Hội thảo trao đổi về Phương án của Tổ chức đại diện Người sử dụng Lao động về việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng 2018

Hội thảo trao đổi về Phương án của Tổ chức đại diện Người sử dụng Lao động về việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng 2018

Áp lực “đè nặng” DNNVV

Đóng góp ý kiến tại Hội thảo trao đổi về Phương án của Tổ chức đại diện Người sử dụng Lao động về việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng 2018, bà Nguyễn Thị Bích Hồng- đại diện AmCham cho biết, việc duy trì mức lương tối thiểu cạnh tranh phải đảm bảo nâng cao được hiệu suất lao động. Tuy nhiên, theo báo cáo gần đây của WorldBank, hiện nay, mức lương tối thiểu của Việt Nam đang vượt xa so với mức tăng trưởng hiệu suất lao động.

Nói cách khác, trong khi mức lương tối thiểu vùng của Việt Nam tăng đều với mức cao ở các năm thì mức tăng năng suất lao động lại “giậm chân tại chỗ”. Theo đại diện AmCham, việc này sẽ dẫn đến những chi phí khác như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,…những khoản đóng góp bắt buộc sẽ tăng lên.

Bên cạnh đó, nghiên cứu phát triển của Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong từng chỉ ra, mức đóng bảo hiểm tăng sẽ dẫn đến giảm việc làm, tăng giá thành sản phẩm và dẫn tới tỷ lệ tăng trưởng kinh tế thấp đi.

Có cùng quan điểm về chênh lệch giữa tỷ lệ tăng lương tối thiểu vùng và hiệu suất của DN, ông Keisuke Taniguchi – Thành viên Uỷ ban lao động Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JBAV) chỉ rõ: “Tỷ lệ tăng lương tối thiểu của Việt Nam hiện đang cao hơn so với tỷ lệ cải thiện tình hình sản xuất lao động của doanh nghiệp”.

Trong khi các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam xây dựng nhà máy và phát triển bởi lý do VN có lợi thế cạnh tranh lớn về chi phí nhân công, thì lợi thế này lại đang thay đổi.

Cụ thể, các DN Nhật bản đều mong muốn cố gắng tăng năng suất lao động và sức cạnh tranh, tuy nhiên theo thống kê năm vừa qua, các DNNVV Nhật Bản dù đã cố gắng nỗ lực hết sức mới chỉ đạt được tỉ lệ tăng năng suất ở mức 1- 2%, trong khi đó tỉ lệ tăng lương tối thiểu vùng lên tới 7,3%. Như vậy, sẽ rất khó để DN đảm bảo chi phí và duy trì sức cạnh tranh.

Ông Keisuke Taniguchi – Thành viên Uỷ ban lao động Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam

Ông Keisuke Taniguchi – Thành viên Uỷ ban lao động Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam

Hơn nữa, nếu so sánh trong khu vực, mức tăng lương tối thiểu của Việt Nam cũng đang cao hơn so Philippines và đã gần bằng Thái Lan - một đất nước có mức phát triển cao của các doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ.

“Chúng tôi quan ngại rằng mức tăng lương tối thiểu vùng của Việt Nam hiện nay sẽ kìm hãm sự phát triển của các DNNVV và DN ngành công nghiệp hỗ trợ”- ông Keisuke Taniguchi chia sẻ.

Đồng quan điểm như trên, đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc cho biết: Số lượng DN Hàn Quốc đầu tư làm ăn tại Việt Nam có khoảng 6.000 DN, đầu tư Hàn Quốc tại Việt Nam cũng giữ chỉ số ổn định, lượng người lao động sử dụng nhiều nên vấn đề lương thưởng là vấn đề nhạy cảm.

“Những năm qua, lương tối thiểu đã tăng nhiều, khiến DN Hàn Quốc gặp nhiều khó khăn với những khoản chi phí phát sinh. Trước khi đầu tư sang Việt Nam, DN Hàn Quốc cho rằng Việt Nam có mức chi phí lao động thấp, nhưng mức lương này đang tăng hàng năm khiến chúng tôi lo ngại”- đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc chia sẻ.

Bởi theo vị này, tăng lương lao động dẫn đến việc chi phí sản xuất tăng, giá thành sản phẩm phải tăng theo khiến sức cạnh tranh giảm, các đơn hàng cũng vì thế mà giảm đi, DN phải tính đến viêc chuyển sang đầu tư tại một số nước khác.

Ngoài ra, vị đại diện Hiệp hội DN Hàn Quốc cũng chỉ ra, tăng lương không chỉ đơn thuần là tăng mức lương cho người lao động mà dẫn theo rất nhiều chi phí khác, dẫn tới tăng áp lực tài chính lên DN.

