(DĐDN) - Chỗ nào tập trung đông đúc dân cư nhất ở đó càng có nguy cơ cao về mất vệ sinh an toàn thực phẩm, bởi vậy không ít người dân thành phố tranh thủ những ngày cuối tuần về quê mang vác lên đủ thứ rau, củ, quả.

An toàn thực phẩm luôn là vấn đề "nóng" của Hà Nội trong thời gian qua. Ảnh: HNM.

Cũng vì thực tế đó mà ngày nay món quà quý giá từ quê gửi ra thành phố là mớ rau trong vườn tự trồng, mớ tôm, con cá đồng hoàn toàn tự nhiên… thực phẩm gắn mác “đồng hoang, rừng sâu” dù có đắt đỏ đến mấy cũng không đủ cung cấp cho giới nhà giàu.

Những năm qua vấn nạn thực phẩm bẩn mang đến nỗi kinh hãi cho người tiêu dùng, mỗi năm ở Việt Nam có hơn 175.000 người chết vì ung thư, trong đó không ít trường hợp được gây ra bởi thực phẩm bẩn. Những thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng…là “điểm nóng” mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Bất cứ thứ gì cũng có thể buôn bán ở đây, từ thượng vàng hạ cám, từ cao lương mỹ vị cho đến những thứ bỏ đi đều có người tiêu thụ.

Theo kết quả đánh giá, xếp hạng các quận, huyện, thị xã trên địa bàn về công tác quản lý an toàn thực phẩm nông lâm thủy sản năm 2016 vừa được Hà Nội công bố cho thấy, có một số quận nội thành đứng ở nửa cuối bảng xếp hạng.

Cụ thể: quận Tây Hồ đứng thứ hạng 14; quận Hai Bà Trưng đứng ở thứ hạng 12; quận Đống Đa xếp thứ hạng 10; Đan Phượng thứ 19; Ba Vì thứ 20. Trong khi đó, quận Thanh Xuân được xếp thứ hạng cao nhất; quận Long Biên ở thứ hạng 2; Bắc Từ Liêm thứ hạng 3.

Thứ tự này cho thấy các quận trung tâm luôn có mức độ an toàn cao về thực phẩm, cũng dễ hiểu vì nội thành trung tâm là nơi tập trung của các cơ quan, công sở, giới nhà giàu, đại gia nên xu hướng tiêu dùng cũng khác. Hơn nữa dù muốn hay không cũng phải thấy một thực tế là trung tâm lúc nào cũng được kiểm tra xử lý gắt gao hơn nên việc kinh doanh lĩnh vực thực phẩm trong khu vực này luôn phải đáp ứng yêu cầu khắt khe về mặt bằng, vốn, hàng rào kỹ thuật… chẳng ai dám đưa hàng tấn lòng lợn hôi thối vào những khách sạn, nhà hàng sang trọng.

Bài liên quan:

Càng dạt ra ngoại thành mức độ mất an toàn thực phẩm càng cao bởi đây là nơi tập trung số đông tầng lớp bình dân, thị hiếu, thói quen tiêu dùng không khắt khe như tầng lớp thượng lưu nên thực phẩm mất an toàn có cơ hội hoành hành. Hầu hết người nghèo và cận nghèo thường chỉ lấy tiêu chí nhiều, rẻ để chọn hàng hóa.

Tháp phân bố chất lượng thực phẩm cũng giống như tháp phân hóa giàu nghèo, càng giàu càng có nhiều cơ hội hưởng thụ thực phẩm sạch, ngược lại những người tốp dưới ngập tràn nguy cơ sử dụng thực phẩm mất an toàn. Ngày xưa ung thư được coi là bệnh nhà giàu nhưng bây giờ ung thư ngày càng tấn công mạnh vào tầng lớp có mức sống thấp.

Không riêng gì Hà Nội, thực phẩm bẩn đang là mối họa đè lên hơn 90 triệu người dân Việt Nam.

Theo người viết, để nâng cao chỉ số an toàn thực phẩm cần có chế tài mạnh tay hơn hiện nay, tăng nặng mức xử phạt, đơn giản hóa điều kiện để khởi tố hình sự người buôn bán kinh doanh thực phẩm bẩn. Đồng thời chấm dứt kiểu kiểm tra hình thức, không loại trừ có lợi ích nhóm trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, cần quy trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra vụ việc liên quan đến ngộ độc thực phẩm hoặc kinh doanh thực phẩm bẩn tại địa bàn, ví dụ kỷ luật chủ tịch phường nếu để xảy ra vụ việc, đuổi việc người thi hành công vụ nếu có hành vi bao che, dung túng kiểu “nén bạc đâm toạc tờ giấy”.

Ngoài ra, để kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm cần phải “chia để trị”, bởi thành phố rộng mênh mông ai cũng dễ dàng nói thực phẩm bẩn tràn lan nhưng để chỉ mặt đặt tên là cơ sở nào? ở đâu?... không hề dễ. Phải phát huy khả năng giám sát từ cộng đồng dân cư, từ người dân, trưởng khu phố, đến cán bộ phường.

Tâm lý người Việt thường hay ngại động chạm, luôn luôn tìm cảm giác yên ổn, điều này nảy sinh thói quen coi mọi việc ngoài xã hội không phải là việc của mình nên khi chứng kiến điều chướng tai gai mắt không dám lên tiếng.

Hỡi những người tiêu dùng thông minh, để có thực phẩm sạch đừng trông chờ vào cơ quan chức năng mà trước hết chúng ta tự hành động, đừng giao tính mạng của mình cho người khác nắm giữ!

Trương Khắc Trà

>> Hà Nội: Công bố xếp hạng về quản lý an toàn thực phẩm