Grab đã gửi công văn, yêu cầu Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đính chính thông tin, vì cáo buộc của Hiệp hội taxi truyền thống cho rằng Grab đang ngày càng “phớt lờ” các quy định của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) tại Quyết định 24 có phần đánh tráo khái niệm và đang gây ảnh hưởng rất lớn đến uy tín và tiền bạc trong hoạt động kinh doanh của Grab.

- Nhiều ý kiến cho rằng Hiệp hội taxi truyền thống đang cố tình “đánh tráo” khái niệm giữa hoạt động GrabTaxi và GrabCar, thưa ông?

Đúng vậy, trên thực tế, một số hãng taxi truyền thống và các Hiệp hội dường như đang “hiểu nhầm” hoặc cố tình “đánh tráo” khái niệm giữa hoạt động GrabTaxi và GrabCar để tố doanh nghiệp này vi phạm luật bởi hoạt động GrabTaxi và GrabCar hoàn toàn khác nhau.

Theo quy định GrabCar được triển khai hoạt động tại Việt Nam trong khuôn khổ Đề án thí điểm ứng dụng khoa học công nghệ hỗ trợ kết nối và quản lý hoạt động vận tải hành khách theo hợp đồng đã được Bộ GTVT ban hành tại Quyết định số 24/QĐ-BGTVT ngày 7/1/2016 (Quyết định 24) tại 5 tỉnh, thành phố được thí điểm theo Đề án 24 là: Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Quảng Ninh.

Trong khi đó, dịch vụ GrabTaxi được hoạt động và mở rộng trên cả nước theo quy định của Nghị định số 52/2013/NĐ-CP về Thương mại điện tử. Với dịch vụ này, Grab là ứng dụng cung cấp sàn giao dịch thương mại điện tử và đã hoàn thành thủ tục đăng ký loại hình tương ứng có phạm vi hoạt động toàn quốc với Bộ Công Thương, trên tinh thần tuân thủ hướng dẫn của Bộ GTVT và các Sở GTVT địa phương.

Chuyên gia cho rằng, khi bị các đối thủ đánh tráo khái niệm giữa dịch vụ Grabtaxi và Grabcar để chơi xấu, Grab có thể kiện ra tòa. Ảnh: Tiền Phong

Theo Luật sư Trần Minh Hùng, khi bị các đối thủ đánh tráo khái niệm giữa dịch vụ Grabtaxi và Grabcar để chơi xấu, Grab có thể kiện ra tòa. 

- Trong trường hợp này Grab sẽ được quyền khởi kiện, thưa ông?

Nếu Grab chứng minh được các doanh nghiệp taxi truyền thống và các Hiệp hội cố tình đánh tráo khái niệm dịch vụ về hoạt động GrabTaxi và GrabCar, đưa thông tin sai sự thật về nghĩa vụ đóng thuế của Grab… thì có thể khởi kiện tại tòa án Việt Nam hoặc trọng tài quốc tế.

Đồng thời, Công ty TNHH Grab có thể khiếu nại lên Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia để yêu cầu giải quyết.
Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại, tổ chức, cá nhân có quyền khởi kiện một phần hoặc toàn bộ nội dung của quyết định giải quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh tại toà án có thẩm quyền theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.

- Nhưng, đây không phải là lần đầu tiên mà Grab và các hãng taxi truyền thống “lời qua tiếng lại” với nhau. Theo ông, nguyên nhân nào dẫn đến cuộc chiến không hẹn ngày kết thúc giữa các loại hình kinh doanh?

Từ góc nhìn của người làm nghề luật, tôi cho rằng nguyên nhân dẫn đến những tranh cãi không hồi kết giữa các hãng taxi chính là sự bất bình đẳng trong chính sách dành cho 2 loại hình này. Taxi truyền thống đang chịu nhiều điều kiện kinh doanh hơn taxi công nghệ. Để những tranh cãi này chấm dứt, Nhà nước phải tính được phương án làm sao để các loại hình kinh doanh này bình đẳng với nhau?

  Nếu các doanh nghiệp taxi truyền thống và các Hiệp hội cố tình đánh tráo khái niệm dịch vụ về hoạt động GrabTaxi và GrabCar, doanh nghiệp có thể khởi kiện ra tòa án Việt Nam...

