Theo TS Vũ Tiến Lộc: Cơ chế đối thoại VBF là một viên gạch nhỏ góp xây lên con đường cải cách của Việt Nam

Theo TS Vũ Tiến Lộc: Cơ chế đối thoại VBF là một viên gạch nhỏ góp xây lên con đường cải cách của Việt Nam

Việt Nam vừa tổ chức thành công Tuần lễ cấp cao APEC, chúng ta đã đạt được mục tiêu đề ra là thúc đẩy hội nhập khu vực, củng cố niềm tin vào một nền thương mại tự do và công bằng. Năm nay, chúng ta kỷ niệm 30 năm thực hiện chính sách mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam và chúc mừng sinh nhật lần thứ 20 của VBF – một cơ chế đối thoại chuyên nghiệp, thiết thực, có hiệu quả và đầy sức sống giữa chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước, một mô hình riêng có của Việt Nam, chưa có tiền lệ trên thế giới.

20 năm qua là một hành trình không mệt mỏi để Chính phủ và cộng đồng kinh doanh, chúng ta cùng nắm tay nhau để cải thiện môi trường kinh doanh, đưa Việt Nam trở thành một điểm đến thân thiện hàng đầu trên thế giới. Hàng ngàn lượt kiến nghị của các nhà doanh nghiệp đã được các cơ quan chính phủ ghi nhận, tiếp thu và những cam kết định hướng, gợi mở của Thủ tướng và các cơ quan chính phủ tại Diễn đàn cũng giúp cho các doanh nghiệp có thêm niềm tin và tầm nhìn dài hạn cho các dự án đầu tư sản xuất kinh doanh

“Viên gạch nhỏ” xây con đường cải cách

 Cơ chế đối thoại VBF là một viên gạch nhỏ góp xây lên con đường cải cách của Việt Nam. Trở lại câu chuyện về môi trường kinh doanh của Việt Nam, chúng ta có thể nói rằng, kể từ đầu nhiệm kỳ mới của CP, đặc biệt là trong năm 2017, đã có những tiến bộ vượt bậc. Trên cơ sở các nghị quyết của Đảng, của Quốc hội, Chính phủ đã có các NQ 19/ NQ 35 và nhiều chương trình hành động khác thúc đẩy phát triển doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Đặc biệt, Chính phủ đã đề ra các mục tiêu: không thanh tra, kiểm tra chồng chéo, không hình sự hóa các quan hệ kinh tế dân sự, thực hiện Chính phủ điện tử, cắt giảm tối thiểu 30-50% các điều kiện, thủ tục hành chính… Và yêu cầu cải cách quan trọng là đưa Việt Nam trở thành 1 trong 3 nền kinh tế có chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh thuận lợi hàng đầu trong ASEAN và hướng tới cá chuẩn mực OECD là những chương trình và mục tiêu cải cách mang lại niềm tin cho công đồng doanh nghiệp.

Sự cải thiện thứ hạng của Việt Nam trong cá bảng xếp hạng của Ngân hàng Thế giới, Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới và việc người dân và doanh nghiệp hang hái đầu tư phát triển doanh nghiệp, đưa số doanh nghiệp thành lập mới năm nay vượt ngưỡng 120.000 doanh nghiệp là những minh chứng cho điều đó.

Mặc dù đã có những thay đổi tích cực, và sức nóng của công cuộc cải cách đang được lan tỏa, nhưng doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn và chặng đường cải cách môi trường kinh doanh ở VN  còn rất gian nan. Gần 60% doanh nghiêp vẫn đang kinh doanh không có lãi, trong 11 tháng đầu năm 2017, vẫn có tới 65.000 dn buộc phải giải thể hoặc tạm ngừng hoạt động. Khoảng cách về chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh của VN và 3 nền kinh tế dẫn đầu ASEAN vẫn còn xa. Nhiều loại chi phí kinh doanh tại VN vẫn còn cao và đang có xu hướng gia tăng. Điều kiện kinh doanh còn nhiều cản trở. Thủ tục kiểm tra chuyên ngành, thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất nhập khẩu vẫn còn phức tạp, chưa được cắt giảm như mong muốn.

Các doanh nghiệp tư nhân trong nước vẫn còn “lép vế” so với các DNNN và các FDI về quy mô, nhưng lại phải chịu nhiều thiệt thòi trong tiếp cận đất đai, tín dụng cũng như mức lãi suất hợp lý.

Mức lương tối thiểu tăng nhanh hơn tốc độ tăng năng suất trong nhiều năm qua đã kéo theo đó là gánh nặng đóng các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phí công đoàn và các khoản phí bắt buộc khác… Mặc dù Việt Nam là quốc gia có quy mô xuất nhập khẩu lớn, nhưng chi phí logistic của Việt Nam lại cao và kém cạnh tranh so với nhiều nước.

Những kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp

Từ thực trạng nêu trên, chúng tôi đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh hơn nữa tốc độ cải cách, cụ thể là cắt giảm mạnh hơn nữa, minh bạch hơn nữa các thủ tục hành chính. Các nghị quyết về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và phát triển kinh tế tư nhân của Đảng cần được Chính phủ cụ thể hoá thông qua các chỉ tiêu định lượng, đồng thời có ràng buộc trách nhiệm đối với các cấp chính quyền và người đứng đầu trong khâu thực hiện.

Chúng tôi đề nghị chính phủ nghiên cứu và ban hành các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy sự gắn kết giữa các doanh nghiệp FDI và các doanh nghiệp trong nước trên các lĩnh vực như nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp phụ trợ, hình thành chuỗi giá trị…. tạo môi trường để các doanh nghiệp nội và các doanh nghiệp ngoại trở thành các đối tác công sinh cùng có lợi trong nền kinh tế Việt Nam. Góp phần tạo ra các động lực thúc đẩy phát triển  mạnh mẽ và thực hiện quốc tế hóa các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, những chủ nhân đầy năng động của nền kinh tế số. Đó phải là một định hướng chính sách quan trọng bậc nhất của các nền kinh tế trong đó có Việt Nam.

Tôi cũng đề nghị Chính phủ có những chỉ đạo cụ thể trong việc đảm bảo tốc độ tăng lương tối thiểu không nhanh hơn tốc độ tăng năng suất lao động trong những năm tới, từ đó giúp cho các doanh nghiệp có điều kiện tiết giảm chi phí, tăng tích luỹ và đầu tư, tạo thêm việc làm cho người lao động. Điều này rất quan trọng khi mà các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang rất thiếu vốn, nhưng lại khó tiếp cận đất đai và tín dụng ngân hàng với lãi suất hợp lý.

Xin chúc mừng Thủ tướng và chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp đã hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 6,7% trong năm nay, chúng tôi hy vọng  cùng với mục tiêu tăng trưởng về số lượng, chất lượng tăng trưởng cũng sẽ được cải thiện, hướng tới các chuẩn mực toàn cầu. Cộng đồng kinh doanh xin được sát cánh với các cơ quan CP trong những nỗ lực này. Và VBF sẽ luôn là kênh đối thoại hiệu quả của chúng ta.