Chính phủ trong một phiên họp trực tuyến với các địa phương.

Chính phủ trong một phiên họp trực tuyến với các địa phương.

Nhiệm kỳ mới (2016 - 2021) báo chí bàn nhiều đến Chính phủ kiến tạo nhưng không phải ai cũng nói hết như thế nào là kiến tạo và kiến tạo trong lĩnh vực nào. Đó không đơn giản là cắt giảm thủ tục hành chính tạo thuận lợi hơn cho người dân.

Tại phiên trả lời chất vấn chiều 18/11, Thủ tướng đã nói rõ thế nào là "Chính phủ kiến tạo": Thứ nhất, chủ động thiết kế chính sách pháp luật để đất nước phát triển. Thứ hai, nhà nước không làm thay thị trường. Thứ ba là Chính phủ phải kiến thiết được môi trường kinh doanh thuận lợi, phải vươn lên ở nhóm các nước phát triển. Thứ tư là phúc lợi xã hội phải tốt. Thứ năm, Chính phủ kiến tạo là nói đi đôi với làm, thay ngay những cán bộ "giao mãi không chịu làm".

Yếu tố bất ngờ không nằm ở những vế đầu mà nằm ở "thứ tư". Chốt lại bằng yếu tố con người, ngầm khẳng định công tác nhân sự luôn ở vị trí trọng yếu, dù cơ sở vật chất hiện đại tới mức nào, lương tăng đến mức nào, các chế tài nghiêm khắc đến mức nào mà con người trong bộ máy… không chịu kiến tạo thì không thể có "Chính phủ kiến tạo".

Vấn đề ở đây là "thay ngay những cán bộ giao mãi không chịu làm". Trước đây nhóm "không chịu làm" đã được xác định bằng cụm từ "sáng cắp ô đi, tối cắp ô về" nhưng chưa thể chỉ mặt đặt tên cụ thể từng cá nhân. Muốn thay những người "không chịu làm" thì phải biết địa chỉ cụ thể, là ai? Ở đâu? Vị trí nào? Và cần tính toán kỹ xem có bao nhiều phần trăm "không chịu làm" trong tổng số công chức, viên chức.

Nói thì dễ nhưng làm không dễ. Mắc mớ lớn nhất là khâu đánh giá cán bộ. Mặc dù Luật cán bộ công chức năm 2008 quy định rõ về "Đánh giá", "Khen thưởng",  Kỷ luật"… cán bộ nhưng vấn đề là thực hiện như thế nào để tránh tư tình, cả nể và quan niệm máu xương của người Việt "vạn cái lý không bằng tí cái tình"…!

"Bộ phận không làm" có sức phá hoại ghê gớm hơn cả, họ là những tảng đá ngáng đường, soi mói, tị nạnh những người tích cực, nguồn cơn của mất đoàn kết nội bộ. Nguy hơn trong "bộ phận không làm" có không ít người làm lãnh đạo, quản lý, nhảy hết ghế này sang ghế nọ.

"Chính phủ kiến tạo" cần làm cho cán bộ, công chức thay đổi tư duy về "nghề công chức". Nghề công chức không phải là lá bùa hộ mệnh cho sự nghiệp, không phải cứ công chức là nghiễm nhiên hưởng lương cho đến chết mà chẳng biết có làm được gì hay không. Chính phủ phải xây dựng cơ chế mở thêm "cánh cửa ra" cho những người không đủ năng lực, chây ì, ỉ lại.

Suy đi tính lại con người là yếu tố trung tâm, hiểu đơn giản "Chính phủ kiến tạo" là tập hợp những con người năng động, sáng tạo, đủ năng lực, đạo đức để thi hành nhiệm vụ và "quý hồ tinh, bất quý hồ đa".