Vẫn còn nhiều tồn đọng

Đội trưởng Đội Thanh tra hành chính, Thanh tra Sở Xây dựng Vũ Thế Thủy cho biết, trong số các trường hợp vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn có gần 70 trường hợp sai phép, hơn  220  trường hợp không có giấy phép xây dựng (GPXD) và gần 20 trường hợp xây dựng trên đất không được phép xây dựng. Ngoài việc giảm 40% số vụ vi phạm so với cùng kỳ năm trước, việc xử lý vi phạm được thực hiện bài bản, quyết liệt hơn.

Hàng trăm ngôi nhà lấn chiếm đất quốc phòng tại quận Hải An

Hàng trăm ngôi nhà lấn chiếm đất quốc phòng tại quận Hải An

Thanh tra Sở phối hợp cùng chính quyền địa phương các quận, huyện lập biên bản và ban hành 126 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền xử phạt là 5 tỷ đồng. Qua kiểm tra, rà soát công trình vi phạm, đến nay, Sở và UBND các quận, huyện thực hiện bổ sung, điều chỉnh giấy phép xây dựng đối với gần 150 công trình; đôn đốc chủ đầu tư, chính quyền địa phương tổ chức tháo dỡ 35 công trình. Các địa phương ban hành 17 quyết định đình chỉ thi công đối với công trình vi phạm khi chủ đầu tư không chấp hành ngừng thi công.

Theo báo cáo của Thanh tra Sở Xây dựng, trong số 39 trường hợp vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng từ năm 2016, đến hết tháng 11-2018, các địa phương xử lý triệt để 24 trường hợp, 15 trường hợp chưa còn nhiều vướng mắc. Được biết, trong số 15 trường hợp chưa thực hiện xử lý triệt để, có 6 trường hợp phải kiên quyết tháo dỡ, 9 trường hợp các địa phương đề xuất cho tồn tại.

Một số địa phương có số lượng công trình xây dựng cao, kéo theo số vi phạm nhiều như các quận: Ngô Quyền có 509 trường hợp xây dựng, trong đó có 123 trường hợp vi phạm; quận Hải An 1.305 công trình, trong đó có 48 trường hợp vi phạm. Các huyện: Cát Hải có 140 trường hợp xây dựng, trong đó có 49 trường hợp vi phạm; An Dương có 51 trường hợp xây dựng, trong đó có 21 trường hợp vi phạm. Trong đó, quận Hải An là địa bàn có tốc độ đô thị hóa cao, số công trình xây dựng cao nhất thành phố trong 9 tháng năm 2018 và là một trong số địa phương có số vi phạm trật tự xây dựng nhiều nhất thành phố. Chưa kể những vi phạm trật tự xây dựng trên đất quốc phòng ở phường Thành Tô thời gian qua là rất phức tạp, kéo dài.

Sau khi được Bộ Quốc phòng bàn giao quản lý giữa tháng 10 vừa qua, UBND thành phố đang được tập trung chỉ đạo quận Hải An và các ngành chức năng giải quyết nhằm lập lại trật tự trong hoạt động xây dựng, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.

Theo ông Vũ Thế Thủy, Đội trưởng Đội Thanh tra hành chính, Thanh tra Sở Xây dựng: điểm đáng chú ý là các vi phạm tập trung vào lỗi vi phạm không có GPXD, với 221 trường hợp trong tổng số 301 trường hợp vi phạm, chiếm hơn 73% số vụ. Có nghịch lý là các tổ chức, cá nhân rất muốn có GPXD nhưng do thửa đất của các chủ công trình chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên không được cấp GPXD. Đa số người dân ngại xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vì phải đóng thuế với nguồn kinh phí lớn, thủ tục phức tạp, mất nhiều thời gian. Quy trình, thủ tục, hồ sơ xin cấp GPXD liên quan đến nhiều ngành, trong đó có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy, thẩm định thiết kế, ý kiến của các cơ quan chủ quản đối với công trình liên quan đến quốc phòng, hành lang đê, hành lang thoát lũ, hành lang bảo vệ công trình giao thông, hành lang điện. Do vậy, việc cấp GPXD cần nhiều thời gian, qua nhiều công đoạn, phiền hà, khó khăn với người dân.

