Trước lo ngại Trung Quốc đang bành trướng hoạt động tại các quốc gia khác, mới đây Mỹ cho biết sẽ mở rộng sự tham gia vào cơ sở hạ tầng khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua chương trình đầu tư mới. Theo Tờ South China Morning Post, 113 triệu USD sẽ được rót vào các sáng kiến về công nghệ, năng lượng và cơ sở hạ tầng mới tại các quốc gia mới nổi châu Á. Kế hoạch này cũng sẽ chi 25 triệu USD để mở rộng xuất khẩu công nghệ của Mỹ sang khu vực này, cùng với đó, gần 50 triệu USD sẽ được dùng để giúp các quốc gia sản xuất và lưu trữ tài nguyên năng lượng.

Ngoài 113 triệu USD đầu tư trực tiếp từ chính phủ Mỹ, sáng kiến mới của Washington sẽ tăng gấp đôi mức chi tiêu toàn cầu cho sự phát triển của các công ty tài chính, đạt khoảng 60 tỷ USD. Số tiền này có thể được sử dụng để cung cấp vốn vay cho dự án nước ngoài của các doanh nghiệp tư nhân.

Trong bài phát biểu của mình, Ngoại trưởng Pompeo muốn định hình khía cạnh kinh tế trong chiến lược "Ấn Độ-Thái Bình Dương" của Washington- một chiến lược nhằm khẳng định vai trò của Mỹ là một đối tác đáng tin cậy trong khu vực.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo - Ảnh: Reuters.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo - Ảnh: Reuters.

Nhà ngoại giao cấp cao nhất của Mỹ nói Washington muốn một châu Á "tự do và cởi mở", không bị thống trị bởi bất kỳ một quốc gia nào. Bài phát biểu này được coi như ngầm ám chỉ ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc trong khu vực.

"Cũng giống như nhiều đồng minh và bè bạn của chúng tôi ở châu Á, Mỹ đang không ngừng chiến đấu để giành lại vị thế của mình từ một đế chế muốn có sự phục tùng", ông Pompeo phát biểu trước Hội đồng Thương mại Mỹ ở Washington và nhấn mạnh rằng, chúng tôi chưa và sẽ không bao giờ tìm kiếm sự thống trị ở Ấn Độ-Thái Bình Dương, và chúng tôi sẽ chống lại bất kỳ quốc gia nào tìm kiếm điều đó.

"Sáng kiến này là một sự ‘đặt cọc’ cho kỷ nguyên mới về sự cam kết kinh tế của Mỹ đối với hòa bình và thịnh vượng ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương", ông Pompeo nói và cho biết, chiến lược của Mỹ không nhằm cạnh tranh trực tiếp với sáng kiến "Một vành đai, Một con đường" của Trung Quốc.

Giáo sư Eswar Prasad thuộc Đại học Cornell, nguyên Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Trung Quốc, cho rằng sáng kiến của Mỹ là nhỏ bé nếu so với sáng kiến của Trung Quốc. "Điều đó cho thấy sự khác biệt giữa cách làm táo bạo của Trung Quốc, với vai trò hạn chế hơn của Chính phủ Mỹ", ông Eswar Prasad  nhấn mạnh.

Mặc dù vậy, sáng kiến kinh tế mới này của Mỹ có thể gây ra thêm những nghi ngờ từ Trung Quốc và làm trầm trọng thêm mối quan hệ song phương vốn dĩ đã bị căng thẳng vì xung đột thương mại.