(DĐDN) - Giá dầu liệu có thể xuống mức 40USD/thùng, hay thậm chí là thấp hơn không? Với hàng loạt những diễn biến gần đây, người ta cho rằng có nhiều cơ sở để câu chuyện này có thể diễn ra trong nay mai. Và khi ấy, thế đối trọng trong cán cân quyền lực giữa Nga và Mỹ có thể có những thay đổi.

ngadangduoi11a

Diễn biến giá dầu tư 1/8/2014 đến 8/6/2015 (USD/thùng)

Việc đầu tiên và cần phải nhắc tới về khả năng giá dầu sẽ theo chiều hướng giảm trong thời gian tới là việc Iran và nhóm P5 +1 đã đạt được thỏa thuận lịch sử về hạt nhân toàn diện hôm 14/7, chấm dứt 18 tháng "cân não" trên bàn đàm phán.

Giá dầu sẽ giảm

Điều này sẽ giúp Iran “mở kho dầu” của mình để tham gia vào việc cung cấp nguồn dầu mỏ cho thế giới. Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Bijan Namdar Zanganeh thông báo nước này có thể tăng sản lượng khai thác thêm 500.000 thùng dầu mỗi ngày trong vòng một tuần, và 1 triệu thùng/ngày trong tháng đầu tiên sau khi các biện pháp trừng phạt được dỡ bỏ. Như vậy có nghĩa lượng dầu bán ra sẽ gia tăng hơn rất nhiều, đó là lý do thứ nhất khiến khả năng giá dầu thế giới sẽ giảm.

Lý do thứ hai, nước Mỹ đã bắt đầu không sử dụng dầu của thế giới mà sử dụng dầu của chính mình, với công nghệ khai thác dầu phiến đá đang khiến Mỹ không chỉ tự chủ được dầu lửa mà còn có thể cung cấp cho các đồng minh thân cận. Đây là điều khiến nhiều nước XK dầu lo ngại vì Mỹ là nước sử dụng dầu rất lớn. Trong khi đó, các quốc gia chuyên sống bằng dầu, nhất là các thành viên OPEC rõ ràng không hề muốn điều này xảy ra. Song, OPEC cũng không dám giảm sản lượng vì lo ngại “miếng bánh” thị phần dầu lửa rơi vào tay Mỹ thành ra chắc chắn họ sẽ phải “cố đấm ăn xôi” trong trường hợp này, sẵn sàng bán với giá thấp hơn chứ không chịu giảm sản lượng.

Lý do thứ 3, việc sử dụng năng lượng sạch đang là một trào lưu trên toàn thế giới, gần đây chính Tổng thống Obama đã công bố kế hoạch năng lượng sạch của nước Mỹ. Trong bài phát biểu của mình khi công bố kế hoạch này, ông đã nhấn mạnh: “Nước nào dẫn đầu thế giới trong việc tạo ra các nguồn năng lượng sạch mới sẽ là nước dẫn đầu nền kinh tế toàn cầu thế kỷ 21". Về ngắn hạn, có thể nước Mỹ vẫn sẽ tăng cường khai thác dầu lửa và khí đốt nội địa song về lâu về dài thì họ sẽ tập trung vào cách thức sử dụng nhiều năng lượng tái tạo hơn.

Lý do thứ tư, Trung Quốc tuy là nước sử dụng dầu lửa lớn nhất thế giới nhưng gần đây, kinh tế nước này đang gặp một số khó khăn, thị trường chứng khoán “rơi” khủng khiếp kéo theo nhiều hệ lụy. Vì vậy, người ta dự báo nhu cầu sử dụng sẽ giảm đáng kể, kể cả trong trường hợp kinh tế tăng trưởng trở lại có thể Trung Quốc cũng sẽ không sử dụng nhiều như trước đây vì như đã nói ở trên, việc sử dụng năng lượng tái tạo đang trở thành một xu thế chung trên toàn cầu và Trung Quốc cũng không thể nằm ngoài xu thế đó. Hơn nữa, nước này cũng đã có nhiều bài học về môi trường nên rõ ràng cũng khá dè dặt trong việc sử dụng năng lượng dầu lửa.

