Chánh án Toà án Nhân dân tối cao Nguyễn Hoà Bình

Chánh án Toà án Nhân dân tối cao Nguyễn Hoà Bình

Đại biểu Lê Ngọc Hải (Quảng Nam) đưa ra vấn đề về "kỳ án dưới chân đèo Pha Đin": 3 mẹ con bị buộc tội giết bố, giết chồng. Ngày 24/10 vừa rồi cơ quan tố tụng Điện Biên đã tổ chức xin lỗi ba người bị oan. Đề nghị Chánh án cho biết trách nhiệm gây ra oan sai này thuộc về ai, xử lý ra sao?

Liên quan đến vấn đề này, Đại biểu Nguyễn Văn Chiến (Hà Nội) cũng chất vấn về việc trả hồ sơ trong hình sự và hủy án trong dân sự, cử tri phản ánh có vụ án bị án đang thụ án nhưng lại bị đưa ra xử, trái nguyên tắc một người không bị xử hai lần trong cùng vụ việc.

Trả lời về câu hỏi ai chịu trách nhiệm về án oan "kỳ án dưới chân đèo Pha Đin", Chánh án Nguyễn Hòa Bình cho biết khi có đại biểu Quốc hội chuyển cho ông hồ sơ này ông đã thấy có dấu hiệu bị oan. “Thực chất, vụ án này TAND Tối cao đã hủy từ năm 2003. Nhưng khi hủy xong, Tòa lại chưa có kết luận cuối cùng”. – Chánh án Nguyễn Hòa Bình nói.\

Ông Bình cho biết, “Căn cứ vào việc trong biên bản khám nghiệm tử thi ban đầu xác định nguyên nhân chết là vỡ sọ. Khi khai quật lần 2 họp sọ còn nguyên, tôi khẳng định là án oan. Tôi đã gọi điện cho Bí thư Điện Biên để phối hợp và chúng tôi khẳng định đây là án oan và đình chỉnh vụ án. Đại diện 3 cơ quan tiến hành tố tụng Điên Biên phải xin lỗi 3 người bị oan".

Theo ông Bình, vấn đề bây giờ là phải bồi thường theo quy định của pháp luật. "Việc xử lý trách nhiệm cũng phải được đặt ra. Đầu tiên là 3 cơ quan tiến hành tố tụng Điện Biên phải xem lại để kiểm điểm từ điều tra đến xét xử. Việc thương lượng bồi thường đang diễn ra theo quy định”. - ông Bình thông tin thêm.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Văn Chiến về việc các vụ án điều tra bổ sung, trả tới trả lui nhiều lần, chánh án Nguyễn Hòa Bình thừa nhận là có, thậm chí có vụ trả 7 lần.

“Trong năm 2017 đã trả điều tra bổ sung hơn 2000 vụ, đây là điều cần thiết khi thấy có dấu hiệu oan, bỏ lọt tội phạm... đây là chế định luật cho phép. Trong đó có hơn 140 vụ trả điều tra nhiều lần, trong đó có 9 vụ trả 5 lần và 1 vụ trả 7 lần”. – ông Bình thông tin và cho rằng, nguyên nhân để xảy ra vụ án kéo dài thời gian xét xử đầu tiên do chất lượng điều tra vụ án, chất lượng công tác công tố có vấn đề. Ngoài ra, về phía thẩm phán cũng có những thẩm phán không tuân thủ đúng quy định pháp luật, có nể nang khi tuyên án.

“Giải pháp của việc này không có cách nào khác là các cơ quan điều tra, truy tố phải nâng cao chất lượng điều tra, truy tố", Chánh án Nguyễn Hòa Bình nêu rõ, “Tòa án Nhân dân Tối cao quán triệt các thẩm phán tuân thủ quy định pháp luật, không được trả quá nhiều lần. Trong trường hợp không đủ yếu tố kết tội phải tuân nguyên tắc không đủ yếu tố kết tội”. - ông Bình nói.

Đối với phát triển án lệ, chánh án Nguyễn Hòa Bình cho biết đến nay mới công bố 13 án lệ, còn khoảng chục bản án nữa đang được xin ý kiến Hội đồng thẩm phán quốc gia.

Ông khẳng định: "Bộ luật Hình sự năm 2015 là “bước tiến dài về quy trình xét xử các vụ án hình sự. Chúng tôi yêu cầu Tòa án trước khi trả hồ sơ điều tra bổ sung phải nêu rõ lý do và khi nhận lại sẽ kiểm tra việc tuân thủ yêu cầu”.