Trong chuyến công tác mới đây, lãnh đạo một huyện miền núi chia sẻ với chúng tôi rằng, bản thân ông đang đứng trước áp lực rất lớn để hoàn thành chỉ tiêu “cứng” số lượng doanh nghiệp thành lập mới theo tinh thần Nghị quyết 35 của Chính phủ về hỗ trợ phát triển doanh nghiệp đến năm 2020.

p/Khảo sát trực tiếp từ gần 1.000 doanh nghiệp tham gia Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) lần thứ 2 cho thấy, trong thông điệp của chính phủ (liêm chính - kiến tạo - hành động), 65% doanh nghiệp muốn Chính phủ hành động.

Khảo sát trực tiếp từ gần 1.000 doanh nghiệp tham gia Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) lần thứ 2 cho thấy, trong thông điệp của chính phủ (liêm chính - kiến tạo - hành động), 65% doanh nghiệp muốn Chính phủ hành động.

Hành động thực chất

“Huyện không có tài nguyên, hạ tầng còn hạn chế, 70% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, vì vậy, để đạt được chỉ tiêu hơn 100 doanh nghiệp mới thành lập là vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, nếu chạy theo thành tích, chúng tôi có thể lách bằng cách phân bổ cho mỗi cán bộ vận động người nhà thành lập 1 doanh nghiệp để đủ con số. Nhưng huyện không làm vậy, chúng tôi đang nỗ lực hành động, vận động các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Đồng thời đi vận động kêu gọi các nhà đầu tư về địa phương. Mục tiêu của huyện là doanh nghiệp thành lập mới thì phải có phát sinh thuế. Phát triển phải thực chất mới bền vững”- vị chủ tịch huyện chia sẻ.

Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) lần thứ 2, khảo sát trực tiếp từ gần 1.000 doanh nghiệp tham gia diễn đàn cho thấy: trong thông điệp của chính phủ (liêm chính - kiến tạo - hành động), 65% doanh nghiệp muốn chính phủ hành động.

Kết quả trên cho thấy, cộng đồng doanh nghiệp đang đặt kỳ vọng vào nỗ lực hành động thực chất và hiệu quả của Chính phủ cũng như chính quyền các cấp. Nó cũng cho thấy hướng hành động của vị Chủ tịch huyện miền núi nói trên là đúng.

Nhưng đây sẽ vẫn là một thách thức khi Chỉ số Niềm tin doanh nhân (CEO.CI) năm 2017 do VPSF công bố dù có tới 63% doanh nghiệp dự kiến mở rộng kinh doanh trong 2 năm tới, nhưng có tới 44% doanh nghiệp đã từng lỡ cơ hội vì rào cản pháp lý và hạn chế thị trường.

Gần một nửa doanh nghiệp tham gia khảo sát của VPFS cho rằng: “Các rào cản trong quy định/luật lệ” khiến doanh nghiệp của họ chịu thiệt hại bằng cách này hay cách khác. Như vậy hệ thống các quy định chồng chéo không rõ ràng, thiếu hiệu quả đang khiến khu vực tư nhân tốn thêm các chi phí và thời gian không chính thức và khiến khu vực này kém cạnh tranh hơn.

Các doanh nghiệp dành cho môi trường kinh doanh 46/100 điểm, khá thấp so với mức điểm 64 họ chấm cho hiệu quả hoạt động kinh doanh của mình. Chỉ có 33-37% doanh nghiệp tham gia khảo sát nhìn thấy những thuận lợi trong ngành kinh doanh của mình, trong hoạt động của doanh nghiệp cùng ngành.

Những rào cản bao gồm: Giấy phép con quá nhiều; khởi nghiệp khó, không xin được giấy phép do ngành nghề kinh doanh không có trong danh mục; thủ tục hành chính, tiếp cận đất đai; tiếp cận vốn; chính sách cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước…. Đây đều là những vấn đề không mới nhưng chậm thay đổi.

Chính vì vậy, trước gần 1.000 doanh nghiệp tư nhân, Thủ tướng khẳng định: Chúng tôi muốn lắng nghe các bạn, những tiếng nói chân thành, những vướng mắc để Chính phủ hành động.

Động lực tăng trưởng

Trên thực tế, nếu tính trong cơ cấu GDP, kinh tế tư nhân luôn đóng góp cao nhất trong nhiều năm qua. Tính từ năm 2010 trở lại đây, đóng góp của khu vực này trong GDP đều ở mức trên 43%. Tỉ lệ này ở khu vực kinh tế nhà nước là khoảng 28,9%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) khoảng 18%.

Để vượt qua các thách thức cũng như xoá bỏ các rào cản, Thủ tướng nhắc lại câu nói của người xưa rằng: “Muốn đi nhanh hãy đi một mình, nếu muốn đi xa hãy cùng đi”.

Về phía doanh nghiệp, Thủ tướng đề nghị nên đặt tầm nhìn xa hơn ra thế giới. Từ đó, tập trung sản xuất, hoạt động trong các lĩnh vực mà thế giới có nhu cầu lớn và thường xuyên như nông nghiệp, thực phẩm, hàng tiêu dùng, du lịch… thay vì tình trạng phổ biến hiện nay là chỉ chú trọng phục vụ các doanh nghiệp lớn khác của Việt Nam dưới dạng nhà cung cấp hoặc nhà thầu phụ với giá trị gia tăng thấp…

Thủ tướng khẳng định các bộ, ngành, các cơ quan liên quan, các địa phương trong cả nước sẽ tiếp tục cải cách, đổi mới theo định hướng mà Đảng, Nhà nước đã đề ra; Tiếp tục có các biện pháp giảm chi phí kinh doanh, bảo vệ các lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp. “Để thực hiện điều đó, ngoài những nỗ lực của bộ máy hành chính, Chính phủ rất cần sự hỗ trợ, đóng góp công sức, trí tuệ của mọi tầng lớp nhân dân trên tinh thần chia sẻ công - tư” - Thủ tướng nhấn mạnh.

Ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Geleximco: Nhiều rào cản

Doanh nghiệp tư nhân đang là động lực quan trọng cho phát triển kinh tế Việt Nam, vì vậy các chính sách thiết kế cho khu vực này cần phải nhìn xa trông rộng hơn, các rào cản phải được xoá bỏ. Chính phủ phải có biện pháp căn cơ, cải thiện môi trường kinh doanh cho kinh tế tư nhân phát triển.
Bản thân tôi khi khởi nghiệp chỉ có 200 nghìn USD, đến nay đã có tổng tài sản 3 tỷ USD, nếu Chính phủ có chính sách đúng đắn, hỗ trợ thì 10 năm nữa có thể tăng lên gấp nhiều lần.

Ông Don Lam, Tổng Giám đốc Tập đoàn VinaCapital: Cần bình đẳng trong tiếp cận vốn vay

Một khảo sát khác thực hiện trên 2.600 doanh nghiệp cho thấy 70% các công ty tư nhân nhỏ và vừa bắt buôc phải tìm đến thị trường tín dụng “đen” để có vốn hoạt động – điều chỉ làm giàu thêm cho bên cho vay chứ không đem lại lợi ích gì cho các công ty và ngân hàng.

Vì vậy, các quy định của ngành ngân hàng cần được sửa đổi để các doanh nghiệp tư nhân có sự bình đẳng trong tiếp cận vốn vay. Lý tưởng nhất là thị trường sẽ phát triển đến mức độ mà các ngân hàng sẽ cạnh tranh nhau để tiếp cận doanh nghiệp tư nhân chứ không phải là ngược lại.