Tôi cũng lưu ý rằng, trong quá trình thiết kế chính sách việc định danh, phân loại dịch vụ, không chỉ nên tính đến làm sao quản lý cho gọn, mà phải tính đến tự do kinh doanh, tự do sáng tạo của con người.

- Các nước trên thế giới quản lý các loại hình này như thế nào, thưa ông?

Với các loại hình kinh tế chia sẻ này, mỗi quốc gia trên thế giới có sự quản lý khác nhau.

Singapore cố gắng quản lý dung hoà Grab. Họ gọi Grab là “Xe cá nhân cho thuê”. Họ bắt các tài xế phải có giấy phép hành nghề, phải đóng bảo hiểm/thuế đầy đủ, xe dùng để chạy Grab phải dán tem do bộ vận tải cấp phép. Họ cũng từng phạt Grab 9.5 triệu USD vì hành vi độc quyền trong ngành taxi. Tuy không hoàn toàn đối xử như taxi truyền thống, nhưng Singapore đã phần nào đảm bảo được công bằng cho taxi truyền thống.

Anh ra một đạo luật mới để đánh thuế các công ty công nghệ hợp lý hơn. Các công ty sẽ phải nộp thuế thêm 2% trên doanh thu họ kiếm được tại Vương Quốc Anh. Đánh thuế trên lợi nhuận thì có vẻ rất phức tạp, nhưng trên doanh thu thì lại dễ tính hơn nhiều.

Tuy những đạo luật này đã giúp cân bằng nền kinh tế, nhưng chúng chỉ là giải pháp tạm thời và đơn lẻ, trên thực tế có không ít những ý kiến phản đối gay gắt.

Để quản lý tốt mô hình này, Việt Nam phải gấp rút hình thành khung pháp lý, để quản lý hiệu quả những loại hình kinh tế mới mà không ngăn chặn sự phát triển của chúng.

- Nghị định 86 về việc quản lý các loại hình công nghệ vẫn tiếp tục được xây dựng. Ông có đóng góp như thế nào để Nghị định này được hoàn thiện hơn?

Kinh nghiệm quốc tế cũng như thực tế ở Việt Nam cho thấy, có 4 vấn đề cần được quan tâm và phải xử lý ở tầm chính sách:

Thứ nhất, làm sao để có các tiêu chuẩn phân biệt giữa một cá nhân thông thường cung cấp dịch vụ và một nhà cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp?

Thứ hai, cơ chế nào để bảo vệ quyền và lợi ích của người tiêu dùng đối với các sản phẩm và dịch vụ do các chủ thể không chuyên cung cấp? Đồng thời, bảo vệ các đối tác thế yếu trong mối quan hệ hợp đồng có điều kiện giao dịch chung.

Thứ ba, làm sao xử lý các vấn đề lao động đối với một người đảm nhiệm cùng lúc nhiều công việc “part-time” khác nhau?

Thứ tư, làm thế nào để tất cả các bên tham gia quá trình kinh doanh và có thu nhập đều nộp thuế, đặc biệt là khuyến khích các bên cung cấp nền tảng công nghệ kết nối (như Uber hay Grab) hợp tác trong khía cạnh này?

Đây là những vấn đề mà chúng ta phải làm rõ trong Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 86 về điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô và Đề án cho mô hình kinh tế chia sẻ. Về lâu dài Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, tạo ra sự thích nghi với sự đa dạng và phát triển nhanh của nền kinh tế số, trong đó có kinh tế chia sẻ.

Cùng với đó, để tận dụng kinh tế chia sẻ, cần nhanh chóng cải thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo thuận lợi cho việc mở rộng phạm vi các sáng kiến kinh doanh, đào tạo nhân lực, kết nối các bên tham gia hệ sinh thái, thu hút vốn đầu tư mạo hiểm. Đẩy nhanh thực hiện Chính phủ điện tử và cơ sở hạ tầng thông tin, đặc biệt cần xây dựng hệ thống dữ liệu mở, thông suốt để phục vụ quản lý nhà nước đối với mô hình kinh tế chia sẻ.

- Xin cảm ơn ông!

Bạn đang đọc bài viết Grab có thể kiện lại taxi truyền thống tại chuyên mục Pháp luật của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,