Các công ty Việt Nam tìm đường mới để mở rộng khi hy vọng TPP đang mờ dần

Doanh nghiệp Việt tìm đường mới khi hy vọng TPP đang mờ dần

14/01/2017 2:01 Chiều

(DĐDN) – Cải cách nội bộ và các hiệp định thương mại khác tạo tiền đề phát triển cho các công ty như Vinamilk và FPT, nếu như hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đổ bể.

Công ty May 10 đã áp dụng nhiều cải tiến để nâng cao năng suất, hướng tới không chỉ thị trường TPP mà còn nhiều thị trường khác

Bầu không khí bên trong những nhà máy của công ty May 10 Việt Nam trở nên căng thẳng một cách kỳ lạ khi những tin tức về việc Donald Trump chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ bay đến. Ông Thân Đức Việt, Phó tổng giám đốc của công ty dệt may nhà nước, đột ngột bắt đầu phát biểu đầy hào hứng. “Nếu Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) không được thông qua, chúng ta luôn luôn có thể hướng tới châu Âu hoặc Hàn Quốc,” ông nói với các quản lý. “Sau cùng thì tất cả những tiến bộ mà chúng ta làm được không chỉ là vì TPP!”

Ông Việt đang đề cập đến TPP, một hiệp định thương mại toàn diện của 12 quốc gia có thể giúp hàng xuất khẩu Việt Nam dễ dàng tiếp cận với một thị trường rộng lớn. Nhưng thật không may, Tổng thống đắc cử Trump đã tuyên bố sẽ hủy bỏ thỏa thuận này vào ngày đầu tiên của ông ở Nhà Trắng.

Nhưng trong khi đây là một trở ngại cho chính sách công nghiệp của Việt Nam, các công ty nhanh nhạy đã tiến hành kế hoạch mở rộng ra toàn cầu của riêng mình từ lâu.

Luôn luôn cải tiến

Công ty May 10 là một biểu tượng của ngành công nghiệp Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi thăm nhà máy của công ty này ở ngoại ô Hà Nội năm 1959. Trong chiến tranh Việt Nam, các công nhân của công ty tham gia đấu tranh bằng cách sử dụng súng chống máy bay trên mái nhà khi họ không bận rộn với công việc may. Hiện tại, công ty đang vượt qua thất bại chắc chắn của TPP một cách dễ dàng, tự tin rằng những tiến bộ mà ông Việt đề cập đến sẽ mang lại lợi ích.

Với hơn 400 công nhân, nhà máy chính của công ty May 10 là hiện thân của sự cải tiến liên tục. Năm 2010, công ty chọn ra 8 công nhân có tay nghề cao và giao nhiệm vụ cho họ đề xuất những cách thức mới để tăng năng suất.

Công ty cũng đã đầu tư vào vốn vật chất. Việc gắn cúc và là quần áo, những công việc trước đây thực hiện bằng tay, đã được tự động hóa vào năm 2014, tăng hơn gấp đôi năng suất. Một năm sau, một hệ thống phân phối tự động đã được đưa vào hoạt động cho một dòng mặt hàng váy áo để phân phối cho từng công nhân chính xác số lượng hàng may mặc mà họ có thể xử lý hiệu quả.

Cả hai đều là những công nghệ tiên tiến, hiện đại của Việt Nam. Công nhân lâu năm Tô Thị Hiền cho biết, trong hơn 10 năm cô làm việc ở May 10, năng suất đã liên tục tăng, dẫn đến sản lượng cao hơn và chất lượng tốt hơn kể cả khi số lượng công nhân vẫn giữ nguyên.

May 10 trước hết đang hướng đến Hàn Quốc như một thị trường mới thay cho các quốc gia trong TPP. Một hiệp định thương mại tự do giữa đất nước này và Việt Nam bắt đầu có hiệu lực vào tháng 12/2015. Tiếp đó là Liên minh châu Âu, nơi dự kiến sẽ có một thỏa thuận thương mại tự do với Việt Nam có hiệu lực vào năm 2018.

Việt Nam đã có hiệp định thương mại với hơn 10 nền kinh tế, bao gồm Úc, Chi Lê và Cộng đồng Kinh tế ASEAN, qua đó liên kết Việt Nam với các thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á. Không giống như TPP, các thỏa thuận này không bao gồm các quy định xuất xứ đối với sản phẩm và nguyên liệu, vì vậy các nước xuất khẩu có thể cạnh tranh chỉ cần dựa trên chất lượng. Điều này đồng nghĩa với những cơ hội lớn cho ngành công nghiệp dệt may Việt Nam vốn kết hợp giá nhân công thấp và chất lượng cao, ông nói thêm.

Hướng ra nước ngoài

Kể từ khi cuộc cải cách đổi mới những năm 80 nhằm biến Việt Nam thành một nền kinh tế thị trường non trẻ, đất nước đã tìm cách thu hút đầu tư nước ngoài bằng cách củng cố quan hệ song phương với một số quốc gia.

Có lẽ thành công lớn nhất trên phương diện này là với tập đoàn Samsung Electronics của Hàn Quốc khi họ xây dựng một nhà máy khổng lồ ở tỉnh Bắc Ninh phía Bắc Việt Nam và một nhà máy khác ở Thái Nguyên. Hai nhà máy này tổng cộng chiếm đến 30% trong tổng số 420 triệu điện thoại di động Samsung sản xuất trên toàn thế giới trong năm 2015. Samsung đã đầu tư lên đến 7.5 tỉ USD và tạo việc làm cho khoảng 110000 người trên cả nước.

Thiếu các ngành xuất khẩu chủ lực, Việt Nam luôn bị nhập siêu mỗi năm kể từ khi gia nhập WTO năm 2007 cho tới khi Samsung giúp Việt Nam đạt xuất siêu lần đầu tiên năm 2012. Tập đoàn này chiếm gần 20% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2015.

