Hơn 10 năm trước đây, ALCI đã ký hợp đồng đóng mới 112 tàu thủy, với tổng số vốn lên tới 2.300 tỷ đồng. Nhiều tàu có giá trị đầu tư hàng chục tỷ đồng được ALCI "bơm" vốn nhưng vẫn trong tình trạng dở dang, hoặc nhanh chóng đã phải nằm bờ, ngừng thi công để chờ phương án xử lý, thu hồi nợ xấu.

 Những con tàu chục tỷ chờ hóa kiếp thành sắt vụn (3 con tàu đóng dang dở tại Công ty TNHH Hoàng Thọ Đúc (Xuân Trường, Nam Định).

Những con tàu chục tỷ chờ hóa kiếp thành sắt vụn (3 con tàu đóng dang dở tại Công ty TNHH Hoàng Thọ Đúc (Xuân Trường, Nam Định).

Gần 300 tỷ rót làm... sắt vụn

Để giải quyết vấn đề này, ALCI đã chủ động đàm phán, chấm dứt hợp đồng mua bán với các nhà cung ứng, chấm dứt hợp đồng cho thuê với bên thuê để nhà cung ứng trả nợ ALCI thông qua hình thức cấn trừ nợ với các tổ chức tín dụng. Đến nay, vẫn còn 20 tàu dở dang với dư nợ đầu tư là 297,5 tỷ đồng.

Hiện, tại nhiều khu neo đậu, bãi đóng tàu tại Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình (nơi mà những con tàu của ALCI được đặt đóng, neo đậu) gần 20 con tàu đang trong tình trạng hoen gỉ. Nhiều tàu chưa hoàn thiện phần vỏ và hầu hết đều chưa lắp đặt máy móc, thiết bị nghi khí hàng hải.

Có mặt tại khu vực sông Ninh Cơ (địa phận giáp ranh 2 huyện Trực Ninh – Xuân Trường, tỉnh Nam Định), PV báo DĐDN ghi nhận tại nhà máy đóng tàu của Công ty TNHH Hoàng Thọ Đúc, thị trấn Xuân Trường hiện có 3 con tàu đang được thi công dang dở. Đây là những con tàu vỏ thép chở hàng rời có tải trọng khoảng vài nghìn tấn. Tuy nhiên, tại hiện trường, công trình đã không có dấu hiệu của hoạt động thi công một thời gian dài.

Những con tàu đang nằm giữa bãi đất trống không một bóng người, một phần vỏ tàu đã được hoàn thiện còn lại vẫn trơ xương hoen gỉ, mục nát.

Được biết, 3 con tàu này được Công ty TNHH Hoàng Thọ Đúc thực hiện cho 3 khách hàng thuê là: Công ty TNHH Thiên Hoàng Đại Dương, Công ty TNHH VTB Hải Đăng và Công ty TNHH Hội Linh. Cả 3 con tàu trên đều có giá trị hợp đồng mua bán là 24 tỷ đồng/tàu. Tháng 11/2007 là thời gian bắt đầu thực hiện đóng mới và dự kiến sẽ bàn giao cho khách hàng khoảng 1 năm sau đó. Tuy nhiên, đã hơn 10 năm qua, những con tàu này đã không thể hoàn thiện.

Cùng tình trạng trên, tại bãi đóng tàu của công ty TNHH Thành Long (địa chỉ xã Kim Xuyên, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương), PV ghi nhận 2 tàu vỏ thép đã hoàn thiện xong phần vỏ. Tuy nhiên, tình trạng tàu cũng trong giai đoạn hoen gỉ, các thiết bị hàng hải, máy móc đều chưa được lắp ráp. 2 con tàu này cũng có giá trị 24,5 và 25 tỷ đồng. Thời gian đóng mới tháng 12/2007 và dự kiến bàn giao cuối năm 2009.

Lên trời... đòi nợ!

Theo Biên bản Kiểm toán Nội bộ về hoạt động của ALCI, đến thời điểm 31/12/2017 và 31/3/2018, ALCI còn lại 19 khách hàng thuê tài chính liên quan đến 20 tàu đầu tư dở dang với tổng dư nợ gốc 297,545 tỷ đồng. Theo biên bản xác nhận số dư đặt cọc, ký cược giữa ALCI và bên thuê tài chính tại thời điểm 30/6/2017, có 12 khách hàng/19 khách hàng đã xác nhận. Trong đó, 1 khách hàng (Cty CPTM&VTB Anh Quốc) có số dư ký cược chênh lệch, 1 khách hàng (Cty CPTM Nhật Hà) không còn hoạt động và 6 khách hàng chưa được kiểm tra đối chiếu, xác nhận.

Cũng qua kiểm tra trên hệ thống website của Tổng Cục thuế, 17/19 khách hàng thuê tài chính trên của ALCI đã ngừng hoạt động, chưa hoàn thành thủ tục đóng mã số thuế.

Theo báo cáo của ALCI, hầu hết bên thuê đều không còn hoạt động hoặc hoạt động sang lĩnh vực khác. Thậm chí, một số bên thuê không còn liên lạc được với người đại diện pháp luật hoặc người đại diện thay đổi nhưng không ghi nhận thỏa thuận trước đó trong hợp đồng, một số khách hàng né tránh làm việc...

Theo biên bản làm việc giữa ALCI và các nhà máy đóng tàu trong tháng 7/2017 liên quan đến 16 con tàu (2 tàu chưa báo cáo, 2 tàu đang khởi kiện) cho thấy, 100% nhà máy đóng tàu đã chậm hoàn thành và bàn giao tàu cho ALCI theo cam kết tại hợp đồng mua bán. Các tàu đang đóng dở dang đã ngừng thi công lâu ngày (trên dưới 10 năm) và bị xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ phải xử lý theo hướng bán sắt vụn.

Tàu không hoàn thiện, ALCI không có tài sản để cho thuê. Gần 300 tỷ đồng vốn cứ chôn chân vào những con tàu chờ ngày hóa kiếp thành... sắt vụn. ALCI cũng không thể thu hồi những tàu dang dở đó để thanh lý, dù là bán sắt vụn. Bởi những con tàu dở dang đó như những tài sản vô chủ mà chẳng thuộc sở hữu của ALCI.

Thực tế, thay vì mua tài sản là con tàu đã hoàn thiện thì ALCI rót vốn cho các nhà máy đóng tàu như hình thức cho vay đóng mới nên khi chưa hoàn thiện, tài sản chưa thuộc sở hữu của ALCI. Nếu ALCI muốn thu hồi thì chỉ có cách khởi kiện công ty đóng tàu ra tòa. Thế nhưng, dù có khởi kiện thì vẫn không thể đòi được nợ vì thủ tục xử lý rất phức tạp mà tòa án cũng... đau đầu. Như vụ khởi kiện nhà máy đóng tàu đối với tàu Anh Quốc ra Tòa án nhân dân huyện An Dương (Hải Phòng). Ngày 10/4/2017, ALCI đã khởi kiện ra tòa nhưng đến nay, vụ việc vẫn chưa thể xử lý.

Kỳ II: ALCI đã làm mất vốn như thế nào?

Bạn đang đọc bài viết “Đắm” vốn tại ALCI (Kỳ I): Bắc thang lên hỏi... ông trời! tại chuyên mục Pháp luật của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,