Du khách đến Việt Nam ngày càng nhiều, nhưng mức chi tiêu tại Việt Nam lại quá khiêm tốn.

Du khách đến Việt Nam ngày càng nhiều, nhưng mức chi tiêu của du khách tại Việt Nam lại quá khiêm tốn.

Xét trên bình diện cả nước, nếu như vào năm ngoái, ngành du lịch mang về 400.000 tỉ đồng, thì chỉ trong nửa đầu năm nay, nguồn thu từ ngành này đã lên đến 255.000 tỉ đồng.

Doanh thu và lượng khách của ngành du lịch đã vượt qua những dự báo trước đây, thậm chí doanh thu còn cao hơn gấp đôi so với mục tiêu đề ra trong “Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” được Chính phủ phê duyệt vào năm 2011. 

Con số này cho thấy ngành du lịch đang “sống khỏe”. Tuy nhiên, có một vấn đề đặt ra là: Có những nơi lượng khách tăng, nhưng mức chi tiêu lại khá khiêm tốn.

Ví dụ, trong 9 tháng đầu năm, lượng khách du lịch quốc tế đến TP.HCM đạt 4,2 triệu lượt khách, tăng 16,6% so với cùng kỳ năm trước nhưng doanh thu du lịch chỉ tăng 10%. Trong đó, huyện Cần Giờ (TP HCM) - nơi được kỳ vọng là điểm nhấn thu hút du lịch của TP trong 7 tháng đầu năm có gần 840.000 lượt khách du lịch tới tham quan, tăng 44% so với cùng kỳ, chiếm tới 25% trong tổng lượng khách đến TP.HCM nhưng doanh thu chỉ chiếm... 0,54%. Cụ thể, mỗi khách du lịch đến Cần Giờ chỉ tiêu trung bình 400.000 đồng..v..v.

Liên quan đến chuyện “khách tăng, chơi nhiều, chi tiêu ít”, PGS.TS Phạm Trung Lương – nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch chỉ ra: “Thứ nhất, các dịch vụ du lịch của chúng ta hiện nay dù đã khá đa dạng nhưng đẳng cấp và chất lượng vẫn chưa được như kỳ vọng, khiến mức chi trả thấp. Thứ hai, dịch vụ về đêm có thể thu được nhiều tiền như các chương trình biểu diễn, quán bar vẫn còn bị hạn chế. Bên cạnh đó, độ dài trung bình của các chuyến du lịch tại Việt Nam còn ngắn. Lượng khách đi theo đoàn, theo tour, khách có tiền chưa trở thành phân khúc chính, mà khách “tây ba lô” nhiều”.

Nhiều chuyên gia đồng quan điểm với ông Phạm Trung Lương và thực tế cho thấy ở nhiều địa phương trên cả nước, có khá nhiều “tây ba lô”. Thông thường khách du lịch kiểu này luôn bị giới hạn chi tiêu. Ra đường, chúng ta dễ dàng bắt gặp họ ăn cơm bụi, nghỉ phòng trọ, nhà nghỉ chứ không phải hưởng dịch vụ khách sạn 3 hoặc 4 sao trở lên thì lấy gì tăng doanh thu.

Mặt khác, thời gian qua rộ lên du lịch “tour 0 đồng”. Với mô hình kinh doanh này lượt khách tăng cao hơn nhưng ngành du lịch các tỉnh thất thu, vì hầu hết dòng tiền chỉ chảy vào túi doanh nghiệp lữ hành và các đơn vị cung cấp dịch vụ, buôn bán quà lưu niệm. Phải nhớ là Thái Lan đã thất thoát gần 9 tỉ USD vì mô hình này, nếu chúng ta không có những biện pháp mạnh mẽ, ngăn chặn quyết liệt thì nguy cơ dẫm theo vết xe đổ của nước bạn là điều không thể tránh khỏi.

Đó là chưa kể hàng hóa cao cấp của thế giới rất hiếm khi mua được ở Việt Nam. Còn hàng trung cấp và bình dân thì toàn hàng Trung Quốc chất lượng kém...

Trước những bất cập đó, cần khẳng định rằng ngành du lịch hoàn toàn có thể khắc phục được những hạn chế của mình để kích thích nhu cầu tiêu dùng của du khách nếu như có cách làm  đồng bộ, cách nghĩ sáng tạo.

Chẳng phải, trải dài từ Bắc vào Nam, Việt Nam sở hữu nhiều danh lam thắng cảnh khiến du khách phải sửng sốt. Trong danh sách tổng hợp các điểm đến hấp dẫn nhất hành tinh, Việt Nam cũng nhiều lần vinh dự góp mặt.

Đó là Hà Nội – Thủ đô vì hòa bình, Hạ Long – một trong những di sản thiên nhiên thế giới của nhân loại, hang động tự nhiên lớn nhất thế giới Sơn Đoòng, hoặc những ruộng bậc thang ở vùng Tây Bắc trải dài ngút tầm mắt mang vẻ đẹp lộng lẫy, hay những bãi biển đẹp nhất hành tinh trải dài từ Bắc chí Nam cùng vô vàn danh thắng và di tích lịch sử khác…

Hơn nữa, du lịch ở Việt Nam không hề đắt đỏ như Nhật Bản, Hàn Quốc… mà lại có vô vàn điều kỳ thú đang chờ đợi du khách khám phá. Nhiều tờ báo nước ngoài đã xếp Việt Nam vào danh sách các điểm du lịch giá rẻ và dễ chịu nhất so với các quốc gia khác.

Thậm chí, trang Happy Lifestyle Journal dẫn chứng, với số tiền chỉ đủ thuê một phòng khách sạn 3 sao bình dân ở New York thì du khách có thể tận hưởng dịch vụ đẳng cấp, chất lượng tại các khách sạn 5 sao hoặc khu nghỉ dưỡng cao cấp tại Việt Nam.

Những tiềm năng, thế mạnh phát triển du lịch đó đã tạo sức hút lớn cho du khách lẫn nguồn doanh thu tăng vượt dự kiến của ngành “công nghiệp không khói”, góp phần vào sự tăng trưởng chung của nền kinh tế. Điều này cũng có nghĩa, những địa phương nào còn chưa kích thích được nhu cầu tiêu dùng của khách du lịch thì phải tự xem lại mình. Cần phải tiếp tục thể hiện là nơi cung ứng dịch vụ tốt, chuẩn trên mọi phương diện.

Hãy làm cho du khách sẵn sàng móc túi tiền trả cho sản phẩm, dịch vụ mà họ thích, theo đúng nguyên tắc “tiền từ túi người này, sang túi người khác” một cách tình nguyện. Đó mới là cách làm du lịch thông minh và hiệu quả.