Trong số 68.3 tỉ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài từ năm 2013 đến 2015, các tập đoàn của Hàn Quốc chiếm 28% tương đương 19.1 tỉ USD. Và hầu hết trong số đó dường như đến từ Samsung.

Nhưng sự sụp đổ của Galaxy Note 7 phơi bày những rủi ro của việc phụ thuộc quá nhiều vào một công ty. Samsung đã chấm dứt sản xuất chiếc điện thoại thông minh hàng đầu của mình sau khi một loạt các thiết bị bốc cháy. Theo một quan chức tại Bộ Công nghiệp và Thương mại cho biết, điều này có thể gây thiệt hại lớn hơn cho xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2017.

Với thị trường trong nước nhỏ và ngành công nghiệp bản địa kém phát triển, Việt Nam càng có nhiều lý do để tìm kiếm những lợi ích từ tự do thương mại. Đất nước đã có viễn cảnh sẽ trở thành trung tâm tại khu vực Đông Nam Á về sản xuất tập trung sức lao động như lắp ráp thiết bị điện tử và sản xuất hàng may mặc, đảm bảo tăng trưởng ổn định trong nhiều năm tới.

TPP sẽ là một bước tiến lớn trong chiến lược đó, nhưng kể cả khi không có được sự tăng cường đó, các công ty Việt Nam vẫn đang tìm kiếm cơ hội mở rộng ra nước ngoài, bao gồm cả các quốc gia ASEAN.

Tập đoàn Vinamilk, công ty sản xuất sữa lớn nhất Việt Nam, đã bắt đầu hoạt động tại một cơ sở chế biến tại Phnom Penh, Campuchia tháng 5 vừa qua – nhà máy lớn đầu tiên của họ ở một đất nước nhập khẩu gần như tất cả các sản phẩm từ sữa. Bên cạnh Campuchia, Vinamilk khả năng sẽ mở rộng chi nhánh tới Thái Lan, Myanmar và các thị trường khác liên kết bởi các tuyến đường bộ.

Sự ra đời của Cộng đồng Kinh tế ASEAN cuối năm 2015 đã mở đường cho một hướng đi như vậy, bãi bỏ thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng sữa nguyên chất và nguyên vật liệu. Trong năm 2016, Vinamilk tăng cường kinh doanh sữa bột cho trẻ sơ sinh ở Trung Đông.

Giám đốc điều hành Vinamilk, bà Mai Kiều Liên, cho biết công ty đã chinh phục thị trường trong nước nhờ vào chất lượng sản phẩm đẳng cấp thế giới, và thêm rằng không có lý do gì để nghĩ rằng thành công không thể được lặp lại trên toàn thế giới. Trang trại bò sữa của công ty ở tỉnh Nghệ An đã trở thành trang trại đầu tiên ở Việt Nam nhận chứng nhận của chương trình đạt chuẩn quốc tế Thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu (Global G.A.P).

Mở rộng FPT

Chủ tịch Trương Gia Bình là người dẫn đầu công ty công nghệ lớn nhất cả nước. Trong thời gian giải lao tại một hội thảo kinh tế ngày 8/12 tại Hà Nội, có thể thấy ông đang quảng bá FPT và ngành công nghiệp công nghệ Việt Nam tới các giám đốc điều hành các tập đoàn đa quốc gia, bao gồm cả Wouter Van Wersch, giám đốc điều hành General Electric khu vực ASEAN.

FPT khai trương một tổ hợp dịch vụ công nghệ thông tin rộng 5.9 hecta tại Đà Nẵng vào cuối tháng 4. Đến năm 2020, công ty đặt mục tiêu tuyển dụng 10.000 kỹ sư và thu hút đơn hàng từ khắp nơi trên thế giới, tập trung vào các lĩnh vực mới nổi của thiết bị kết nối được gọi là Mạng lưới vạn vật kết nối Internet (Internet of things).

Ngay cả ngành nông nghiệp cũng chọn cách tiếp cận toàn cầu. Trong năm 2015, Starbucks bắt đầu bán cà phê Arabica trồng tại Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, tại một vài nơi trên nước Mỹ, và tập đoàn này có thể bán loại cà phê này trên hơn 50 quốc gia trong tương lai. Một chuyên gia cà phê cao cấp của Starbucks tiết lộ “rất thích” chất lượng của hạt cà phê này.

Tháng 7/2016, công ty sản xuất và kinh doanh Cao Thành Phát trở thành công ty đầu tiên kinh doanh thanh long Việt Nam ở Thái Lan. Việt Nam xuất khẩu 4608 tấn hoa quả tới Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand và Úc trong 6 tháng từ tháng 6 vừa qua, tăng 81% so với năm ngoái. Thanh long chiếm 70% số lượng đó, trở thành một mặt hàng xuất khẩu nông trại và thủy sản lớn nhất của Việt Nam bên cạnh gạo, hạt tiêu và cá basa.

Tuy nhiên, chỉ một vài công ty Việt Nam sẵn sàng cạnh tranh trên trường quốc tế. Để hiện thực hóa tất cả các khẩu hiệu đổi mới, đất nước đã tự làm chậm chạp nền kinh tế của mình qua nhiều lần cải cách kinh tế. Không còn có thể trông cậy vào TPP, các nhà lãnh đạo Việt Nam phải vạch ra một con đường mới cho tăng trưởng.

Cẩm Anh (theo Asia Nikkei Review)

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 6.78%
  • 5.08%
  • 6.78%
  • 3.39%
  • 20.34%
  • 8.47%
  • 1.69%
  • 1.69%
  • 15.25%
  • 18.64%
  • 6.78%
  • 5.08%