Các nhà lãnh đạo

Các nhà lãnh đạo các nền kinh tế APEC 

Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Việt Nam đã cho thấy tầm nhìn tương phản giữa chính sách "nước Mỹ là trên hết" của Tổng thống Trump với sự đồng thuận ủng hộ các thỏa thuận đa quốc gia mà Trung Quốc đang cố gắng thúc đẩy.

Bên lề Hội nghị thượng đỉnh APEC, 11 quốc gia đã cứu vãn Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một thỏa thuận thương mại bị trì hoãn kể từ khi ông Trump tuyên bó rút lui khỏi Hiệp định này vào đầu năm nay với lý do bảo vệ việc làm của Mỹ.

Một tuyên bố chung của 21 nền kinh tế APEC đã tương phản mạnh mẽ với tuyên bố của nhóm vào năm ngoái. "Chúng tôi sẽ làm việc cùng nhau để làm cho thương mại bao trùm hơn, hỗ trợ cải thiện cơ hội tiếp cận thị trường, và giải quyết các thực tiễn thương mại không công bằng", tuyên bố cho biết và nhấn mạnh rằng: "Chúng tôi khẩn trương kêu gọi xoá bỏ những chính sách hỗ trợ, bảo hộ làm méo mó thị trường và các hình thức hỗ trợ khác của chính phủ và các tổ chức liên quan".

Tuyên bố cũng đề cập đến tầm quan trọng của các thỏa thuận thương mại song phương cùng với các thỏa thuận lớn hơn và kêu gọi cải thiện Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Tổng thống Trump nói rằng Mỹ đã thua thiệt vì các quốc gia khác không làm theo các quy tắc, sử dụng các chính sách hỗ trợ, bảo hộ của Chính phủ để tạo ra thặng dư thương mại khổng lồ, nhất là Trung Quốc.

Đầu tuần trước, các bộ trưởng thương mại và ngoại giao đã tranh luận về ngôn ngữ được sử dụng trong các tuyên bố của APEC. Các quan chức cho biết các nền kinh tế APEC đã phải đối phó với sự thúc đẩy của Mỹ về việc thay đổi từ ngữ truyền thống. Các nền kinh tế này vẫn đảm bảo đề cập tới việc thúc đẩy tự do thương mại và chống chủ nghĩa bảo hộ - những lý do cốt lỗi khi thành lập APEC năm 1989 – được đưa vào tuyên bố cuối cùng.

Nhằm thúc đẩy nguyên tắc của các hiệp ước thương mại đa phương, các nước thành viên TPP đã nhất trí về các yếu tố cốt lõi để tiến lên phía trước mà không có Mỹ.

Các cuộc đàm phán của họ đã bị đặt dấu hỏi nghi ngờ trước sự kháng cự vào phút cuối của Canada, nhưng các bộ trưởng sau đó tuyên bố họ đã đạt được sự nhất trí về một thỏa thuận mà họ đặt tên lại là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương Toàn diện và Tiến bộ (CPTPP).

Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết ông hy vọng việc tiếp tục thỏa thuận sẽ là một bước tiến hướng tới việc đưa Mỹ trở lại.

Nhằm chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc tại châu Á, thời gian qua Nhật Bản đã vận động mạnh mẽ các quốc gia thành viên còn lại sớm đạt được thỏa thuận về TPP, một hiệp ước nhằm loại bỏ thuế quan đối với các sản phẩm công nghiệp và nông nghiệp trong khối 11 quốc gia có tổng thương mại đạt 356 tỷ USD năm ngoái.

Khoảng 20 điều khoản của hiệp định ban đầu đã bị đình chỉ. Trong đó, có một số liên quan đến bảo vệ quyền lao động và môi trường, mặc dù hầu hết liên quan đến sở hữu trí tuệ - một trong những điểm khúc mắc chính sau sự rút lui của Mỹ.