Một trong những mấu chốt của việc quản lý tiền ảo, tiền kỹ thuật số là việc xác định bản chất của nó là tiền tệ, hàng hóa hay một công cụ tài chính. Đây là câu hỏi lớn đặt ra với nhà quản lý, đòi hỏi một cách tiếp cận mang tính nền tảng và có tầm nhìn dài hạn.

Theo các chuyên gia, có thể thấy tiền ảo được xây dựng trên nền tảng blockchain (chuỗi khối) – công nghệ cho phép sao lưu dữ liệu dưới dạng sổ cái phân tán, được đánh giá là có thể tạo nên những thay đổi lớn, tích cực trong hoạt động tài chính những thập kỷ tới đây và là xu hướng không thể đảo ngược. Để hiểu thêm về vấn đề này, ông Nguyễn Duy Hưng-Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Cty CK Sài Gòn đã có những chia sẻ với báo DĐDN...

Là người hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ông nhìn nhận thế nào về Bitcoin, có thể coi là đồng tiền được không?

Không chỉ ở VN hay tại Mỹ, theo thống kê cty môi giới số lượng người mở tài khoản tăng nhanh, đồng thời, kèm theo đó là sự tăng giá của tiền điện tử đến 4 lần trong 3 tháng. Tốc độ kiếm tiền do tăng giá nhanh hấp dẫn những người đầu cơ.

Dưới góc nhìn dân tài chính, tôi nghĩ chưa thể coi là tiền vì tiền cần ngân hàng Trung ương (NHTW), các nước công nhận và hiện cũng chưa có tỷ giá hối đoái. Biến động đồng tiền còn phải ảnh hưởng đến cán cân thanh toán, liên quan đến các đồng tiền khác. Đồng tiền dựa trên công nghệ Blockchain có thể thay thế các đồng tiền hiện tại nhưng tất cả chỉ là công nghệ được ứng dụng trong thanh toán.

Tôi khẳng định, cho đến thời điểm này, các sản phẩm trên kể cả Bitcoin chưa thể gọi là đồng tiền. Phần lớn mọi người đang coi là sản phẩm đầu cơ. Nếu là sản phẩm đầu cơ, vậy ai là người cuối cùng cầm cục than nóng? Khi đầu cơ quá lớn vấn đề sẽ là hậu quả về sau.

Như bong bóng hoa tuylip, chỉ một nước Hà Lan cũng dẫn đến khủng hoảng kinh tế thế giới. Cùng đó, đồng tiền dựa trên công nghệ blockchain còn tạo sức hấp dẫn đối với một số quốc gia không minh bạch với chuyển tiền ẩn danh. Như việc mua đồng tiền ở Việt Nam và rút ở Liên Xô hay Mỹ thì đó đã là hành động chuyển tiền. Những người có nhu cầu chuyển tiền ẩn danh thì Nhà nước cần có giải pháp để quản lý việc chuyển tiền.

 - Hiện nay có một số DN nhập máy về đào tiền ảo Bitcoin, ông nghĩ sao về điều này?

Nếu không có người đi đào, công nghệ không còn ý nghĩa nữa. Tuy nhiên, thông tin hiện nay như việc mua máy đào về đang được nhìn theo hướng tiêu cực nhiều hơn. Trong khi kinh doanh tiền ảo và công nghệ phát triển blockchain là hai câu chuyện khác nhau. Theo tôi, phát triển công nghệ blcokchain cần được khuyến khích thì kinh doanh tạo ra đồng tiền ảo để đầu cơ thì cần phải được kiểm soát tránh tình trạng đa cấp, đổ vỡ.

- Hiện Singapore cho thu thuế bằng Bitcoin thì VN có thể coi nó là công cụ tài chính tương tự hay không, thưa ông?

Singapore có thể áp dụng công nghệ Blockchain nhưng không phải dùng Bitcoin. Nếu thu thuế cần hình thành tỷ giá hối đoái, gắn với NHTW. Hiện người ta đang coi như là một mã chứng khoán được định vị bằng tiền Singapore. Người ta đang ứng dụng công nghệ blockchain dể thu thuế còn thu thuế bằng Bitcoin thì, theo tôi không thể được.

- Thưa ông, nếu chẳng may bong bóng Bitcoin vỡ sẽ để lại hậu quả gì?

Theo tôi, nếu bong bóng vỡ thì có thể để lại hạ tầng tốt. Bitcoin sẽ lên giá rất nhiều nhưng giá trị này không có ý nghĩa. Như tôi đã nói, phải có 1 NHTW mua thì giá trị của nó mới tăng nhưng giá trị ở đây là của công nghệ chứ không phải qua giao dịch mua bán.

Nhưng cần nhìn nhận đây chỉ là một sản phẩm sử dụng công nghệ Blockchain. Nó sẽ lên giá rất nhiều nhưng giá này không có nghĩa. Cần nhìn nhận Blockchain hay tất cả hạ tầng công nghệ là một cty. Giao dịch mua bán sẽ cần phải có 1 NHTW  mua. Giá trị của Bitcoin sẽ tăng, đây sẽ là giá trị dựa trên công nghệ mà không phải dựa vào giao dịch cung – cầu như hiện tại.

Một vấn đề khác là sẽ rất khó để ai đó dùng công nghệ này vì không có người để đàm phán. Ai là người quyết định chuyển toàn bộ Bitcoin cho một Chính phủ để tiếp tục dùng trong tương lai? Vẫn có trường hợp các Chính phủ sử dụng đồng tiền để thanh toán nhưng khi đã coi là phương tiện thanh toán thì Bitcoin không thể biến động mạnh. Ví dụ như dịch vụ trả bằng Bitcoin nhưng nếu phương tiện thanh toán này tăng giá thì trả bằng đồng nội tệ chắc chắn sẽ có lợi hơn.

Cần xác định cách nhìn nhận nó là hàng hóa hay công cụ. Nếu coi là hàng hóa nó sẽ không lên mãi được. Còn nếu coi là công cụ thì cần có bên đàm phán để chuyển đổi công cụ vào những việc hữu ích…