Vậy có phải người tiêu dùng Việt Nam sính trái cây Thái Lan đến vậy? Theo TS Lương Ngọc Trung Lập – Trưởng Bộ môn Nghiên cứu thị trường (Viện Cây ăn quả miền Nam), lượng hàng trái cây Thái Lan nhập khẩu về Việt Nam để tiêu thụ trong nước thực tế không nhiều, mà phần lớn là theo dạng tạm nhập tái xuất.

p/Trong số trái cây xuất khẩu sang Trung Quốc, không ít trái cây Thái Lan được các DN Việt tạm nhập tái xuất sang thị trường này.p/Trái cây xuất khẩu ở Cửa khẩu Lào Cai.p/Ảnh: S.T

Trong số trái cây xuất khẩu sang Trung Quốc, không ít trái cây Thái Lan được các DN Việt tạm nhập tái xuất sang thị trường này. Trái cây xuất khẩu ở Cửa khẩu Lào Cai. Ảnh: S.T

Ông Lập cho biết, Trung Quốc cũng là thị trường nhập khẩu lớn trái cây Thái Lan, là thị trường dễ tính, không yêu cầu cao về chất lượng. Tuy nhiên, do Thái Lan muốn “nâng tầm” sản phẩm trái cây của nước này để đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường khó tính nên bắt đầu thu hẹp sản xuất đại trà, tập trung tăng chất lượng sản phẩm, giảm xuất khẩu sang Trung Quốc.

Trong khi đó, thị trường Trung Quốc luôn “đói hàng”, nhiều thương lái và các doanh nghiệp Việt Nam tranh thủ cơ hội này đã tăng nhập khẩu trái cây từ Thái Lan vào Việt Nam (đa phần trái cây Thái Lan vào Việt Nam theo đường tiểu ngạch qua khu vực biên giới với Campuchia), sau đó thay đổi tem, nhãn mác để xuất khẩu vào Trung Quốc.

Ông Nguyễn Đình Tùng – Giám đốc Công ty T&T Vina (chuyên xuất khẩu trái cây) cũng cho biết, doanh nghiệp của ông từng gặp trường hợp thương lái “đánh tráo” xuất xứ trái cây để xuất khẩu. Ông Tùng kể, tháng trước, nhãn Việt Nam mất mùa nên giá rất cao, doanh nghiệp “đứt hàng”. Do đó, một số thương lái đã nhập khẩu nhãn Thái Lan, sau đó tráo thành nhãn Việt Nam để cung cấp cho doanh nghiệp của ông để xuất khẩu.

Một DN khác cho biết, hiện tại là mùa chính vụ thu hoạch các sản phẩm trái cây Thái Lan như nhãn, chôm chôm, sầu riêng, măng cụt… nên giá bán rất rẻ, trong khi đó trái cây Thái Lan thường công nghệ bảo quản tốt hơn trái cây Việt Nam.

Cũng theo chia sẻ của DN này, thay bằng trái cây Thái Lan, giá như DN Việt có thể tận dụng cơ hội này để xuất khẩu chính trái cây Việt, thì không chỉ DN xuất khẩu hưởng lợi, mà người nông dân, nên nông nghiệp nước nhà cũng hưởng lợi. Tuy nhiên, theo DN này, để có một dự án phát triển công nghệ bảo quản trái cây, cần đầu tư khoảng 500 tỷ đồng. Với mức đó, rất ít doanh nghiệp có nguồn lực để triển khai.

Ngoài ra, còn rất nhiều khó khăn khác khiến nhà đầu tư "chùn bước" trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh trái cây. Bởi vậy, mong Nhà nước, các bộ, ngành có chính sách hỗ trợ về đất đai, tài chính, đầu tư hệ thống máy móc trong chế biến và bảo quản; cùng với đó, có sự bảo trợ cho các hoạt động: Tổ chức hội chợ, xúc tiến đầu tư, chú trọng quảng bá, giới thiệu trái cây Việt tới người tiêu dùng nhằm trước hết khai thác tiềm năng thị trường trong nước và tiến tới đẩy mạnh xuất khẩu...