Thống kê của Viện dinh dưỡng quốc gia (Bộ Y tế) năm 2015 cho thấy, tỷ lệ trẻ em Việt Nam bị suy dinh dưỡng thể thấp còi, thể nhẹ cân, thiếu máu,… ở mức rất cao so với thế giới, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi lên tới 24,6%. Nên việc mỗi ngày được bổ sung ít nhất 1 hộp sữa trong bữa ăn học đường thông qua chương trình sữa học đường là điều rất cần thiết.

Hình ảnh cổ động cho Ngày hội sữa học đường thế giới tại Anh (được FAO và LHQ phát động từ năm 2000, được tổ chức vào thứ 4 cuối cùng của tháng 9 hàng năm).

Hình ảnh cổ động cho Ngày hội sữa học đường thế giới tại Anh (được FAO và LHQ phát động từ năm 2000, được tổ chức vào thứ 4 cuối cùng của tháng 9 hàng năm).

Cũng vì vậy, mà Chương trình sữa học đường quốc gia đã ra đời nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng, góp phần nâng cao tầm vóc trẻ em mẫu giáo và tiểu học đến năm 2020. Chương trình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 1340/QĐ-TTg ngày 08/07/2016. trong Quyết định nêu rõ mục tiêu chương trình: "Cải thiện tình trạng dinh dưỡng của trẻ em mẫu giáo và tiểu học thông qua hoạt động cho trẻ em uống sữa hàng ngày nhằm giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng, nâng cao tầm vóc, thể lực của trẻ em Việt Nam góp phần phát triển nguồn nhân lực trong tương lai." Đây là chương trình không chỉ mang ý nghĩa nhân văn mà còn đem lại nhiều lợi ích cho học sinh và gia đình.

Hiệu quả từ chương trình mang lại cho nhiều quốc gia

Với ý nghĩa nhân văn của Chương trình sữa học đường, nên nhiều quốc gia trên thế giới như: Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc, Anh, Mỹ…, đã triển khai thực hiện từ rất sớm. Đặc biệt, Nhật Bản là một trong những quốc gia coi chương trình này như một chiến lược để cải thiện thể lực giống nòi. Ngay sau chiến tranh thế giới thứ II và nối tiếp những năm sau đó, bữa trưa của học sinh Nhật được cung cấp sữa. Sau 1970, bữa ăn của học sinh Nhật dần hình thành và ổn định cho tới ngày nay. Ở Mỹ, chương trình còn được thực hiện sớm hơn, từ năm 1940 bắt đầu từ Chicago, New York…Tới năm 1946 trở thành chương trình Bữa trưa quốc gia cho học sinh. Một nước Đông Nam Á là Thái Lan cũng thực hiện chương trình sữa học đường quốc gia từ năm 1985. Tại Trung Quốc, đất nước đông dân số 1 thế giới nhưng cũng triển khai chương trình sữa học đường quốc gia từ năm 2000, đến nay là 18 năm. Thống kê tại Trung Quốc cho thấy, học sinh uống 2 hộp sữa/ngày tăng trưởng chiều cao rõ nét, các em tăng 0.72cm (lứa 7 tuổi) và 0.46cm (lứa 9 tuổi) so với các nhóm khác.

Hình ảnh học sinh dùng bữa tại trường học Nhật Bản (nguồn: internet)

Hình ảnh học sinh dùng bữa tại trường học Nhật Bản (nguồn: internet)

Tại Việt Nam, theo quyết định 1340/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Chương trình sữa học đường sẽ được tiến hành theo hình thức xã hội hóa, với sự tham gia đóng góp của 3 bên: Nhà nước, gia đình và doanh nghiệp hỗ trợ. Vì thế, chương trình đòi hỏi sự quyết tâm cao, đầy tâm huyết của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, sự chung tay của các doanh nghiệp và sự đóng góp của Phụ huynh học sinh, để tất cả trẻ em trong toàn trường học đều được uống sữa, không có trường hợp em được uống, em không được uống. Tính nhân văn của chương trình thể hiện rõ ở việc tất cả trẻ em trong độ tuổi mầm non và tiểu học đều được uống sữa để phát triển.

Đặc biệt, chương trình còn hướng tới việc bổ sung vi chất dinh dưỡng cho các em thông qua khẩu phần ăn hàng ngày của các em học sinh mẫu giáo và tiểu học ở các trường; Đáp ứng 90-95% nhu cầu năng lượng của trẻ vào năm 2020. 90% bố, mẹ, người chăm sóc trẻ ở thành thị và 60% bố, mẹ, người chăm sóc trẻ ở nông thôn phải được truyền thông, giáo dục và tư vấn về dinh dưỡng. Mục tiêu của chương trình sữa học đường là chiều cao trung bình của trẻ tuổi nhập học (6 tuổi) tăng từ 1,5 – 2 cm ở cả trẻ trai và gái so với năm 2010.

