(DĐDN) - Dù doanh số sử dụng thẻ và việc phát triển mạng lưới ATM, POS được các ngân hàng chú trọng đẩy mạnh song thói quen sử dụng tiền mặt của người dân vẫn còn phổ biến.

Thói quen sử dụng tiền mặt của người dân vẫn còn rất phổ biến. (Ảnh minh họa)

Theo ông Đào Minh Tuấn - Chủ tịch VBCA, năm 2016 thị trường thẻ Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng, góp phần thúc đẩy hoạt động của các NHTM phát triển ổn định và bền vững, đồng thời đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt theo định hướng của Chính phủ và NHNN.

Năm 2016, số lượng thẻ nội địa tích lũy không ngừng tăng qua các năm, đến năm 2016 đạt 92,08 triệu thẻ, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng các năm gần đây có dấu hiệu chậm lại do thẻ nội địa đã dần bão hòa.

Về phát hành thẻ nội địa, doanh số sử dụng thẻ nội địa cũng tăng theo từng năm, chiếm tỷ trọng 89% doanh số sử dụng của tất cả các thẻ, nhưng thẻ nội địa hiện nay chủ yếu dùng để rút tiền mặt, chiếm 86,81% trong tổng doanh số sử dụng thẻ ghi nợ nội địa, mặc dù đã có sự tăng trưởng trong việc sử dụng thẻ để chi tiêu tại đơn vị chấp nhận thẻ.

Trong 03 năm gần đây, doanh số sử dụng thẻ nội địa chi tiêu tại POS tăng đều qua các năm nhưng vẫn còn thấp so với các nước trong khu vực. Doanh số sử dụng thẻ nội địa tại POS năm 2016 đã tăng trưởng 54,19% so với năm 2015, cao hơn mức tăng trưởng doanh số sử dụng thẻ quốc tế (chỉ đạt 29,3%).

Về phát hành thẻ quốc tế, số lượng thẻ quốc tế phát hành tăng trưởng không ngừng qua các năm, đến năm 2016 số lượng thẻ trên thị trường đạt trên 12 triệu thẻ, tăng 30% so với năm 2015.

Về phát triển mạng lưới ATM, các giao dịch qua ATM vẫn chủ yếu là giao dịch rút tiền mặt, chiếm 86,81% doanh số sử dụng của thẻ nội địa, doanh số rút tiền mặt/ATM/năm vẫn tăng qua các năm (từ 60 tỷ đồng năm 2012 lên 106 tỷ đồng năm 2016), điều đó cho thấy thói quen sử dụng tiền mặt của người dân vẫn còn rất phổ biến.

Doanh số giao dịch của 1 POS năm 2016 chỉ tăng 6% so với năm 2015, trong khi doanh số giao dịch của 1 ATM của năm 2016 tăng 20% so với năm 2015…

Theo các chuyên gia tài chính - ngân hàng, thanh toán không dùng tiền mặt đem lại lợi ích rất lớn cho Nhà nước, người dân và doanh nghiệp và cũng là xu thế tất yếu. Tuy nhiên, để đạt được các mục tiêu của Chính phủ đề ra, cần nhiều giải pháp đồng bộ bởi thói quen, môi trường, trình độ, văn hóa… đang là những lực cản đối với thanh toán không dùng tiền mặt.

Cũng theo các chuyên gia, hành lang pháp lý trong lĩnh vực thanh toán chưa hoàn thiện cũng là một cản trở đối với việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn là quốc gia có nền kinh tế phi chính thức phát triển với đặc điểm sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo quy mô nhỏ, lẻ dẫn đến khó thanh toán qua thẻ.

Một điều quan trọng nữa là tội phạm trong lĩnh vực thanh toán (như gian lận tài khoản thẻ, thẻ giả, tội phạm sử dụng công nghệ cao để đánh cắp thông tin và tiền trong tài khoản cá nhân…) gần đây có dấu hiệu gia tăng. Vì vậy, theo các chuyên gia, việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt là rất cần thiết nhưng đi kèm với đó phải nâng cao tính  bảo mật cho người dùng.

Hồi đầu năm 2017 Chính phủ đã Đề án Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt với mục tiêu đến cuối năm 2020, tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán ở mức thấp hơn 10%.

Chính phủ cũng đặt mục tiêu 100% các siêu thị, trung tâm mua sắm và cơ sở phân phối hiện đại có thiết bị chấp nhận thẻ và cho phép người tiêu dùng thanh toán không dùng tiền mặt; 70% các đơn vị cung cấp dịch vụ điện, nước, viễn thông và truyền thông chấp nhận thanh toán hóa đơn không dùng tiền mặt; 50% cá nhân, hộ gia đình ở các thành phố lớn sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt trong mua sắm, tiêu dùng... Đặc biệt, sẽ xem xét nghiên cứu ban hành quy định giao dịch bất động sản và những tài sản có giá trị lớn (như ô tô, xe máy, tàu thuyền…) phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo các chuyên gia, để khuyến khích người dân dùng thẻ và các phương thức thanh toán không dùng bằng tiền mặt, thời gian tới, các ngân hàng thương mại cần đưa ra một chính sách phí hợp lý; tiếp tục đẩy mạnh số lượng POS phục vụ cho nhu cầu thanh toán hàng ngày của người dân...

Châu Huệ

>> Nâng hạn mức rút tiền ATM: Dân được lợi, ngân hàng giảm nguồn thu phí