Vì chủ dự án nhập nhiều thiết bị cũ nát rỉ sét biến nơi đây thành bãi rác công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường…

p/Hình ảnh thiết bị hoen rỉ cũ nát tại nhà máy giấy Tân Mai Quảng Ngãi hoang phế

Hình ảnh thiết bị hoen rỉ cũ nát tại nhà máy giấy Tân Mai Quảng Ngãi hoang phế

Dự án nhà máy giấy VNT-19 được UBND tỉnh Quảng Ngãi cấp chứng nhận đầu tư từ 2011 với công suất 250.000 tấn bột giấy tẩy trắng/năm. Hiện dự án thuộc thôn Phú Long, xã Bình Phước, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi và được tỉnh Quảng Ngãi chấp thuận. Vị trí xây dựng nhà máy được chọn xây dựng trên đồi cao nằm bên rừng dừa nước cổ thụ ở xã Bình Phước, huyện Bình Sơn.

Tám năm “hoen gỉ cùng tuế nguyệt”

Đây là dự án lớn nhất ngành giấy, với công suất dự kiến khoảng 130.000 tấn bột giấy mỗi năm và 200.000 tấn giấy in cao cấp. Tổng vốn đầu tư ban đầu là 1.948 tỷ đồng. Sau 5 lần điều chỉnh, tổng vốn đầu tư của dự án đã tăng lên 5.007 tỷ đồng. Nhưng đến nay, sau 8 năm, dự án Nhà máy bột và giấy Tân Mai Quảng Ngãi vẫn chỉ là bãi tập kết các container, với hàng nghìn chủng loại thiết bị nằm ngổn ngang phơi nắng, phơi mưa.

Trong cái nắng tháng 5 như đổ lửa nơi miền cát đứng từ đồi cao nhìn xuống công trường xây dựng nhà máy giấy VNT- 19 không một bóng người, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Ngãi, Nguyễn Đức Trung đưa tay chỉ và cho biết dự án đến nay vẫn chưa cấp phép xả thải, nước thải ra môi trường.

Ông Đỗ Xuân Nam, nhà gần khu vực nhà máy đưa tay chỉ về khối sắt thép hoen rỉ rồi thở dài: "Không biết tại sao cơ quan chức năng và chính quyền tỉnh Quảng Ngãi lại cho phép xây dựng nhà máy ở trên đồi cao. Bà con chúng tôi nhìn tận mắt thiết bị hoen rỉ lại cho nhập về. Nếu khi nhà máy đi vào hoạt động lở xảy ra sự cố, làm răng bà con ở đây gánh nổi. Trận mưa vừa qua nước gỉ sét của thiết bị theo nước mưa đổ xuống ruộng lúa mà nếu không có biện pháp xử lý chắc chắn không có cây con chi sống nổi”. Phó chủ tịch HĐND huyện Bình Sơn Võ Thám cho biết: Tiến độ thi công nhà máy chậm kéo dài nhiều năm qua đã khiến người dân lo ngại công nghệ nhà máy lạc hậu, nhiều thiết bị hoen gỉ.

Tại buổi tiếp xúc cử tri HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016 – 2021 vào hôm 8/5 vừa qua, bà Hà Thị Anh Thư, Bí thư Huyện ủy huyện Bình Sơn yêu cầu nhà máy giấy xây ở xã Bình Phước phải đảm bảo môi trường nếu không thì đóng cửa không bồi thường. Theo bà Thư đặt câu hỏi liệu những những thiết bị của nhà máy có đúng tiêu chuẩn công nghệ Châu Âu và đảm bảo an toàn môi trường hay không?

Biến thành bãi chứa phế liệu công nghiệp?

Với tình trạng thiết bị cũ nát hoen rỉ như người dân phản ánh lên các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi, liệu dự án nhà máy giấy VNT- 19 tại huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi có biến thành bãi chứa rác thải công nghiệp hay không đang là câu hỏi chưa có câu trả lời khiến người dân lo lắng. Ngay tại công trường nhà máy, hiện ra trước mắt là dãy container hoen gỉ nằm la liệt ở công trường phơi giữa nắng mưa. Theo giấy chứng nhận đầu tư được cấp lần đầu tháng 8/2011, cơ quan chức năng yêu cầu nhà đầu tư phải sử dụng công nghệ tiên tiến, máy móc hiện đại đồng bộ mới 100% đáp ứng các chỉ tiêu kinh tế và thực hiện tốt nội dung bảo vệ môi trường. Tuy nhiên đến năm 2013, chủ dự án trình hồ sơ xin điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư theo hướng không yêu cầu thiết bị mới với lý do nguồn vốn quá lớn nếu nhập thiết bị mới.

Để tạo điều kiện cho nhà đầu tư, Ban quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi thống nhất điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư theo yêu cầu. Theo đó, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu: Máy móc, thiết bị phải đồng bộ, phải sử dụng công nghệ tiên tiến, máy móc hiện đại; quy trình công nghệ khép kín đáp ứng điều kiện về các chỉ tiêu kinh tế và thực hiện tốt nội dung bảo vệ môi trường.

Ngay sau khi có ý kiến phản ánh của người dân, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi vào cuộc kiểm tra nhà đầu tư đã nhập khẩu và tập kết khối lượng máy móc thiết bị về tại khu vực xây dựng nhà máy 497 trên tổng số 612 container và 184 trong 212 thiết bị siêu trường, siêu trọng. Số thiết bị còn lại đang ở cảng Tiên Sa - Đà Nẵng và Đồng Nai. Nhãn mác, ký hiệu bên ngoài của 21 nhóm loại máy móc, thiết bị tại mặt bằng nhà máy qua kiểm tra cho thấy được sản xuất, chế tạo từ năm 2003 trở về trước.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Ngọc Căng đã giao Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện lập thủ tục theo quy định trình UBND tỉnh thu hồi diện tích đất 45 ha theo trường hợp bị chấm dứt dự án đầu tư. Đồng thời, giao Cục Thuế thực hiện thủ tục thu hồi số thuế giá trị gia tăng đã được hoàn là 160 tỷ đồng. Chủ tịch UBND tỉnh cũng giao Giám đốc Sở KH&ĐT ban hành chấm dứt dự án đầu tư trồng rừng nguyên liệu giấy tại huyện Ba Tơ của chủ đầu tư mà UBND tỉnh đã cấp giấy chứng nhận đầu tư; giao Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu cho tỉnh thu hồi diện tích 200,18ha còn lại của dự án do đến tháng 12/2016 vẫn chưa đưa đất vào sử dụng.

Tuy nhiên, thiếu nguồn vốn, dự án kéo dài, toàn bộ máy móc thiết bị hoen rỉ có nguy cơ biến hàng ngàn tấn thiết bị hư hỏng và nếu không có biện pháp xử lý dứt điểm, nguy cơ dự án nhà máy giấy Tân Mai Quảng Ngãi trở thành bãi chứa phế liệu là điều khó tránh khỏi.