Hình ảnh học sinh dùng bữa tại trường học Canada vào năm 1943 (nguồn: wikipedia)

Hình ảnh học sinh dùng bữa tại trường học Canada vào năm 1943 (nguồn: wikipedia) 

Là đất nước đang phát triển, nhưng ở Việt Nam nhiều gia đình hiện chưa có điều kiện sử dụng sữa cho con em mỗi ngày, trong khi trẻ em độ tuổi mẫu giáo và tiểu học rất cần chăm sóc dinh dưỡng cho sự phát triển trong tương lai, vì đây là độ tuổi đang trưởng thành và phát triển nhanh cả về thể chất và trí tuệ. Do vậy, Chương trình Sữa học đường được triển khai gắn với an sinh xã hội trên toàn quốc với sự chỉ đạo từ cơ quan quản lý nhà nước theo Quyết định 641/QĐ-TTg và Quyết định 1340/QĐ-TTg của Chính phủ. Chương trình giúp đảm bảo công bằng xã hội, cơ hội tiếp cận dinh dưỡng công bằng đối với mọi trẻ em lứa tuổi mẫu giáo, tiểu học. Giúp cải thiện chế độ dinh dưỡng nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng, thiếu vi chất dinh dưỡng ở trẻ em, nâng cao thể lực, tầm vóc trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam, tiến tới cải thiện chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam. Thúc đẩy sự phát triển của nền nông nghiệp nói chung và ngành chăn nuôi bò sữa nói riêng. Thực hiện đầy đủ và trọn vẹn Công ước Quyền trẻ em, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.

Những lợi ích học sinh và gia đình được hưởng

Để mục tiêu của chương trình đạt hiệu quả như đã đặt ra, nên những sản phẩm được sử dụng trong chương trình Sữa học đường đều phải là các sản phẩm được nghiên cứu lâm sàng, từ đó bổ sung các vi chất đang bị thiếu hụt của các trẻ em lứa tuổi học đường.

Các em học sinh Việt Nam hào hứng với ly sữa trên tay trong một buổi sinh hoạt tập thể.

Các em học sinh Việt Nam hào hứng với ly sữa trên tay trong một buổi sinh hoạt tập thể.

Chương trình sữa học đường được triển khai sẽ đem lại nhiều lợi ích như: Các gia đình sẽ yên tâm 100% con em mình sẽ được uống sữa tại lớp dưới sự giám sát và hướng dẫn của giáo viên. Chi phí mua sữa bỏ ra sẽ chỉ bằng 1/2 chi phí mua sữa ở ngoài hoặc thấp hơn. Đặc biệt đối với các trường hợp gia đình chính sách, hộ nghèo sẽ được nhà nước và doanh nghiệp hỗ trợ 100% chi phí theo qui định của chương trình. Với một số địa phương ở vùng sâu vùng xa, nơi kinh tế các hộ gia đình còn nhiều khó khăn thì đây sẽ là động lực cho các em ham thích đến trường, tạo điều kiện cho các em học sinh phát triển về thể chất và trí tuệ.

Chương trình giúp cải thiện được tình trạng thể chất, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và thấp còi của trẻ em trong độ tuổi đến trường của các tỉnh. Hỗ trợ các tỉnh thực hiện tốt mục tiêu phổ cập giáo dục bậc tiểu học, đồng thời phát triển ngành chăn nuôi bò sữa tại các tỉnh, tạo công ăn việc làm ổn định cho các hộ chăn nuôi bò sữa và trồng cỏ phục vụ chăn nuôi, ổn định nguồn thu ngân sách của các địa phương, cũng như chuẩn bị được nguồn nhân lực cho tương lai có khả năng cạnh tranh được với thế giới về tầm vóc và trí tuệ.

Ngoài ra, chương trình còn giúp nâng cao ý thức, trách nhiệm xã hội cộng đồng, bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp sản xuất sữa khi tham gia. Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển kinh doanh sản xuất, đóng góp ngân sách cho nhà nước để nhà nước có thể sử dụng, đầu tư vào các mục tiêu phát triển an sinh xã hội....

Sau 2 năm thực hiện, đến nay cả nước đã có 10 tỉnh/thành triển khai chương trình này và đạt được những kết quả khả quan trong việc cải thiện tình trạng thể chất của các em học sinh, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi và nhẹ cân của các địa phương này.

Chiều cao trung bình của thanh niên

                       Nam

                      Nữ

Thái Lan

170.3 cm

159 cm

Nhật Bản

172.0 cm

158.70 cm

Mỹ

175.9 cm

162.1 cm

Trung Quốc (lục địa)

172.1 cm

160.1 cm

Việt Nam

163.9 cm

153.7 cm