gđ

Hội nghị “Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo – Một trụ cột cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam”.

Sáng nay (15/5), Bộ KH&CN phối hợp với Bộ Ngoại gia và Thương mại Úc và Liên minh Đổi mới Sáng tạo Phát triển Quốc tế (IDIA) tổ chức Hội nghị quốc tế với chủ đề “Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo – Một trụ cột cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam”.

Theo đánh giá của tổ chức sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO), trong những năm gần đây, Việt Nam luôn tăng hạng trong xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, dẫn đầu nhóm quốc gia có thu nhập trung bình thấp (năm 2017 tăng 12 bậc, năm 2018 tăng tiếp 02 bậc, xếp thứ 45/126 quốc gia, trong đó, nhóm chỉ số về tri thức - công nghệ của Việt Nam có thứ hạng rất cao, xếp thứ 28).

Bộ trưởng Chu Ngọc Anh cho biết, Việt Nam đang xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030, trong đó khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định nền tảng để đưa Việt Nam phát triển nhanh và bền vững.

Hiện nay, hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia được hình thành và chuyển dịch theo hướng đưa doanh nghiệp trở thành trung tâm để đưa các kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, hàng hóa phục vụ trực tiếp cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Bên cạnh đó, theo Bộ trưởng phong trào khởi nghiệp sáng tạo đã lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội, tiềm lực khoa học và công nghệ quốc gia được củng cố, thị trường KH&CN bước đầu gắn kết hoạt động khoa học và công nghệ với sản xuất, kinh doanh. Hệ thống các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ dần đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.

Theo ông Chu Ngọc Anh, trong thời gian qua, Việt Nam đã triển khai hoạt động hợp tác với các quốc gia có nhiều kinh nghiệm phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo như: Ix-ra-en, Ca-na-da, Phần Lan, Vương quốc Bỉ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Xing-ga-po… để từng bước hình thành hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào phục vụ trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Cùng với đó, Ngân hàng Thế giới cũng đang hỗ trợ Việt Nam nghiên cứu, xây dựng Báo cáo khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến 2035, tầm nhìn 2045 nhằm cung cấp luận cứ xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 và Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2021-2030.

Tuy nhiên, trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế số, câu hỏi đặt ra, liệu sự phát triển của Việt Nam có bền vững và người dân có được hưởng lợi từ nền kinh tế hay không. Bà Caitlin Wiesen - Đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam đã chỉ ra bốn thách thức hiện nay của Việt Nam.

Thứ nhất là mô hình tăng trưởng mới, rủi ro trong bẫy thu nhập trung bình thấp. Thách thức chuyển đổi mô hình từ sử dụng tài nguyên thiên nhiên sang mô hình mới khiến Việt Nam gặp nhiều khó khăn.

Thứ hai là tạo ra việc làm mới. Cuộc cách mạng 4.0 mang lại cơ hội những cũng tạo ra không ít thách thức cho việc tạo ra việc làm. Tự động hóa và trí tuệ nhân tạo được cho ra sẽ cướp đi cơ hội cho nhiều người lao động trong các ngành công nghiệp, điện tử, ngân hàng... Tuy nhiên, nhiều việc làm được tạo ra, đòi hỏi người Việt phải tăng cường đổi mới

Thứ ba là rủi ro về mất bình đẳng. Cách mạng 4.0 có nguy cơ dẫn đến sự gia tăng bất bình đẳng. Lợi nhuận và giá trị từ những kỹ năng mới sẽ cao hơn nhưng lại tạo ra tình trạng bất bình đẳng về thu nhập ngày càng gia tăng...

Thứ tư là rủi ro suy thoái môi trường và biến đổi khí hậu. Tình trạng nhiễm môi trường đang tác động đến triển vọng phát triển bền vững của Việt Nam.

"Việt Nam có tránh được những rủi ro này hay khộng phụ thuộc nhiều doanh nghiệp tư nhân", bà Caitlin Wiesen bày tỏ.

Trước những thách thức này, đại diện UNDP cho rằng, sự phát triển của Việt Nam phụ thuộc vào việc trang bị các kỹ năng mới cho người Việt để họ nắm bắt cơ hội. Hệ thống an sinh xã hội có thể tăng cường khả năng ứng phó của những người bị tổn thưởng. Nền tảng của phát triển con người là lấy họ làm trung tâm, phát triển vì con người.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần có cách tiếp cận quản trị mới, tạo điều kiện để phát triển con người đồng thời tăng cường khả năng của người dân để nắm bắt nhu cầu mới: xây dựng, đào tạo kỹ năng trong thế kỷ mới... Việt Nam cần đổi mới hệ thống giáo dục để đổi mới sáng tạo; học theo hướng mở...

"Việt Nam có thể nắm bắt công nghệ để tạo ra bước nhảy vọt trong đổi mới công nghệ, tăng cường đổi mới hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, để tất cả mọi người không bị đẩy lại phía sau", bà Caitlin Wiesen kỳ vọng.

Bạn đang đọc bài viết Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng đưa Việt Nam phát triển bền vững tại chuyên mục Khoa Học - Công nghệ của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,