Tại kì họp cuối tháng 11/2018, quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung 37 luật có liên quan đến quy hoạch. Trong đó, khoản c điểm 4 Điều 40 của Luật Đất đai về qui hoạch sử dụng đất cấp huyện được sửa đổi như sau: 

"Đối với dự án hạ tầng kỹ thuật, xây dựng, chỉnh trang đô thị, khu dân cư nông thôn phải đồng thời xác định vị trí, diện tích đất thu hồi trong vùng phụ cận để đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện dự án nhà ở, thương mại, dịch vụ, sản xuất, kinh doanh".

Những qui định mới này sẽ có hiệu lực từ 1/1/2019.

Sẽ chấm dứt được tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo

Sẽ chấm dứt được tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo

Như vậy là, khi thu hồi đất làm đường, sẽ không còn tình cảnh nhà mặt tiền bị thu hồi và nhà trong ngõ bỗng dưng được ra mặt tiền nữa. Quỹ đất thu hồi sẽ được đem đấu giá để có thêm kinh phí làm đường, nâng cấp hạ tầng cũng như kinh phí chi trả bồi thường cho các hộ dân bị giải tỏa.

Đặc biệt, sẽ chấm dứt được tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo, tạo điều kiện thực hiện qui hoạch hai bên đường để tân trang đường phố văn minh và sạch đẹp.

Thực ra mở đường lấy thêm vùng phụ cận không phải là hướng đi mới. Khá nhiều chuyên gia kinh tế và qui hoạch đã đề cập đến giải pháp này từ lâu.

Bài học từ Trung Quốc và một số nước phát triển thực hiện theo cách thức tương tự giúp cho bộ mặt đô thị dọc các tuyến đường của họ cực kì bài bản, hiện đại cũng từng được nhắc đến.

Thậm chí, các thành phố như TP HCM, Vũng Tàu, Đà Nẵng cũng đã từng thực hiện thử nghiệm và thành công với những con đường khang trang, như đường Nguyễn Hữu Thọ ở TP HCM, đường Nguyễn Tất Thành ở Đà Nẵng…

 

Nhưng có vẻ như vì nhiều lý do, không loại trừ có thể vì có bàn tay của những nhóm lợi ích nào đó mà giải pháp rất hợp lý, khả thi này mãi không được xem xét nhân rộng. Người ta cứ kêu rằng không có chính sách hướng dẫn, quá khó thực hiện, và rốt cuộc đi theo giải pháp mà xét ra còn khó hơn nữa, bế tắc hơn nữa, dẫn tới những con đường đắt đỏ bậc nhất và độ nhếch nhác cũng ở ‘bậc cao’ không kém.

Vậy nên, việc ban hành qui định giải tỏa mở đường lấy thêm vùng phụ cận lần này thực sự là một bước tiến trong hành động của Chính phủ. Qui định này xứng đáng được gọi tên là một qui định tiến bộ, chấm dứt tình trạng những người biết thông tin trục lợi, tranh thủ đầu cơ nhà trong ngõ chờ ra mặt tiền. Và nhất là, xóa bỏ được bộ mặt đô thị lem nhem dọc hai bên đường như thực trạng hầu hết các tuyến đường trên khắp cả nước hiện nay.

Nếu đất hai bên đường được thực thi đấu giá một cách công khai, minh bạch, giám sát tốt kinh phí đầu tư làm đường và hạ tầng, đền bù cho người dân thỏa đáng từ nguồn quĩ đấu giá, chắc chắn ngân sách nhà nước còn được lợi nhiều hơn từ việc giải tỏa mở đường này, và chắc chắn người dân – kể cả những hộ bị giải tỏa – sẽ nhiệt thành ủng hộ.

Chỉ có một điều quan trọng mà các chuyên gia và người dân băn khoăn, đó là qui định này chỉ áp dụng đối với dự án hạ tầng kỹ thuật, xây dựng, chỉnh trang đô thị, khu dân cư nông thôn. Có nghĩa là chỉ dành cho các dự án cấp huyện. Nhiều dự án mở đường khắp các đô thị lớn liên tục kêu khó giải tỏa mở rộng vì không có chính sách, nên rất khó hiểu tại sao qui định này không được khuyến khích áp dụng với cả các dự án cấp tỉnh và tất cả các dự án trên qui mô cả nước?

Nếu như ban đầu còn vướng mắc, có thể cho phép một số dự án được thực hiện theo cách thức cũ, nhưng phải có giải trình cụ thể, chứng minh được bằng số liệu rằng biện pháp mở đường không giải tỏa thêm là khả thi hơn, và phải được phê duyệt riêng bởi đội ngũ chuyên gia độc lập cùng các cơ quan chức năng liên quan. Cứ làm đúng, làm nghiêm, ắt sẽ ra câu trả lời biện pháp giải tỏa nào mới là hợp lý.

Và vì vậy, rất hi vọng chủ trương giải tỏa mở đường thu hồi thêm vùng phụ cận để đấu giá sẽ sớm được áp dụng cho tất cả các dự án chỉnh trang đô thị trên cả nước trong một ngày gần đây.