Bên cạnh BritishVirginIslands (BVI), những cái tên thuộc "thiên đường thuế" có vốn đầu tư lớn tại Việt Nam bao gồm Singapore đầu tư trên 3,8 tỷ USD, Hong Kong (Trung Quốc) trên 885 triệu USD, Cayman, Bermuda, Panama, Luxembourg, Bahamas, Panama… cũng đang dốc vốn đầu tư "khủng" qua hình thức góp vốn, mua cổ phần.

p/Dragon Capital đã rót hàng tỷ USD vào các doanh nghiệp lớn của Việt Nam, trong đó có Novaland. Trong ảnh: Khu căn hộ Lexington Residence của Novaland tại quận 2, TP.HCM.

Dragon Capital đã rót hàng tỷ USD vào các doanh nghiệp lớn của Việt Nam, trong đó có Novaland. Trong ảnh: Khu căn hộ Lexington Residence của Novaland tại quận 2, TP.HCM.

Khi thiên đường tiềm ẩn rủi ro

Các "thiên đường thuế" như BVI, Singapore... là một công cụ phổ biến, hợp pháp và thường xuyên được các tập đoàn đa quốc gia sử dụng để di chuyển vốn qua các biên giới. Bằng cách lợi dụng các sơ hở trong các luật pháp quốc gia khác nhau và đặt hoạt động ở các nước có mức thuế thấp, các Cty có thể giảm thuế suất của họ từ khoảng 35% đến 25% xuống còn 15% hoặc thấp hơn.

Theo các chuyên gia tài chính, các "thiên đường" này đang giúp các tập đoàn lớn trốn hàng tỷ USD tiền thuế mỗi năm. Nếu lợi nhuận của các Cty đa quốc gia phải chịu thuế tại quốc gia mà hoạt động kinh tế diễn ra, họ sẽ phải trả thêm tổng cộng 500 đến 600 tỷ USD thuế mỗi năm, theo ước tính của tổ chức Tax Justice Network và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Trong đó, khoảng 200 tỷ USD một năm sẽ thuộc về các nước đang phát triển, cao hơn nhiều so với mức viện trợ phát triển hàng năm họ nhận được (142,6 tỷ USD).

Ông Thomas Rixen, Giáo sư kinh tế Đại học Bamberg, Đức nhận định, các thiên đường thuế đã làm tăng rủi ro tài chính. Các khoản thanh toán lãi suất có thể được khấu trừ, trong khi các khoản thanh toán cổ tức thì không.

Hóa giải được không?

Tuy nhiên, Esme Berkhout, cố vấn chính sách thuế của Oxfam cho hay, không thể đánh đồng tất cả những DN đăng ký ở “thiên đường thuế” là có vấn đề.

"Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm của một số nước về kinh nghiệm quản lý về thuế cũng như quản lý dòng vốn FDI từ những thiên đường này để xây dựng Nghị định chống chuyển giá một cách chặt chẽ và có hiệu quả. Indonesia đã khởi động chương trình ân xá thuế kéo dài 9 tháng kết thúc vào tháng 12 năm ngoái, trong đó những DN nào chuyển dòng tiền đầu tư vào nước ngoài về lại Indonesia sẽ được hưởng mức ưu đãi thuế cao nhất. Sau khi áp dụng, doanh thu của nước này đã tăng khoảng 10 tỷ USD với hơn 970.000 DN tham gia", chuyên gia này cho biết.

Hoặc, theo Luật tránh trốn thuế đa quốc gia của Australia, các Cty đa quốc gia có doanh thu toàn cầu hơn 1 tỷ USD và doanh thu tại Australia lớn hơn 25 triệu USD sẽ chịu mức thuế 40% cho tất cả lợi nhuận, cao hơn mức thuế DN 30% thông thường.

"Hiện nay Việt Nam đang thiếu vốn cho những dự án xây dựng cơ sở hạ tầng... thì việc đa dạng nguồn vốn FDI vào Việt Nam là cần thiết. Tuy nhiên, Chính phủ cần phải có cơ chế quản lý phù hợp, tránh phân bổ nguồn vốn không hợp lý và lợi nhuận của các khoản đầu tư này sẽ không được giữ lại đất nước", chuyên gia của Oxfam nhấn mạnh.