Sáng 12/7, Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Biểu thuế bảo vệ môi trường (BVMT).

Theo tờ trình dự án nghị quyết về biểu thuế bảo vệ môi trường, Chính phủ đề nghị xăng tăng từ 3.000 đồng/lít lên mức trần 4.000 đồng/lít, tăng 1.000 đồng/lít. Dầu diesel tăng từ 1.500 đồng/lít lên kịch trần 2.000 đồng/lít... Ngoài xăng dầu, một số mặt hàng khác như than đá, dung dịch HCFC, túi nilon, cũng được đề xuất tăng thêm từ 1.000 đồng đến 10.000 đồng, tuỳ loại.

Tờ trình của Chính phủ nêu rõ, với phương án điều chỉnh nêu trên sẽ tác động đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2018 là khoảng 0,11-0,15%. Tuy nhiên, việc tăng thuế sẽ khuyến khích sử dụng năng lượng, tài nguyên tiết kiệm, hiệu quả; góp phần khuyến khích sản xuất, tiêu dùng hàng hóa thân thiện với môi trường.

Đồng thời, sẽ góp phần tăng thu ngân sách khoảng 15.189,2 tỉ đồng/năm. Từ đó sẽ góp phần tạo thêm nguồn thu để thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, trong đó có các nhiệm vụ chi cho bảo vệ môi trường.

Trình bày báo cáo Thẩm tra Dự án Nghị quyết về Biểu thuế bảo vệ môi trường, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban nhất trí với Tờ trình của Chính phủ nhằm nâng cao hơn nữa trách nhiệm, nhận thức của tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ môi trường, khuyến khích sử dụng tiết kiệm và tiến tới sử dụng sản phẩm thay thế, thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, trong điều kiện hiện nay, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 6 tháng đầu năm tăng 3,29%, dần tiệm cận mức Quốc hội giao 4% và để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, tránh tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của người dân, đề nghị cân nhắc việc tăng thuế suất thuế BVMT đối với xăng.

Góp ý vào dự thảo Nghị quyết, ông Nguyễn Văn Giàu, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội cho rằng, xăng dầu là nguyên liệu thiết yếu trong sản xuất và với đa số người dân nên khi điều chỉnh sẽ tác động rất lớn đến kinh tế và xã hội và nền kinh tế. Ông cũng lưu ý tới cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc… Theo ông Giàu, nếu áp dụng tăng vào cuối tháng 8 như đề xuất sẽ gây tác động rất lớn, khó kiểm soát được tình hình, nên tăng vào dịp sau Tết Nguyên đán hợp lý hơn.

Cùng quan điểm, Tổng Thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cũng đề nghị cân nhắc khi áp dụng tăng kịch trần với xăng, dầu, vì điều này liên quan đến CPI, rồi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Tương tự với mặt hàng than đá, sẽ tác động đến điện và có thể làm giá điện tăng lên, cần phải cân nhắc.

Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Nga đặt vấn đề về chi phí cơ cấu hình thành giá xăng. Theo bà Nga, bản chất đây là mặt hàng thiết yếu, nếu tăng sẽ tác động ngay đến xã hội. Theo bà Nga, việc thu thuế tiêu thụ đặc biệt đã là không đúng, có vấn đề, giờ thuế bảo vệ môi trường cần phải bàn kỹ thêm.

Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho rằng, việc tăng thuế môi trường với xăng dầu chắc chắn sẽ tác động tới CPI. “Nếu tăng thuế này Chính phủ có kiểm soát được CPI dưới 4% hay không?”, ông đặt câu hỏi.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, nếu tăng thuế mà tác động một chút đến lạm phát, nhưng lại có nguồn thu để chi cho nhiệm vụ bảo vệ môi trường thì cũng cần thiết. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý đến việc tăng cơ học, tăng thuế lại dẫn đến tăng giá. Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu phải có giải pháp thực hiện tiết kiệm ở các khâu khác để có thể tăng thuế mà không tăng giá xăng dầu, vì các khâu khác còn lãng phí thất thoát nhiều..

Do còn nhiều ý kiến khác nhau, nên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quyết định chưa thông qua Nghị quyết về Biểu thuế bảo vệ môi trường.