(DĐDN) - Câu chuyện về lão nông Phạm Văn Hát ở xã Ngọc Kỳ, Tứ Kỳ, Hải Dương đã sáng chế hàng loạt máy móc giúp nông dân bớt cảnh “con trâu đi trước, cái cày theo sau”, một lần nữa cho thấy khả năng sáng tạo của người Việt Nam.

ong-Hat

Ông Phạm Văn Hát bên chiếc máy gieo hạt tại một ruộng rau

Theo như chia sẻ trên báo chí, năm 2010 ông Hoạt quyết định đi xuất khẩu lao động sang Israel để giải quyết khó khăn về kinh tế của gia đình.

Tại đất nước xa lạ này, ông được bố trí làm thuê ở một trang trại trồng rau. Cũng tại đây, nền nông nghiệp hiện đại của Israel giúp ông Hát mở mang tầm nhìn. Từ bất cập của công việc, ông đã mạnh dạn gặp ông chủ trang trại và đưa ra đề suất sáng kiến cải tạo máy bón phân. Đề suất được chấp nhận, ông Hát được ông chủ người Israel cho phép chỉ ngồi ở nhà sáng chế. Hai người giao tiếp chủ yếu nhờ... công cụ dịch của Google. Mọi yêu cầu về vật liệu đều được nhân viên trang trại sắm. Chỉ sau ít ngày ông Hát đã hoàn thiện thiết bị rải phân tự động gắn vào sau chiếc máy kéo.

“Mặc dù khi ấy đã sắp tối, ông chủ vẫn đem máy ra cánh đồng thử. Máy chạy đến đâu rải đều lên luống một lớp phân đều như nhau. Bất ngờ và cảm kích, bố con ông chủ trang trại ôm chầm lấy tôi và cầm luôn bình xịt sơn xịt lên máy dòng chữ: “Máy của Hát”” - ông Hát nhớ lại khi chia sẻ trên báo chí.

Sau đó Hội đồng thẩm định của nhà nước Israel đến tận cánh đồng để thực nghiệm “Máy của Hát” và cấp bằng sáng chế cho ông chủ trang trại, đồng thời cấp cho ông chủ một khoản “thù lao sáng tạo” hạng trung lưu và mỗi năm một chuyến du lịch châu Âu. Ông Hát được chủ trang trại thưởng ngay 5.500 USD, điện thoại và máy tính.

Chuyện sáng tạo của các “hai lúa”, các lão nông tại Việt Nam không phải là cá biệt, nhưng việc một nông dân Việt Nam được cấp bằng sáng chế tại một quốc gia sang tạo thì quả là hi hữu. Quan trọng hơn, qua đó gợi mở rất nhiều về một cơ chế thúc đẩy sang tạo toàn dân. Từ cách thức tạo điều kiện đến, trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền.

Trở lại câu chuyện của lão nông Phạm Văn Hát. Sau thành công đầu được khuyến khích, khi trở về nước ông Hát mở một xưởng cơ khí và tiếp tục công việc sáng tạo. Tại Đại hội Thi đua yêu nước và biểu dương nông dân điển hình tiên tiến toàn quốc lần thứ IV giai đoạn 2010-2015, ông Hát đã được tặng thưởng huân chương Lao động hạng Ba vì những thành tích, đóng góp của ông cho hiện đại hóa nông nghiệp. Tuy nhiên, ông Hát cho biết, hiện mới chỉ có máy gieo hạt của ông là được cấp bằng sáng chế độc quyền, còn các loại máy khác đã đăng ký từ lâu nhưng vẫn chưa có kết quả. “Nông dân như chúng tôi thấy rất nản khi phải đi đăng ký, vừa tốn tiền vừa nhiêu khê thủ tục” - ông Hát nói. Trong khi đó, có nhiều loại máy nông nghiệp ông Hát chế tạo vừa ra lò đã bị làm nhái trên thị trường… Rõ ràng có sự khác biệt rất lớn về cơ chế thúc đẩy sang tạo giữa hai quốc gia mà ông Hát đã từng triển khai các ý tưởng sáng tạo của mình.

Tại cuộc gặp mặt các nhà sang chế không chuyên nghiệp tiêu biểu mới đây, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã cam kết: Chính phủ sẽ tiếp tục xây dựng và ban hành những cơ chế, chính sách mới để khuyến khích hơn nữa, tạo thuận lợi hơn nữa cho hoạt động sáng tạo, sáng chế của nhân dân, mỗi sáng tạo, sáng chế của người dân phải được trân trọng và phát huy...

Từ thực tế về câu chuyện sáng tạo của ông Hát cũng như những cam kết của Chính phủ hy vọng rằng sẽ sớm có một cơ chế, thực thi để thúc đẩy các ý tưởng sáng tạo.

Phan Nam