ĐB Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng, cải tạo chung cư cũ là việc làm rất cấp bách, là nhiệm vụ trọng tâm nằm trong việc cải tạo, như chỉnh trang đô thị cũng như nâng cao đời sống của người dân, thực sự là sự bức xúc của Hà Nội trong nhiều năm nay.

ĐB Hoàng Văn Cường (Hà Nội)

ĐB Hoàng Văn Cường (Hà Nội)

“Đô thị nén” - các nước đã làm

Cơ chế cũ bị ràng buộc bởi nhiều vấn đề, thứ nhất đó là không tạo được nơi ở tái định cư thỏa mãn cho những người dân. Nếu chúng ta không có một cơ chế tốt để cải tạo chung cư, trong đó nếu không giải quyết được việc tái định cư tại chỗ, hiện đại hơn nơi ở cũ thì sẽ không bao giờ giải quyết được bài toán này.

Tôi nghĩ, Hà Nội đang đề xuất Chính phủ việc cải tạo chung cư cũ theo phương án mới, đó là phương án hợp lý . Tôi cũng đã đưa vấn đề cải tạo chung cư cũ này đã từ lâu rồi, trước hết để cải tạo thành công chung cư cũ tại Hà Nội thì phải cải tạo tổng thể cả khu chung cư đó, không cải tạo từng khu chung cư như thời gian vừa qua, chúng ta phải biến đươc các khu chung cư cũ thành các khu đô thị mới thực sự hiện đại, văn minh; điều đó có nghĩa mật độ của khu đô thị đó sẽ giảm xuống chứ không thể xây dựng với mật độ quá quá nhiều như hiện nay, để chúng ta có không gian làm công viên, cây xanh, các hệ thống giao thông công cộng có thể tiếp cận các khu chung cư đó, thì chúng ta mới giải quyết được vấn đề chung cư cũ.

Muốn giảm được mật độ xây dựng xuống thì chúng ta phải nâng chiều cao của các công trình xây dựng lên, đồng thời phát triển các hệ thống không gian ngầm, phải phát triển cả hai chiều đó thì chúng ta mới thực sự biến không gian tại các khu chung cư cũ hết sức chật chội , bất tiện như hiện nay thành hiện đại thực sự.

Việc làm này các nước trên thế giới họ cũng đã làm, các khu đô thị trung tâm, họ đều phát triển theo xu hướng khu đô thị nén, vừa giải quyết triệt để vấn đề không gian ngầm, vừa phát triển được chiều cao nhưng đặc biệt các vấn đề về không gian công cộng như công viên, cây xanh, công trình giao thông,… sẽ được tận dụng.

ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai): Cần có sự tính  toán về “tư duy quy hoạch”

ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai)

ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai)

Chính quyền cần có sự tính  toán về vấn đề “tư duy quy hoạch”. Chúng ta có thể nhìn từ kinh nghiệm của người Pháp về quá trình quy hoạch đô thị. Họ đã tính toán rất kỹ về tỷ lệ các tuyến đường, chất lượng các con đường để cấp phép số lượng xe tham gia giao thông tương đương.

Việc cải tạo chung cư cũ là viêc làm cần thiết vì nó liên quan đến an toàn của người dân bởi bất kỳ cái gì cũng có giới hạn. Bên cạnh đó, việc cải tạo chung cư cũ sẽ giúp thay đổi cảnh quan đô thị.

Chung cư cũ phù hợp với mức sống đô thị của thời kỳ khó khăn, bao cấp. Tuy nhiên, để thực hiện được bài toán cải tạo chung cư cũ sẽ liên quan tới việc giải quyết lợi ích của người dân trong tổng thể quy hoạch của thành phố phải có sự hài hòa, đặc biệt lúc này chúng ta đang đề cao vấn đề xã hội hóa, nhưng vấn đề xã hội hóa lại chưa có những bài toán cụ thể mà lại thiên về lợi ích giữa nhóm này hoặc nhóm khác. 

Để làm tốt việc này, trước hết chúng ta cần hạn chế sự xáo trộn cuộc sống của người dân, đồng thời chính quyền cần thể hiện rõ vai trò để người dân hiểu được đây là việc làm mang lại lợi ích cho chính họ, giúp nâng cao chất lượng sống cho người dân. Tiếp theo, chính quyền cần có định hướng tổng thể, giúp cải tạo cảnh quan đô thị một cách hài hòa, hiệu quả nhất, bao gồm hạ tầng giao thông, không gian xanh, tiện ích xã hội,… đều đáp ứng được.

Có thể nói, để làm được việc này cần có chế tài để bảo đảm cho quyền lợi của số đông người dân, cũng như của các bên tham gia.

Mới đây, tại Dự thảo Nghị định về cải tạo chung cư cũ đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến đóng góp, trong đó có đề xuất của Bộ Xây dựng về việc người dân được tham gia góp vốn, thậm chí lựa chọn chủ đầu tư để cải tạo chung cư cũ nơi mình đang sinh sống.

Đây là lần đầu tiên trong dự án cải tạo chung cư cũ cho phép người dân được chọn chủ đầu tư bởi trên thực tế có những khu dùng dằng về vấn đề này cả chục năm và không giải quyết được. Thậm chí, nhiều hộ dân đang sống trong những chung cư quá cũ, xuống cấp nghiêm trọng cũng mong muốn góp vốn để dự án triển khai nhanh, miễn là chọn được chủ đầu tư đáng tin cậy và có năng lực tốt.

Động thái này được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực, giúp hài hòa lợi ích các bên để đẩy nhanh tiến độ cải tạo chung cư cũ.