Cần nhớ rằng, khi Thủ tướng vừa nhậm chức, ông lập tức chỉ đạo xử lý vụ quán cà phê Xin Chào (TP HCM) theo hướng không hình sự hóa các quan hệ kinh tế. Đây cũng chính là một trong những điều mà Thủ tướng khẳng định tại cuộc gặp đầu tiên trên cương vị người đứng đầu Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 29/4/2016.

br class=

“Doanh nghiệp là bộ phận quan trọng tạo ra của cải cho xã hội, tạo việc làm và sự thịnh vượng của quốc gia” - đây là khẳng định của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại lễ phát động phong trào thi đua với chủ đề: Doanh nghiệp Việt Nam hội nhập và phát triển.

Thông điệp hành động

Cũng từ đó đến nay, phương châm “liêm chính, kiến tạo, hành động và phục vụ” luôn được áp dụng trong điều hành của Chính phủ, mà rõ nhất là trong cải cách, xây dựng pháp luật. Hẳn công luận còn nhớ tới “cuộc chiến” cắt giảm điều kiện kinh doanh được thực hiện hồi tháng 6/2016. Trong suốt nhiều tuần, Văn phòng Chính phủ đã ngồi với các Bộ, ngành, VCCI và CIEM để rà soát, tranh luận để quyết định về từng điều kiện kinh doanh, từng ngành nghề trong danh mục những ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Sau đó, nhiều điều kiện kinh doanh đã được bãi bỏ và Quốc hội sau đó đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư mà nội dung sửa đổi chỉ tập trung vào danh sách các ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Thị trường nói chung và cộng đồng doanh nghiệp lập tức hồi đáp tích cực. Năm 2016 đã có tới hơn 110.000 doanh nghiệp thành lập mới.

Nhưng không chỉ có thế. Điều kiện kinh doanh tiếp tục là một dư địa rộng lớn cho cải cách, cho những hành động thiết thực của Chính phủ. Điều này cũng chính là khao khát, mong muốn và kỳ vọng của cộng đồng doanh nhân đối với Chính phủ. Một ví dụ rõ ràng nhất là trong Diễn đàn kinh tế tư nhân mới đây, khi trả lời câu hỏi: Doanh nghiệp muốn gì ở Chính phủ: liêm chính, hành động hay kiến tạo? Đã có tới 65% doanh nghiệp tham dự diễn đàn trả lời rằng: HÀNH ĐỘNG.

Và Chính phủ cũng đã có hồi đáp tích cực mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp. Liên tiếp trong tháng 7, tháng 8/2017, Chính phủ khi họp thường kỳ hoặc chuyên đề đã tiếp tục đề cập đến việc cắt giảm các điều kiện kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, cho doanh nghiệp và người dân. Bộ Công Thương đưa phương án sẽ cắt giảm 675 điều kiện kinh doanh. Mới đây Chính phủ đã phê duyệt phương án đơn giản hàng chục thủ tục hành chính đối với lĩnh vực xây dựng và công thương. Dù chưa khẳng định hay đo đếm được tác động của những động thái này, nhưng tới tháng 9/2017, theo Tổng cục Thống kê, số doanh nghiệp mới thành lập và quay lại hoạt động đã lên tới hơn 115.000.

Thủ tướng Chính phủ, như thường lệ, đã đưa ra những chỉ thị mang tính chất thông điệp. “Phải áp dụng tiêu chuẩn các nước OECD để cắt giảm điều kiện kinh doanh”; “Phải loại ra khỏi bộ máy những vụ trưởng, cục trưởng, cán bộ không chịu cải cách”. Đây chính là những thông điệp mạnh mẽ nhất của Thủ tướng. Bởi như một nguyên lý bất di bất dịch, càng nhiều rào cản, càng nhiều điều kiện kinh doanh bất hợp lý, thì Chính phủ cũng như hệ thống hành chính quốc gia khó có thể bảo toàn được “liêm chính”.

Vì một Việt Nam phát triển

Khi càng nhiều rào cản, nhiều điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính vô lý thì những kẽ hở cho tham nhũng, bất minh sẽ ngày càng nhiều. Những báo cáo khả tín của VCCI, của CIEM cũng như nhiều tổ chức xã hội đã phản ánh thực trạng này.

Tất nhiên, có rất nhiều lý do khiến cho cán bộ, công chức thừa hành khó có thể liêm chính như mong muốn. Nhưng rõ ràng bất kể một quy định, một thủ tục, một điều kiện kinh doanh vô lý nào cũng làm cho cơ hội thực thi liêm chính bị nhỏ lại hoặc bị tước đoạt. Chính vì vậy, lựa chọn điều kiện kinh doanh làm một trong những lĩnh vực để cải cách là một lựa chọn phù hợp với tình hình thực tế hiện nay của Chính phủ. Sẽ là một thành công lớn nếu các điều kiện kinh doanh vốn đang kìm hãm sự phát triển được cắt bỏ thẳng tay. Sẽ có một nền tảng tốt lành và bền vững cho liêm chính nảy nở và lan tỏa khi những cơ hội nhũng nhiễu, làm khó người dân và doanh nghiệp bị chặt đứt.

Bởi khi Chính phủ quyết tâm cải cách, cắt giảm điều kiện kinh doanh, loại bỏ những thủ tục hành chính không cần thiết, cũng chính là lúc Chính phủ trở nên liêm chính. Những hành động cắt bỏ này chính là những hành động mà doanh nghiệp và người dân kỳ vọng. Mặt khác, khi cắt bỏ những cái vô lý, kìm hãm sự phát triển, thì ngoài tác động tới thị trường, tới cộng đồng kinh doanh, ngay bản thân bộ máy hành chính cũng sẽ nhận được những tác động tích cực. Tinh gọn hơn, hiệu quả hơn, đó sẽ là những kết quả đúng như Hội nghị Trung ương 6 đã đề ra cho bộ máy chính trị.

Nhưng quan trọng hơn cả, Chính phủ sẽ thực sự trở nên liêm chính khi những hành động kiến tạo, phục vụ sẽ thấm nhuần tới từng cán bộ, công chức thừa hành. Tuyên ngôn đầu nhiệm kỳ về “liêm chính, kiến tạo, hành động và phục vụ” của Thủ tướng cũng vì vậy sẽ trở thành một trong những nền tảng cho Việt Nam phát triển bền vững.