Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. (Nguồn: Kyodo)

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. (Nguồn: Kyodo)

Quan hệ của Nhật Bản với Trung Quốc đang được cải thiện. Điều này được thể hiện một phần qua chuyến thăm từ ngày 25 đến ngày 27 tháng 10 sắp tới của Thủ tướng Shinzo Abe tới Bắc Kinh.

Tại Hội nghị thượng đỉnh Trung- Nhật lần này, ông Abe sẽ được hàng trăm nhà lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản tháp tùng để xúc tiến các cơ hội đầu tư kinh doanh tại Trung Quốc- đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản.

Tuy nhiên, bản thân ông Abe, và cả các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Nhật Bản vẫn sẽ lo ngại về thái độ của Tổng thống Mỹ đối với Trung Quốc. Hoa Kỳ là đồng minh và người bảo đảm an ninh lâu năm của Nhật Bản hiện đang tiến hành một cuộc chiến tranh thương mại với Trung Quốc.

Do đó, nhiều khả năng chính quyền Tổng thống Trump sẽ theo dõi chặt chẽ những động thái của Thủ tướng Abe trong chuyến thăm sắp tới tại Trung Quốc để có những hành động tiếp theo.

"Điều hòa mối quan hệ với Mỹ và Trung Quốc là một thách thức đối với ông Abe", chuyên gia chính trị và an ninh Nhật Bản Brad Glosserman, một giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Tama ở Tokyo và cố vấn cấp cao của Pacific Forum tại Honolulu nói với CNBC. 

“Quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản có những thời điểm rất nhạy cảm, và cũng có những lúc tốt đẹp. Gần đây, hai bên đang trở nên thân mật hơn và đây là một tín hiệu vô cùng tích cực", ông Brad Glosserman cho biết và nhận định, ông Abe sẽ phải làm việc nhiều hơn để tìm một vị trí cân bằng giữa hai đầu chiến tuyến.

Giới quan sát cho rằng, Hội nghị Thượng đỉnh Nhật - Trung lần này là cơ hội cho Trung Quốc để quảng bá mình như một sự thay thế ổn định hơn đối với Nhật Bản, đồng thời tăng cường sự phòng thủ của mình trong cuộc chiến thương mại với Mỹ.

Ba mươi năm trước, Nhật Bản đã ở một vị trí tương tự như Trung Quốc hiện nay, được coi là mối đe dọa lớn nhất đối với Hoa Kỳ. Nền kinh tế Nhật Bản cuối cùng cũng chùn bước, và Trung Quốc đang nhanh chóng vươn lên.

Nhật Bản đã tận dụng các cơ hội mà Trung Quốc mang lại. Nhưng một tranh chấp trên biển về các hòn đảo không người ở trên Biển Đông và các tranh cãi khác có liên quan đến Thế chiến II đã làm gia tăng căng thẳng giữa 2 nước.

Những vấn đề đó vẫn còn tồn tại dai dẳng, nhưng việc kiềm chế những căng thẳng này đã được thực hiện khi cả hai bên đã tìm thấy lợi ích chung. Quá trình đó diễn ra một cách nghiêm túc khi Abe và Tập gặp nhau ở Bắc Kinh vào năm 2014.

Có thể nói, quan hệ Trung - Nhật đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cục diện châu Á, liên quan đến nhiều vấn đề mấu chốt của khu vực như việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên... Giới chuyên gia cho rằng, đây là lúc Trung Quốc và Nhật bỏ qua mọi hiềm khích để có thể thay đổi cục diện khu vực.