Thị trường đầy tiềm năng

Hàn Quốc được đánh giá là thị trường đầy tiềm năng của Việt Nam. Tuy nhiên, hiện nay hầu hết các doanh nghiệp xuất khẩu vào thị trường này đều gặp thách thức không nhỏ, trong đó có quy định về an toàn thực phẩm, chất lượng hàng hóa và đăng ký nhãn hiệu hàng hóa tại nước này. 

Theo Bộ Công Thương, những năm gần đây, thương mại song phương giữa Việt Nam - Hàn Quốc tăng trưởng đáng kể. Thương mại hai chiều tăng gần 87 lần, từ 0,5 tỷ USD năm 1992 lên trên 43 tỷ USD năm 2016. Cũng trong năm này, Hàn Quốc là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam, sau Trung Quốc và Mỹ, còn Việt Nam là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Hàn Quốc.

Việt Nam nhập khẩu từ Hàn Quốc các sản phẩm chủ yếu như: Máy móc thiết bị, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; nguyên phụ liệu dệt may da giày, sắt thép, chất dẻo, hóa chất; xuất khẩu sang Hàn Quốc hàng dệt may, điện thoại các loại và linh kiện, thủy sản, gỗ, máy móc, thiết bị, giày dép, phương tiện vận tải và phụ tùng, xơ, sợi dệt các loại.

Sản phẩm thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc chủ yếu là mặt hàng đông lạnh như tôm đông lạnh, mực đông lạnh và thủy sản khô. Các mặt hàng tươi sống Hàn Quốc chủ yếu nhập khẩu từ các quốc gia phát triển do các quốc gia này có những quy định nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng trong khi sản phẩm thủy sản tươi sống của Việt Nam về cơ bản chưa đáp ứng được.

Bên cạnh đó, kim ngạch mặt hàng dệt may của Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc cũng khá cao khi đạt 1 tỷ USD trong năm 2016.

Hàng công nghệ, điện tử cũng chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc tuy nhiên về bản chất đa số là những sản phẩm do công ty Hàn Quốc như Samsung, LG sản xuất và xuất khẩu ngược trở lại.

Tỷ trọng xuất khẩu nhóm sản phẩm đồ gia dụng từ đồ gỗ, đồ bếp...hiện đang ở mức thấp. Tuy nhiên, đây lại là dòng sản phẩm có tiềm năng để các doanh nghiệp xây dựng thương hiệu Việt mà không sợ bị cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm tương tự từ Hàn Quốc bởi lẽ nguồn nguyên liệu đầu vào để sản xuất các sản phẩm đồ gia dụng của Hàn Quốc kém cạnh tranh hơn.

Trong 9 tháng đầu năm 2017, thâm hụt cán cân thương mại Việt Nam- Hàn Quốc ngày càng cao. Theo thống kê của Tổng cục Hải Quan, trong 9 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc đạt gần 10,7 tỷ USD trong khi ở chiều ngược lại kim ngạch nhập khẩu lên tới 34,4 tỷ USD. Như vậy Việt Nam nhập siêu 23,7 tỷ USD từ Hàn Quốc.

Điều này tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam khi cần tận dụng triệt để lợi thế từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam- Hàn Quốc nhằm xuất khẩu hàng hóa Việt Nam nhiều hơn nữa sang thị trường này.

Sản phẩm thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc chủ yếu là mặt hàng đông lạnh như tôm đông lạnh, mực đông lạnh và thủy sản khô.

Sản phẩm thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc chủ yếu là mặt hàng đông lạnh như tôm đông lạnh, mực đông lạnh và thủy sản khô.

Bài toán với DN Việt

Mặc dù, Hàn Quốc được đánh giá là thị trường đầy tiềm năng của Việt Nam, thế nhưng hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp xuất khẩu vào thị trường này đều gặp thách thức không nhỏ, đặc biệt là những quy định về an toàn thực phẩm, chất lượng hàng hóa và đăng ký nhãn hiệu hàng hóa.

Mặt hàng cà phê là một ví dụ. Việt Nam vẫn luôn tự hào là một một trong nhưng quốc gia xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới. Kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam có thời điểm chiếm tới 34% thị phần và là top 3 quốc gia xuất khẩu cho Hàn Quốc. Thế nhưng ít người Hàn Quốc biết điều này, có chăng họ cũng chỉ biết thương hiệu cà phê G7. Hàng dệt may cũng chịu chung "số phận" tại thị trường này mặc dù chất lượng và năng lực sản xuất của Việt Nam rất tốt.

Hay như nhiều người Hàn Quốc biết đến phở nhưng những tiệm phở ở Hàn Quốc phần đa là do người bản địa mở, người Việt chiếm rất ít. Thông qua phở, người Hàn Quốc biết đến nem rán, bún chả, rau thơm...Người Hàn Quốc cũng bắt đầu biết đến quả thanh long Việt nhưng số lượng vẫn còn hạn chế.

Ông Lê Hải An, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á- châu Phi, Bộ Công thương cho biết, không chỉ nghiêm ngặt về chất lượng hàng hóa, mà người tiêu dùng Hàn Quốc rất coi trọng mẫu mã, hình thức sản phẩm.

Nhiều sản phẩm nông sản Việt Nam được nhiều người tiêu dùng trong khu vực Asean đánh giá cao về chất lượng, song vì hình thức kém bắt mắt nên vẫn chưa thu hút được sự quan tâm của người tiêu dùng các nước.

Ông Lê Hải An cho rằng, ngoài việc tuân thủ các quy định về chất lượng, an toàn thực phẩm, các doanh nghiệp trong nước cần chú trọng hơn đến khâu thiết kế, làm sao để những sản phẩm chất lượng Việt nhưng hình thức thì nên “Hàn hóa”, phong cách hơn, đẹp mắt hơn. Đây là điều kiện cần và đủ để hàng hóa nông sản Việt thâm nhập thành công vào thị trường này.

Theo Phó Vụ trưởng, Vụ thị trường châu Á-châu Phi điều quan trọng là Việt Nam cần tập trung xây dựng thương hiệu Việt trong bối cảnh cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài ngày càng khốc liệt. Để làm được điều này, ông Hải cho rằng các doanh nghiệp trước hết nên làm tốt ở thị trường trong nước nhằm xây dựng chất lượng sản phẩm từ thiết kế bao bì đến độ an toàn, lâu bền...Có như vậy, các doanh nghiệp mới củng cố thương hiệu rồi sau đó mở rộng ra thị trường nước ngoài, đặc biệt là các thị trường khó tính như Hàn Quốc.

Theo ông Yoon Sang Ho, Giám đốc Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Hàn Quốc cho hay khách hàng Hàn Quốc thường ưu tiên lựa chọn các thương hiệu mà họ biết đến. Đồng thời một thương hiệu vững chắc sẽ giúp doanh nghiệp bảo vệ thị phần của họ không những ở thị trường trong nước mà còn ở thị phần nước ngoài. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nên tìm hiểu, nghiên cứu, nắm bắt thị hiếu của người tiêu dùng Hàn Quốc. Có như vậy, thương hiệu Việt mới để lại dấu ấn trong thói quen mua sắm của khách hàng bản địa.