Kỳ vọng gì từ chuyến

Tổng thống Mỹ có thể xem xét lại quyết định rút khỏi một số hiệp định thương mại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố lịch trình tham dự Tuần lễ cấp cao APEC Việt Nam 2017 vào tháng 11 trong bối cảnh Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo về những rủi ro mà sự trỗi dậy của chủ nghĩa bảo hộ thương mại và đầu tư đang đặt ta với nền kinh tế toàn cầu và khu vực APEC nói riêng.

Tác động bảo hộ thương mại

Theo đó, IMF cho rằng bảo hộ thương mại sẽ là một nhân tố có tác động mạnh mẽ tới tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế thành viên APEC trong năm 2017.

Với 21 nền kinh tế thành viên, chiếm 59% dân số, 50% lãnh thổ, hơn 50% GDP và 57% thương mại toàn cầu, APEC hiện là khu vực đầu tư trực tiếp lớn nhất, chiếm khoảng 78% tổng số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, 60% giá trị xuất khẩu, 80% giá trị nhập khẩu và 79% lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu năm 2014 khoảng 98,37 tỷ USD, năm 2015 đã tăng lên khoảng 8% tương đương 106,12 tỷ USD và đến năm 2016 đạt khoảng trên 119,69 tỷ USD. Bảy nền kinh tế thành viên APEC hiện nằm trong top 10 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam là: Hoa Kỳ (đứng đầu), Trung Quốc (thứ 2), Nhật Bản (thứ 3), Hàn Quốc (thứ 4), Hồng Kông - Trung Quốc (thứ 5), Malaysia (thứ 9) và Singapore (thứ 10).

Ngay khi Mỹ quyết định rút khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), 11 thành viên còn lại của TPP không khỏi “hụt hẫng”. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nhiều cánh cửa mới trong hợp tác thương mại đầu tư giữa doanh nghiệp Việt Nam – Hoa Kỳ đã được mở ra trên hầu hết các lĩnh vực. Trong đó, phải kể đến các lĩnh vực như năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, tài chính và khai thác dầu.

Những “ông lớn” của Mỹ đang không ngừng mở rộng hoạt động đầu tư tại Việt Nam phải kể đến Tập đoàn Harbinger Capital Partners, Tập đoàn Warburg Pincus và Tập đoàn Exxon Mobil phụ trách châu Á -Thái Bình Dương và Trung Đông. Theo đó, Warburg Pincus đã đạt được nhiều thoả thuận hợp tác với Quỹ đầu tư VinaCapital về đầu tư tài chính vào thị trường Việt Nam. Bên cạnh đó, Exxon Mobil đang chuẩn bị đầu tư một dự án có quy mô khoảng hơn 10 tỷ USD vào Việt Nam để khai thác khí từ mỏ Cá Voi Xanh. Từ dự án này, cũng sẽ hình thành một trung tâm điện lực ở khu vực miền Trung với số vốn đầu tư cũng lên tới hàng tỷ USD.

Mỹ sẽ xem xét lại TPP?

Tính đến nay, Việt Nam gia nhập APEC được 20 năm và đây là lần thứ 2 Việt Nam được lựa chọn là nền kinh tế tổ chức các sự kiện trong khuôn khổ APEC. Điều này cho thấy sự tín nhiệm cao của các nền kinh tế thành viên đối với Việt Nam. Đây cũng là một cơ hội tốt để Việt Nam chứng minh cho thế giới thấy rằng nền kinh tế Việt Nam đang ngày càng phát triển.

Đánh giá về chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới châu Á và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam trong khuôn khổ Tuần lễ cấp cao APEC tại Đà Nẵng, ông Pawel Behrendt, chuyên gia nghiên cứu châu Á thuộc Trung tâm Nghiên cứu chính trị hàng đầu Ba Lan (CSPA) nhận định: “Thông qua chuyến thăm tới Việt Nam lần này, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có cách nhìn chi tiết hơn, toàn diện hơn về APEC cũng như khu vực châu Á – Thái Bình Dương, qua đó sẽ hiểu được tầm quan trọng cũng như vị trí chiến lược của khu vực Đông Nam Á”.

“Từ đó, Tổng thống Mỹ có thể xem xét lại quyết định rút khỏi một số hiệp định thương mại cũng như tăng cường vai trò của Mỹ tại APEC trong tương lai gần”, ông Pawel Behrendt phân tích.

Ngoài ra, nhà phân tích chính trị về Việt Nam thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Châu Á - Thái Bình Dương tại Hawaii, ông Alexander Vuving cũng cho rằng: “Chính quyền Donald Trump rất quan tâm đến việc thúc đẩy mối quan hệ với Việt Nam vì họ nhận thức được vai trò chiến lược của Việt Nam ở châu Á”.

Những nhận định này hoàn toàn phù hợp với những chính sách trước đó của Mỹ đối với khu vực châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng. Theo đó, Chính quyền của cựu Tổng thống Obama đã coi TPP là một phần ưu tiên trong số những hành động chống lại ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc ở châu Á.

Ông Pawel cũng cho biết, năm APEC Việt Nam 2017, Việt Nam có thể giúp các thành viên tìm ra được những điểm chung, thu hẹp khoảng cách để tiến tới kết thúc những đàm phán còn dang dở, đặc biệt là thực hiện đúng lộ trình của Tuyên bố Bogor và chuẩn bị tốt tầm nhìn sau năm 2020.