ tầng.

Năm là, tăng cường liên kết phát triển đô thị trong vùng: Với mật độ đô thị cao, mật độ dân cư lớn, Vùng ĐNB cần chủ động đề xuất Trung ương các cơ chế, chính sách phát triển chuỗi đô thị vùng với đột phá về tổ chức chính quyền đô thị hiện đại; Các chính sách, tài chính, đầu tư có tính tự chủ cao hơn; Tăng cường vai trò tư nhân trong cung ứng dịch vụ công.

Sáu là, liên kết và lan tỏa. Vùng ĐNB cần liên kết chặt chẽ với Tây Nguyên, ĐBSCL và Nam Trung Bộ trong phát triển các chuỗi nông nghiêp, công nghiệp và dịch vụ, dẫn dắt về công nghệ và hội nhập quốc tế.