Số vụ vi phạm giảm nhưng tính chất vi phạm còn phức tạp, gây khó khăn trong công tác quản lý và nhu cầu xây dựng của các tập thể, cá nhân.

Nhiều địa phương còn buông lỏng quản lý

Thanh tra sở xây dựng cho biết: với 395 trường hợp vi phạm Thanh tra đã đề xuất xử lý khắc phục 188 trường hợp. Hiện, việc vi phạm trật tự xây dựng tái diễn một phần do bất cập về chính sách, quy định về xây dựng, quy hoạch chưa phù hợp với thực tế hiện nay như: Quy định về mật độ xây dựng tại Quy chuẩn 01:2008/BXD của Bộ Xây dựng, theo đó trên diện tích đất 75 m2 chỉ được xây dựng 90%, 100 m2 chỉ được xây dựng 80%... Tuy nhiên, công tác phát hiện, đôn đốc, kiểm tra, xử lý các công trình vi phạm của chính quyền cấp xã, huyện nhiều nơi còn cả nể, buông lỏng quản lý. Thậm chí, nhiều thửa đất đủ điều kiện xin cấp GPXD hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng khi làm thủ tục thì cán bộ được giao nhiệm vụ thụ lý, giải quyết sách nhiễu, tiêu cực, đòi “bôi trơn”, gây bức xúc trong nhân dân. Việc không áp dụng các biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình cố tình vi phạm khiến công tác xử lý vi phạm rất khó khăn.

 
Hàng trăm ngôi nhà đã được mọc lên trên diện tích lấn chiếm

Nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Hải Phòng còn buông lỏng quản lý trật tự xây dựng

Trước thực tế trên, các địa phương cần kiên quyết vào cuộc, gắn trách nhiệm của tập thể, cá nhân trong xử lý. Trước hết, tiếp tục vận động, tuyên truyền, thuyết phục các chủ hộ vi phạm tự nguyện tháo dỡ công trình. Việc này cần được kiên trì thực hiện với sự phối hợp của các ban, ngành, đoàn thể từ cấp huyện đến cấp xã, thôn. UBND các quận, huyện, xã, phường nơi có công trình vi phạm tồn đọng củng cố hồ sơ, rà soát, kiểm tra thực trạng công trình vi phạm để triển khai các thủ tục tháo dỡ, bảo đảm chặt chẽ quy trình, có lý, có tình, nhận được sự hợp tác, chấp hành của chủ hộ vi phạm và người dân địa phương.
Các vi phạm và tồn đọng kéo dài, trách nhiệm trước hết thuộc về UBND các phường, xã trong quản lý trật tự xây dựng hiệu quả thấp, có sự buông lỏng, thiếu kiên quyết trong xử lý vi phạm của cán bộ và cấp chính quyền từ xã, phường đến quận, huyện. Do vậy, việc xử lý dứt điểm các công trình vi phạm tồn đọng là trách nhiệm của UBND các quận, huyện, xã, phường, nhằm bảo đảm nghiêm minh của pháp luật, góp phần giảm thiểu vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố.
Thanh tra sở xây dựng thành phố Hải Phòng: năm 2016 đã kiểm tra 5179 trường hợp. Trong đó có  1010 trường hợp vi phạm trật tự xây dựng. Phạt gần 7,9 tỷ đồng. Khắc phục hậu quả 219 trường hợp; Năm 2017 kiểm tra  5999, trong đó có 729 trường hợp vi phạm giảm 35% so với năm 2016. Phạt gần 5,7 tỷ, khắc phục 207 trường hợp; 11 tháng 2018 kiểm tra 5436 trường hợp, phát hiện vi phạm 395 trường hợp, phạt hơn 5 tỷ. Trong đó khắc phục 188 trường hợp, giảm 40% so với năm 2017.