(DĐDN) - Giá dầu có dư địa để tiếp tục giảm trước khi chạm đáy trong bối cảnh sản xuất khai thác dầu gia tăng chủ yếu từ các nước OPEC, Iran và sự suy yếu của nhu cầu dầu toàn cầu, theo dự báo mới nhất của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA).

giadaugiam11a

Diễn biến giá dầu thô trên thế giới từ năm 2008 đến nay và dự báo cho năm 2016 (nguồn Capital Economics)

Giá mỗi thùng dầu thô Brent đang ở mức 57,04 USD/ thùng và như vậy đã dao động theo mức giảm so với mức giá trên 62,5 USD/thùng một tháng trước. Một số dự báo cho rằng giá dầu sẽ đứng ở mức từ 50-60 USD/thùng  trong khoảng thời gian dài hoặc giảm tiếp. Tính từ thời điểm giá dầu cao nhất vào tháng 6/2014 thì đến 17/7/2015, giá dầu đã giảm tới 53%. Một mức giảm nằm trong bảy lần giảm kỷ lục về giá dầu trong lịch sử. Lần giảm thấp nhất là 64% năm 1986 và 59% năm 1998. Do vậy theo đánh giá của các chuyên gia, mức giá đáy của dầu thời gian tới có thể sẽ là 50 USD/thùng.

Ảnh hưởng từ Iran

Trong quý II/2015, nguồn cung dầu của thế giới là 96 triệu 390 ngàn thùng một ngày, vượt xa nhu cầu là 93 triệu 130 ngàn thùng một ngày của toàn nhân loại, theo báo cáo thị trường về dầu của IEA. Bản phân tích này mô tả thị trường dầu mỏ thế giới đang "ồ ạt dư cung". Với xu hướng đó, IEA cảnh báo rằng khả năng của thị trường để hấp thụ lượng dầu cung cấp quá tải không thể kéo dài. Trong khi đó các kho lưu trữ dầu trên đất liền lại có hạn và tình hình các đội tàu chở dầu thô cũng tương tự. Nhà máy lọc dầu mới thì không thể xây dựng mới mỗi ngày.

Sau khi Iran và sáu quốc gia quyền lực trên thế giới đạt được thỏa thuận lịch sử về vấn đề hạt nhân của Iran, ngay lập tức giá dầu thế giới đã quay đầu giảm. Cộng với đó là dấu hiệu đi xuống của các nền kinh tế Châu Á khiến cho triển vọng về giá dầu trong tương lai đi theo hướng giảm lâu dài.

Các nhà phân tích đánh giá dù Iran phải mất một khoảng thời gian nhất định để lấy lại khả năng xuất khẩu dầu mạnh mẽ như trước khi bị cấm vận thì dù một sự tham gia khiêm tốn về bán dầu của Iran cũng đủ làm cho giá dầu thế giới giảm xuống, nhất là khi thị trường dầu toàn cầu đang có năng lực sản xuất hơn mức tiêu thụ tới 2,5 triệu thùng dầu mỗi ngày. Vào thời điểm bây giờ, Iran có thể tăng mức xuất khẩu dầu ngay lập tức từ trong số 40 triệu thùng dầu hiện đang được lưu trữ trên các tàu.

Châu Á tăng trưởng chậm và dự báo cho 2016

Sự trở lại của Iran sẽ làm cho thị trường dầu vốn đang dư thừa sẽ càng có nhiều sự lựa chọn về giá mua theo xu hướng giảm xuống quanh mức 50-60 USD/thùng hoặc sâu hơn nữa.Trong khi đó, triển vọng tăng trưởng đối với một số nền kinh tế Châu Á ngày càng mờ mịt hơn, có khả năng làm giảm sút nhu cầu về dầu. Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong quý thứ hai năm 2015 được dự báo là yếu nhất kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008/2009 xảy ra. Cùng với đó là hiện tượng tháo chạy khỏi thị trường chứng khoán làm cho tình hình kinh tế thêm ảm đạm. Singapore, trung tâm kinh doanh xăng dầu chính ở Châu Á và một trong những cảng lớn nhất khu vực, nền kinh tế bất ngờ giảm trong quý hai do nhu cầu toàn cầu chậm lại tác động tới khu vực sản xuất của nước này.

Bản báo cáo mới nhất của IEA cũng cho biết nhu cầu dầu trong năm 2016 của thế giới có thể sẽ vẫn ở mức thấp dù có khả năng đạt 1,4 triệu thùng một ngày, chủ yếu từ nhu cầu của Mỹ, Châu Âu, Châu Á (Nhật Bản, Trung Quốc). Cùng lúc đó nguồn cung dầu cho thế giới trong 2016 hết sức dồi dào: các cơ sở khai thác dầu từ Trung Đông, Nga và Mỹ đã đạt gần mức đỉnh cao về sản lượng. Dầu của Iran sẽ tràn ngập thế giới vì nước này có khà năng xuất khẩu từ 800 ngàn đến 900 ngàn thùng dầu mỗi ngày từ đó góp phần nâng mức cung tổng cho thế giới lên tới 1 triệu thùng một ngày vào thị trường. Như vậy thế giới sẽ thừa tới 50% lượng dầu cần so với thực tế. Hàng ngày, Iran sản xuất cho nhu cầu trong nước thêm 1,7 triệu thùng nhưng khả năng dùng không hết nên sẽ tiếp tục dự trữ.

Năm 2016, thị trường thế giới sẽ đón nhận được nhiều hơn lượng dầu xuất khẩu của Iran tất nhiên nước này không thể một mình làm thay đổi giá dầu thế giới vì Iran là một bên trong cuộc chơi chứ không phải là người thay đổi cuộc chơi về dầu mỏ. Nhưng sự trở lại của Iran sẽ làm cho thị trường dầu vốn đang dư thừa sẽ càng có nhiều sự lựa chọn về giá mua theo xu hướng giảm xuống quanh mức 50-60 USD/thùng hoặc sâu hơn nữa. Và như thế xét một cách toàn diện thì người tiêu dùng sẽ được lợi trong cuộc sống.

Hoa Chi

(Tổng hợp từ báo nước ngoài)