Cần nhắc lại, với trường hợp nước Mỹ hiện nay cùng với kế hoạch năng lượng sạch của mình, nước này chắc chắn đã có trong tay những công nghệ sử dụng năng lượng sạch hàng đầu thế giới. Và khi kế hoạch này được triển khai, việc sử dụng dầu lửa của nước Mỹ sẽ rất hạn chế. Nên nhớ, hiện nước Mỹ vẫn đang cấm XK dầu lửa, giới DN nước này đang than thở với Chính phủ việc không cho XK dầu lửa và phải bán ở thị trường trong nước thấp hơn đang khiến họ bị thiệt hại rất nhiều. Tưởng tượng, nếu Mỹ cho phép XK dầu lửa ra thế giới, chắc chắn nguồn cung dầu lửa sẽ lớn hơn rất nhiều. Khi ấy, không có lý do gì mà giá dầu không rơi xuống ngưỡng 40 USD hay thậm chí là 30 USD/thùng.

Khó càng thêm khó

Hàng loạt những động thái gần đây của các quốc gia trên thế giới đã cho thấy Mỹ đang thành công trong việc xoay chuyển cán cân quyền lực thông qua “con bài” kinh tế dầu lửa.Trở lại câu chuyện cán cân quyền lực thế giới giữa Mỹ và Nga với “bảo bối” là dầu lửa thì rõ ràng cán cân này có vẻ đang nghiêng về nước Mỹ. Nước Nga hiện đang vô cùng khó khăn trong bối cảnh bị các nước Phương Tây cô lập, điều quan trọng hơn là từ xưa tới nay Nga luôn dùng dầu lửa, khí đốt để giải quyết khủng hoảng ngoại giao. Nhưng rõ ràng lần này, với những phân tích trên giá dầu thế giới đang có xu hướng giảm thì “bảo bối” này của Nga có vẻ đã không còn mấy tác dụng. Bị Châu Âu - khách hàng lớn và truyền thống “tung” nhiều cú đòn đau, gần đây Nga bắt đầu chuyển hướng sang Trung Quốc. Nhưng rõ ràng Trung Quốc khó có thể thay thế được thị trường Châu Âu, nơi mà cả sản lượng lẫn giá cả đều hơn đứt Trung Quốc. Và vì vậy, 70% nguồn thu ngân sách của Nga từ dầu lửa chắc chắn sẽ bị lung lay, đẩy nước Nga vào thế khó càng thêm khó.

Còn với Mỹ, hàng loạt những động thái gần đây của các quốc gia trên thế giới đã cho thấy Mỹ đang thành công trong việc xoay chuyển cán cân quyền lực thông qua “con bài” kinh tế dầu lửa. Đặc biệt, họ có trong tay công nghệ khai thác dầu phiến đá số 1 thế giới nên có thể hút sán lượng dầu rất lớn. Khi giá dầu giảm các DN Mỹ sẽ đóng giếng lại, khi giá dầu tăng họ sẽ hút dầu và bán. Bởi vậy, sẽ là không quá khi nói Mỹ là nước muốn giá dầu bao nhiêu cũng được.

Vì vậy, cũng sẽ không quá ngạc nhiên khi thấy Iran chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán, cũng không phải ngẫu nhiên mà Cuba đột nhiên “mở lòng” với người Mỹ, bình thường hóa quan hệ, hay một Venezuela đang rơi vào cảnh khó khăn như ngày hôm nay. Tất cả dường như nói lên một điều ai quyết định được giá dầu, người đó sẽ nắm được quyền lực. Và người Mỹ dường như đã làm được điều đó.

Quốc Anh