"Gần đây, Hiệp định TPP chưa được diễn ra suôn sẻ, DN Hàn Quốc cũng nhìn nhận thấy điều này nên hiện nay các DN Hàn Quốc đang thấy khó khăn. Việc tăng lương quá nhiều và nhanh sẽ làm giảm sức cạnh tranh của DN” – đại diện Hiệp hội DN Hàn Quốc chỉ rõ.

 Trong khi đó, đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Đài Loan cho biết rất quan tâm tới vấn đề tiêu chuẩn người lao động.

“Việt Nam có điều chỉnh mức lương tối thiểu hàng năm nhưng lại không làm tăng khả năng sản xuất của người lao động. Điều này khiến chúng tôi nhận thấy giá trị mà chúng tôi nhận được đang suy giảm”-  vị đại diện Hiệp hội DN Đài Loan nói.

Bởi theo vị này lý giải, hiện có khoảng 3.000 DN Đài Loan hoạt động tại Việt Nam với số lượng lao động sử dụng lên đến hơn 1 triệu người, chủ yếu trong các ngành dệt may, da giày… nên khi vấn đề về tiêu chuẩn người lao động và tăng trưởng hiệu suất lao động không được cải thiện gắn thêm với điều chỉnh lương tối thiểu tăng dần qua các năm đang gây áp lực cho DN, đặc biệt là DNNVV.

Lộ trình phi thực tế 

Do đó, đại diện Hiệp hội DN Đài Loan lưu ý, khi điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng phải quan tâm tới vấn đề mức sống tối thiểu và khả năng sản xuất của người lao động. Cụ thể, Hiệp hội DN Đài Loan Kiến nghị năm 2018 không nên điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng, cùng với đó nên tham khảo mức 2 năm điều chỉnh 1 lần.

“Việc mỗi năm đều tăng lương tối thiểu vùng sẽ ảnh hưởng nhiều tới DN, gây mất nhiều giấy tờ, thủ tục và điều chỉnh quy hoạch. Nếu giả sử có điều chỉnh, chỉ nên tham khảo ở mức CPI, có thể tham khảo thông số CPI. Các DN Đài Loan có suy nghĩ sẽ dựa vào năng lực của người lao động để tăng mức lương” – vị này khẳng định.

Trong khi đó, ông Nguyễn Xuân Dương - Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Hưng yên cho rằng, năm nay không nên đề xuất phương án tăng lương tối thiểu vùng bằng mức CPI nữa mà nên là phương án không tăng năm 2018.

Bởi theo ông Dương, những chi phí của Việt Nam hiện nay đang quá cao so với DN nước khác. Trong khi đó lại phải đóng quá nhiều dẫn đến các nước khác có khả năng cạnh tranh trong các khoản chi phí phải đóng thấp. Hơn nữa, rất ít nước lấy CPI để tăng lương cho người lao động. Nó không phản ánh đúng đời sống người lao động.

Ông Keisuke Taniguchi - đại diện Hiệp hội DN Nhật Bản cũng khẳng định, việc tính toán tăng lương tối thiểu vùng cần căn cứ theo khả năng chi trả và mức sống tối thiểu của công nhân viên đang làm việc ở các DNNVV. “Nếu chỉ điều tra mức sống tối thiểu của doanh nghiệp lớn thì việc tăng lương tối thiểu vùng sẽ không có ý nghĩa” – đại diện Hiệp hội này nhấn mạnh.

Ông Keisuke Taniguchi cho rằng, Việt Nam nên hạn chế mức tăng lương tối thiểu để đỡ tăng chi phí về nhân lực cho doanh nghiệp để DN có thể bù đắp được phần tăng năng suất lao động. “Việc đưa ra lộ trình tăng lương tối thiểu hàng năm là không thực tế, bởi sự phát triển kinh tế luôn biến động không ngừng, chúng ta không biết trước được khi nào sẽ xảy ra khủng hoảng. Do đó, không thể lập kế hoạch trung hay dài hạn cho việc tăng lương tối thiểu. Nếu Việt Nam vẫn tiếp tục tăng lương tối thiểu với tỷ lệ cao như những năm gần đây thì DNVVN Nhật Bản đã đầu tư vào Việt Nam có thể sẽ tìm kiếm một đất nước khác để đầu tư”- đại diện Hiệp hội nhấn mạnh.

Còn đại diện AmCham đề nghị: “Việc tăng mức lương tối thiểu cần được xem xét lại, không nhất thiết phải tăng vào năm 2018 và không cần phải có một lịch tăng cố định hàng năm. Việc tăng lương tối thiểu vùng phải được xem xét dựa trên hoạt động của doanh nghiệp, hiệu suất doanh nghiệp và hiệu suất lao động của người lao động".

Tương tự, đại diện Hiệp hội DN Hàn Quốc cũng đề xuất từ nay đến năm 2018 không tăng lương tối thiểu vùng. Nếu có bắt buộc tăng thì trong mức 3% đổ xuống.