Dự báo tình hình năm tới là việc mà doanh nghiệp vẫn phải làm mỗi khi Tết sắp đến, Xuân sắp về. Hội thảo với tiêu đề khá: “Thích ứng trong môi trường kinh tế đang thay đổi” do báo Diễn đàn Doanh nghiệp (VCCI) tổ chức đã thu hút hàng trăm đại biểu từ các hiệp hội doanh nghiệp, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà quản lý.

p/Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt lãnh đạo các hiệp hội doanh nghiệp trên toàn quốc nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2017.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt lãnh đạo các hiệp hội doanh nghiệp trên toàn quốc nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2017.

Doanh nghiệp ghi nhận nỗ lực của Chính phủ

Cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận những thành tựu mà Chính phủ “kiến tạo, liêm chính và hành động” đã kiên quyết thực hiện trong ba năm gần đây với ba Nghị quyết 19/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh (trọng tâm là cải cách trong các lĩnh vực cạnh tranh dựa theo tiêu chí mà WB xây dựng và công bố xếp hạng), với NQ 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020, phấn đấu để có 1,5 triệu doanh nghiệp vào năm 2025.

Các mục tiêu chủ yếu của phát triển kinh tế xã hội Việt Nam trên hầu hết các lĩnh vực đều đạt và vượt mức, một thành tích rất ấn tượng sau bao năm trầy trật. Mức độ thuận lợi đối với kinh doanh đã tăng lên 9 bậc so với 2016 (82/190), số doanh nghiệp mới được thành lập đã đạt kỷ lục với hơn 115 nghìn doanh nghiệp chỉ trong 9 tháng đầu năm 2017, kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định mặc dù vẫn còn đó nguy cơ nợ xấu, nợ công. Thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng trưởng, xuất nhập khẩu đạt kết quả khả quan và bước đầu xác lập được sự bền vững.

Năm tới, sẽ là năm tiếp tục cải cách mạnh mẽ thể chế với hai hoạt động trọng tâm, đó là triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, coi tư nhân là một động lực quan trọng trong nền kinh tế thị trường, đồng thời tiếp tục thực hiện các Nghị quyết 19, Nghị quyết 35 và triển khai Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa có hiệu lực từ 01/01/2018.

Hội thảo đã ghi nhận không khí phấn khởi cũng như niềm tin của doanh nghiệp, một điều khá mới mẻ sau nhiều năm hoài nghi, vào hiệu quả điều hành chính sách của Chính phủ nhằm thiết lập một môi trường kinh doanh thuận lợi. Hội thảo cũng đã thảo luận về một môi trường kinh tế quốc tế đang biến đổi trong đó khó khăn và thuận lợi đan nhau, thời cơ và thách thức luôn là thử thách đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt.

Cẩn trọng chính sách “cứng rắn” của Mỹ

Ba nét dự báo chính về tăng trưởng kinh tế toàn cầu với dự đoán là nhìn tổng thể, nền kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng tốt trong năm 2018. Hầu hết các nền kinh tế lớn đều có đà tăng trưởng GDP cao, ví dụ Mỹ là 2,5%, Trung Quốc 6,5%, Ấn Độ 5% và mức chung của toàn cầu là 4%, cao nhất kể từ 2012.

Nét nổi bật thứ hai là chính sách thương mại của Tổng thống Mỹ D. Trump với biểu hiện rõ nhất là thay vì tiếp tục các chính sách thương mại đa phương, Trump chủ trương đàm phán các hiệp định thương mại song phương dựa trên phương châm cốt lõi “nước Mỹ trên hết”, với cách thức tiến hành mặc cả song phương (bỏ qua đa phương hoặc phải đàm phán lại đa phương) để hai bên cùng có lợi nhưng “Mỹ phải được lợi nhiều hơn”.

Quan hệ thương mại Mỹ Trung sẽ theo chiều hướng cân bằng hơn nhằm giảm nhập siêu vào Mỹ. Do vậy, các biện pháp tự vệ trong thương mại quốc tế, các hành động cứng rắn hơn trong bảo hộ quyền sỡ hữu trí tuệ, các hạn chế thương mại sẽ được Mỹ áp dụng thường xuyên hơn. Hệ lụy là xuất hiện nguy cơ hàng hóa Trung Quốc muốn né thuế, tránh thuế do các biện pháp trừng phạt sẽ “mượn xuất xứ” nước thứ ba khác trong đó có Việt Nam để đưa hàng vào Mỹ.

Thứ ba là bức tranh tài chính toàn cầu cũng được đề cập đến với dự báo có độ rủi ro nhỏ, không gây tác động lớn đến thế giới tài chính, sau khi tính đến các sự kiện như Brexit, đồng Bitcoin, khả năng FED điều chỉnh lãi suất… Đối với Việt Nam lời khuyên đến từ các chuyên gia tài chính là phải cơ cấu lại và phát triển nhanh, an toàn và hiệu quả thị trường tài chính, nhất là thị trường tiền tệ và thị trường vốn.

Các chính sách cần tạo điều kiện bình đẳng cho kinh tế tư nhân tiếp cận vay vốn ngân hàng, huy động vốn trên thị trường chứng khoán, phát triển đa dạng các định chế tài chính, trong đó đặc biệt chú ý đến sự bình đẳng trong tiếp cận vốn ngân hàng, lập Quỹ bảo lãnh tín dụng cho tất cả các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Chúng ta cũng cần chú ý đến vấn đề “cốt tử” của khu vực kinh tế tư nhân là khả năng hạn chế về tài chính, do đó cần có sự hỗ trợ của Nhà nước…

Và cuối cùng để bắt bệnh “không lớn được” hay “không muốn lớn” của doanh nghiệp Việt, các chuyên gia nhấn mạnh đến việc nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp. Đây là một điểm yếu “chết người” và rất ít khả năng cải thiện sau gần 20 năm thi hành (các) Luật Doanh nghiệp cùng với các điểm yếu khác như khả năng tiếp cận thị trường, marketing sản phẩm và khả năng sáng tạo của các doanh nghiệp SME trong hội nhập...