(DĐDN) - Vừa qua, Thủ tướng chính phủ đã ban hành Nghị quyết về Chính phủ điện tử nhằm thúc đẩy cải cách hành chính; tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, hội nhập. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nếu chỉ Chính phủ quyết tâm không thôi sẽ rất khó khả thi.

chinhphudientu

3 nhiệm vụ, 4 giải pháp trọng tâm

Giới thiệu về Nghị quyết 36a/NQ-CP vào chiều ngày 20/10, ông Lê Mạnh Hà - Phó Chủ nhiệm VPCP, Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia về ứng dụng công nghệ thông tin cho biết, Nghị quyết hướng tới 3 mục tiêu chủ yếu để xây dựng Chính phủ điện tử là: Liên thông văn bản điện tử từ Chính phủ đến cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã; 100%  dịch vụ công được cung cấp qua mạng điện tử; Xây dựng Cổng dịch vụ công Quốc gia tại một địa chỉ duy nhất trên mạng điện tử.

Cụ thể, phấn đấu đến hết năm 2016 các bộ, ngành Trung ương có 100% các dịch vụ công được cung cấp trực tuyến ở mức độ cho phép người sử dụng điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Các giao dịch trong quá trình xử lý hồ sơ và cung cấp dịch vụ được thực hiện trên môi trường mạng. Việc thanh toán lệ phí (nếu có) và nhận kết quả được thực hiện trực tiếp tại cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ.

Bên cạnh đó, một số dịch vụ công phổ biến, liên quan nhiều tới người dân, doanh nghiệp được cung cấp ở mức độ 3 và cho phép người sử dụng thanh toán lệ phí (nếu có) được thực hiện trực tuyến. Việc trả kết quả có thể được thực hiện trực tuyến, gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến người sử dụng.

Phấn đấu đến hết năm 2016 các bộ, ngành Trung ương có 100% các dịch vụ công được cung cấp trực tuyến ở mức độ cho phép người sử dụng điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ. Các giao dịch trong quá trình xử lý hồ sơ và cung cấp dịch vụ được thực hiện trên môi trường mạng. Việc thanh toán lệ phí (nếu có) và nhận kết quả được thực hiện trực tiếp tại cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ.

Theo ông Hà, điểm mới của Nghị quyết này so với với những chương trình, dự án trước đó là sẽ tập trung vào việc kết nối, liên thông các hệ thống quản lý văn bản đang còn rời rạc của các bộ, ngành, địa phương lại.

Để triển khai 3 nội dung nêu trên một cách hiệu quả, phải thực hiện 4 giải pháp về đầu tư và tài chính, nhân lực, triển khai và kỹ thuật và cuối cùng là tổ chức.

Vẫn còn nhiều thử thách

Tuy nhiên, Nghị quyết cho biết, một số bộ, ngành, địa phương chưa thực sự tích cực triển khai ứng dụng CNTT, cung cấp dịch vụ công trực tuyến con nhiều yếu kém.

Nghị quyết thừa nhận, Chỉ số phát triển chính phủ điện tử (E-government Development Index) của Liên hiệp quốc năm 2014 cho thấy Việt Nam xếp hạng 99 trên thế giới (giảm 16 bậc so năm 2012) và đứng thứ 5 trong khối Asean sau Singapore, Malaysia, Brunei và Philippines.

Ngoài ra, chỉ số về cung cấp dịch vụ công trực tuyến của Việt Nam được đánh giá thấp, chỉ đạt 0,41 điểm (thang điểm 1), trong khi của Singapore là 0,992 điểm, Malaysia là 0,677 điểm; chỉ số về hạ tầng viễn thông của Việt Nam đạt 0,38 điểm, trong khi của Singapore là 0,879 điểm và Malaysia là 0,446 điểm.

Trên thực tế, Phó Chủ nhiệm VPCP Lê Mạnh Hà cho biết: hiện bất cứ cơ quan, cá nhân nào cũng có máy tính hay điện thoại di động. Tuy nhiên, việc sẵn sàng sử dụng các ứng dụng của Chính phủ điện tử vẫn ở mức độ chưa cao. Do vậy, mục tiêu đến cuối năm 2016, tất cả các dịch vụ công phải ở mức độ 3, mức độ 4 là khó khả thi.

Thực hiện từ tháng 7 đến thời điểm ngày 19/10, có 27 UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và 3 bộ đã thực hiện kết nối, liên thông thử nghiệm phần mềm quản lý văn bản với hệ thống giả lập của VPCP.

Trong đó, có một bộ và 19 địa phương đã liên thông gửi nhận văn bản và phản hồi trạng thái xử lý, gồm Bộ Y tế, các tỉnh Yên Bái, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Giang, Nam Định, Bình Định, Gia Lai, Đà Nẵng, TPHCM, Cà Mau, Kiên Giang, Long An, Tiền Giang, Bình Dương, Đồng Nai, An Giang, Bến Tre, Cần Thơ và Vĩnh Long.

Theo ông Hà, nếu mức độ chủ động của các đối tượng phải triển khai Chính phủ điện tử không cao thì có thể dùng chế tài, thậm chí biện pháp áp đặt nếu cần thiết. Các bộ ban ngành cũng cần có sẵn các công cụ như những giải pháp cụ thể, phần mềm, kinh phí “để áp đặt” cho các đơn vị chưa sẵn sàng.

Ở khía cạnh khác, Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Thành Hưng thì cho rằng, nếu cơ quan Nhà nước sẵn sàng cung cấp dịch vụ công mà người dân không biết sử dụng công nghệ thông tin thì mục tiêu đến năm 2016 cũng khó thực hiện.

Giao chỉ tiêu cụ thể

Để Chính phủ điện tử triển khai tốt hơn nữa vào thực tế, Nghị quyết chỉ rõ, giao Văn phòng Chính phủ  chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương kết nối, liên thông các phần mềm quản lý văn bản, hoàn thành trước ngày 1/1/2016; tổ chức triển khai phần mềm quản lý văn bản đối với các cơ quan chưa có hoặc đã có nhưng chưa đáp ứng yêu cầu liên thông.

Thiết lập hệ thống điện tử lấy ý kiến xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản khác nhằm giảm thời gian xây dựng văn bản; thiết lập mạng xã hội – chính quyền để người dân tham gia ý kiến trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, Văn phòng Chính phủ được giao thiết lập Cổng dịch vụ công Quốc gia để tích hợp tất cả các dịch vụ công trực tuyến của các bộ, ngành, địa phương; ban hành danh mục các dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 để các bộ, ngành, địa phương thực hiện, hoàn thành trước ngày 1/1/2016.

Văn phòng Chính phủ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương công khai tiến độ giải quyết hồ sơ trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, trước ngày 1/3/2016. Thiết lập Trang tin doanh nghiệp trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ để công bố thông tin về doanh nghiệp nhà nước.

Hy vọng, với quyết tâm của Chính phủ và sự tuân thủ của các cấp, các ngành, Chính phủ điện tử sẽ về đích đúng tiến độ, góp phần nâng cao năng lực hoạt động của bộ máy hành chính Nhà nước, đáp ứng, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Minh Nguyên